نشست قضایی: مرجع صالح جهت اثبات تولیت

برگزار کننده
استان کرمان/ شهر بافت

تاریخ برگزاری
1401/03/07

پرسش:

با توجه به مواد 14 و 15 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه، بند 1 از قسمت الف ماده 6 آیین نامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق و رای وحدت رویه شماره 552 مورخ 3/2/1370، مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای اثبات تولیت /تعیین متولی/نصب متولی، دادگاه عمومی حقوقی است یا شعب تحقیق سازمان حج و اوقاف و امور خیریه؟

متن نظریه هیئت عالی:

امری که طبق ماده 14 قانون تشکیلات اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه بر عهده شعب تحقیق قرار گرفته (تشخیص متولی ) است . این امر با موضوعات مطرح در پرسش متفاوت است . تشخیص تولیت هنگامی که تکلیف متولی معلوم است (مانند ارشد اولاد ذکور ) از بین دیگر افرادی که احتمال صدق شرایط دارند با شعبه تحقیق است و نظر شعبه طبق ماده 15 قانون مذکور قابل اعتراض در دادگاه حقوقی است . اما در مواردی که دعوای تولیت ، نصب متولی تعیین متولی و مانند آن به صورت ترافع مطرح باشد در صلاحیت دادگاه حقوقی است . رای وحدت رویه استنادی و رای شعبه 19 دیوان عالی کشور هیچ یک دلالتی بر صلاحیت موازی دو مرجع (قضایی و اداری ) و اختیار در انتخاب مرجع رسیدگی توسط متقاضی ، ندارد . بنابراین صلاحیت دادگاه حقوقی مورد تایید است و نظریه اتفافی رد می شود .

نظر اتفاقی (اتفاق آرا):

            هر دو مرجع فوق در عرض یکدیگر صالح به رسیدگی می باشند؛ چراکه:
1.	وفق رای وحدت رویه فوق، انتخاب هر یک از دو مرجع (دادگاه حقوقی و شعب تحقیق) جهت رسیدگی به دعاوی موضوع سوال اختیاری است و هر دو مرجع دارای صلاحیت رسیدگی می باشند و چنانچه از سوی هر دو مرجع رایی صادر گردد که متناقض می باشند، رای صادره از محاکم حقوقی ملاک می باشد. 
2.	گرچه به موجب ماده 14 و تبصره ماده 15 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه مصوب 1363تشخیص و تعیین متولی با شعب تحقیق اداره اوقاف می باشد، اما صلاحیت اداره تحقیق و اوقاف موضوع ماده 14 قانون تشکیل سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب دی ماه 1363 در رسیدگی به موضوع تعیین متولی مانع از صلاحیت عام دادگاه عمومی حقوقی، در رسیدگی به دعاوی فوق نیست.
( رای شماره 9209970909100100 مورخ 1392/03/22 صادره از شعبه سوم دیوان عالی کشور نیز موید نظر فوق است )
        

مستندات قانونی:

ماده310 قانون آیین دادرسی کیفری

واژگان کلیدی:

تولیت #دادگاه ،مرجع صالح

22 اسفند 1404 6