نشست قضایی: مفهومشناسی عبارت غیرمجاز در بزه دسترسی غیرمجاز به دادهها یا سامانههای رایانهای موضوع ماده ۱ قانون جرائم رایانهای

برگزار کننده
استان چهار محال و بختیاری/ شهر فارسان
تاریخ برگزاری
1401/06/20

پرسش:

در بزه دسترسی غیرمجاز به داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی که مقنن بیان داشته است شرط تحقق بزه معنونه دسترسی غیرمجاز به داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی که به وسیله تدابیر امنیتی حفاظت شده است، می‌باشد، منظور مقنن از عبارت «غیر مجاز» چیست؟ آیا منظور «غیرمجاز از لحاظ سیستمی و رایانه‌ای است» و یا منظور «غیرقانونی و یا بدون اجازه اعم از رایانه‌ای و غیررایانه‌ای» است؟

متن نظریه هیئت عالی:

با توجه به اطلاق عنوان غیر مجاز در ماده 729 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1388 بخش جرائم رایانه ای ، نظر اکثریت مورد تایید است .

نظر اکثریت:

نظر به اینکه ۱. مقنن منظور خود را از عبارت غیرمجاز مشخص ننموده است، ۲. قرینه قانونی جهت تشخیص معنی و مفهوم این عبارت وجود ندارد، ۳. عبارت «غیرمجاز» به صورت مطلق بیان شده است و مقید به قید خاص نگردیده است، ۴. گاهاً دسترسی غیرمجاز از لحاظ غیرسیستمی آثار و تبعات مخرب‌تری نسبت به دسترسی غیرمجاز از لحاظ سیستمی خواهد داشت، ۵. تا زمانی که منظور و مراد مقنن با توجه به اصول مسلم حقوق جزا مشخص است، نوبت به تفسیر به نفع متهم و تفسیر مضیق نمی‌رسد؛ فلذا منظور از عبارت «غیرمجاز» اعم از غیرمجاز سیستمی یا غیرسیستمی می‌باشد و در واقع چنانچه رفتار مرتکب «غیرقانونی و بدون اجازه» در مفهوم عام، تحقق یابد، بزه دسترسی غیرمجاز محقق گردیده است. باید دقت نمود منظور از دسترسی غیرمجاز از لحاظ سیستمی اعم از نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری است.

نظر اقلیت:

نظر به اینکه مقنن مراد و منظور خود را دقیقاً از عبارت «غیرمجاز» نکرده است و در حقوق کیفری در موارد شک و شبهه اصل بر تفسیر مضیق و تفسیر به نفع متهم می‌باشد، از طرفی جرم رایانه‌ای در مفهوم مضیق خود صرفاْ شامل مواردی است که هم وسیله ارتکاب بزه رایانه‌ای یا مخابراتی باشد و هم نتیجه مجرمانه علیه داده یا سامانه رایانه‌ای یا مخابراتی تحقق یابد؛ لذا به نظر می‌رسد منظور مقنن از عبارت «غیرمجاز» مفهوم مضیق آن و غیرمجاز از لحاظ سیستمی باشد.

مستندات قانونی:

ماده ۷۲۹ قانون مجازات اسلامی کتاب پنجم تعزیرات ماده ۱ قانون جرایم رایانه‌ای مصوب ۱۳۸۸

واژگان کلیدی:

مفهوم‌شناسی دسترسی غیرمجاز دسترسی غیرمجاز به داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای مفهوم عبارت «غیرمجاز»


13 بهمن 1404 5

افزودن دیدگاه

امتیاز شما :

دیدگاه کاربران

دیدگاهی ثبت نشده است.