نشست قضایی: منظور از افزایش مجازات محکوم در اجرای ماده ۸۱ ق, م, ا

برگزار کننده
استان فارس/ شهر سروستان

تاریخ برگزاری
1400/10/23

پرسش:

چنان‎چه شرایط اجرای ماده 81 قانون مجازات اسلامی در مجازات‌های جایگزین حبس فراهم شود، آیا منظور از افزایش مجازات محکوم، افزایش مجازات جایگزین است یا اصلی؟

متن نظریه هیئت عالی:

نظریه اداره حقوقی به شماره 1290 - 4/9/98 به شرح زیر مورد تائید اعضای هیات عالی است؛ هرگاه دادگاه براساس مواد 64 و 86 قانون مجازات اسلامی 1392، جزای نقدی جایگزین حبس تعیین می‌کند، مکلف است طبق ماده 70 همین قانون مدت حبس را نیز تعیین کند و در خصوص چگونگی اجراء و وصول جزای نقدی، باید مطابق ترتیب مقرر در صدر ماده 529 قانون آئین دادرسی کیفری 1392 رفتار شود و هرگاه اجرای حکم مزبور (جزای نقدی) به طریق مذکور در صدر (متن) ماده 529 قانون فوق الذکر میسور نشود، در این صورت پرونده جهت افزایش میزان جزای نقدی در اجرای ماده 81 قانون مجازات اسلامی 1392 ارسال و در صورت عدم اجرای مفاد حکم جزای نقدی از سوی محکوم علیه، مجازات اصلی (حبس) مطابق ماده 70 قانون اخیرالذکر نسبت به وی اعمال می‌شود.

نظر اتفاقی (اتفاق آرا):

            یکی از موارد ابهام که در این موضوع رخ می‌دهد، زمانی است که مثلاً ما مجازات اصلی حبس را حداکثر تعیین کرده باشیم و حداکثر جایگزین را نیز تعیین و هر دو را در اجرای ماده 70 ق.م.ا در حکم قید کنیم و سپس متهم از مفاد حکم تبعیت نکند و ما وفق ماده 81 بخواهیم عمل کنیم باید یک چهارم تا نصف به مجازات قید شده در حکم اضافه کنیم؛ چون این ماده بیان می‌دارد: چنان‎چه محکوم از اجرای مفاد حکم یا دستورهای دادگاه تخلف نماید، به پیشنهاد قاضی اجرای احکام و رأی دادگاه برای بار نخست یک چهارم تا یک دوم به مجازات مورد حکم افزوده می‌شود و در صورت تکرار، مجازات حبس اجراء می‌گردد. بدین وصف، مثلاً حداکثر تعیین شده‌ی یک سال اصلی و حداکثر مثلاً 10 میلیون تومان جایگزین حبس باشد، به 15 ماه اصلی 12 میلیون و 500 هزار تومان افزایش می‌یابد که از حداکثر مجازات قانونی جرم بیشتر می‌شود و این در حالی است که در انتهای همین ماده قانونی اعلام شده در صورت تکرار تخلف، مجازات حبس اجرا می‌شود که در نهایت نظر اتفاقی قضات بر این می‌باشد که در راستای این ماده صرفاً مجازات جایگزین افزایش پیدا می‌کند، نه مجازات اصلی؛ چرا که این ماده در ذیل مبحث مجازات‌های جایگزین حبس آمده است و فلسفه این ماده نیز افزایش مجازات جایگزین است نه اصلی؛ هرچند اگر قانون‎گذار به جای عبارت مجازات مورد حکم، عبارت مجازات جایگزین حبس را ذکر می‌نمود بهتر بود.
        

مستندات قانونی:

ماده 81 قانون مجازات اسلامی ماده 70 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392

واژگان کلیدی:

جایگزین حبس افزایش مجازات تکرار تخلف جزای نقدی مجازات اصلی

18 فروردین 1405 6