نشست قضایی: نحوه وصول هزینه دادرسی در مواردی که زوجه در دعوای مطالبه مهریه موقتا از پرداخت هزینه دادرسی معاف شده است, (به تناسب اقساط وصول یا به نحوی دیگر)

برگزار کننده
استان خراسان جنوبی/ شهر بیرجند

تاریخ برگزاری
1400/10/30

پرسش:

در مواردی که وفق ماده 5 قانون حمایت خانواده در دعوای مطالبه مهریه زوجه موقتاً از پرداخت هزینه دادرسی معاف شده و پس از صدور محکومیت زوج، محکوم به تقسیط شده باشد، نحوه وصول هزینه دادرسی در مرحله اجرا به چه نحو است؟ آیا کلیه اقساط تا زمان استهلاک کامل هزینه ی دادرسی از این بابت محاسبه می گردد یا اینکه به تناسب اقساط وصولی هزینه دادرسی کسر و مابقی به زوجه پرداخت می گردد، یا اینکه فرض قانونی دیگری قابل تصور است؟

متن نظریه هیئت عالی:

وفق مقررات مواد 514 و 511 ق. آ. د. م و تبصره ماده 599 ق. آ.د.ک.صدور حکم به اعسار از پرداخت هزینه دادرسی ، معافیت موقت تلقی و درصورتی‌که با پرداخت اقساط محکوم‌به ، دادگاه ایثار زوجه را احراز نماید دستور اخذ هزینه دادرسی را از محل همان قسط در آن پرونده صادر می‌نماید .

نظر اکثریت:

            وفق صراحت و اطلاق مواد 511 و 514 قانون آئین دادرسی مدنی و تبصره ماده 599 قانون آئین دادرسی کیفری و نظر به اینکه صدور حکم بر معافیت از پرداخت هزینه دادرسی موقتی است به محض حصول ایثار محکوم له ولو با پرداخت اولین قسط، وصول تمامی هزینه دادرسی از محل محکوم به مقدور می باشد در نظریه مشورتی شماره 2812/96/6- 06/11/1396 اداره کل حقوقی قوه قضائیه نیز آمده است:«در مواردی که محکوم به به صورت اقساطی پرداخت می شود اگر دادگاه تشخیص دهد با وصول قسط اول محکوم له از اعسار خارج شده است می تواند دستور اخذ هزینه دادرسی را از محل همان قسط صادر کند.»
        

نظر اقلیت:

            ترجیح دولت به عنوان بستانکار بر محکوم له در وصول مقدم تمامی مطالبات  سپس پرداخت باقیمانده حقوق محکوم له، بلامرجح و بلاوجه است از این جهت در ماده 95 لایحه کاهش هزینه دادرسی پیشنهاد شده است: «در صورتی که پس از معافیت یا صدور حکم اعسار خواهان از هزینه دادرسی، خواهان محکوم له واقع شده و به اعتبار دیگر ملائت حاصل ننموده باشد، به نسبت هر میزانی که محکوم به را تحصیل کرده باشد، هزینه دادرسی از وی وصول خواهد شد.» بناء علی هذا اخذ هزینه دادرسی می بایست به نسبت وصول محکوم به باشد .
        

مستندات قانونی:

ماده 5 قانون حمایت خانواده ماده 511 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 ماده 514 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379

واژگان کلیدی:

دعوای مطالبه مهریه معافیت موقت زوجه از پرداخت هزینه دادرسی محکومیت زوج به پرداخت مهریه به نحو تقسیط نحوه وصول هزینه دادرسی

17 فروردین 1405 11