نشست قضایی: وضعیت اجاره پس از اظهارنامه تخلیه مستأجر به علت انقضاء مدت اجاره
برگزار کننده
استان سمنان/ شهر سمنان
استان سمنان/ شهر سمنان
تاریخ برگزاری
1401/07/26
1401/07/26
پرسش:
در پایان مدت اجاره، مستأجر با ارسال اظهارنامه، آمادگی خود را برای تخلیه مورد اجاره، اعلام نموده و بیان داشته که با دریافت مبلغ ودیعه، حاضر به تخلیه مورد اجاره میباشد، درحالیکه موجر پاسخی نداده و مبلغ ودیعه را پرداخت ننموده است. در ادامه پس از یک سال، موجر اجرتالمثل ایام تصرف را مطالبه کرده است؛ بنا به مراتب با توجه به عدم پرداخت مبلغ ودیعه از سوی موجر همچنین ارسال اظهارنامه از سوی مستأجر و اعلام آمادگی وی برای تخلیه، موجر برای دریافت اجرتالمثل استحقاق دارد؟
متن نظریه هیئت عالی:
با توجه به اینکه قانونگذار در ماده 4 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376، تخلیه مورد اجاره را منوط و متوقف بر تأدیه قرضالحسنه، ودیعه و ... به مستأجر نموده و در فرض سوال مستأجر به طریق قانونی ارسال اظهارنامه آمادگی خود را به تخلیه اعلام کرده لیکن موجر اقدامی به عمل نیاورده است؛ لذا مأذون بودن تصرف مستأجر بر ملک استصحاب میشود و بر این مبنا موجر نسبت به ایام تصرف بعد از انقضاء عقد اجاره؛ استحقاق اجرتالمسمی را خواهد داشت.
نظر اکثریت:
تصرف مستأجر بر مورد اجاره بر مبنای عقد اجاره میباشد و ید وی بر مورد اجاره، امانی بوده و مأذون از طرف موجر است. از آنجا که مطابق ماده 4 قانون روابط موجر و مستأجر سال 1376، تخلیه مورد اجاره، منوط و متوقف بر تأدیه ودیعه یا دیون مالی مستاجر میباشد و در فرض سوال نیز موجر با وجود دو بار اظهارنامه از سوی مستأجر، ودیعه را پرداخت ننموده است؛ لذا با لحاظ ماده 501 قانون مدنی، تصرف مستأجر بر ملک، مأذون میباشد و موجر صرفاً میتواند اجرتالمسمی دریافت نماید و برای دریافت اجرتالمثل استحقاق ندارد چه اینکه؛ اجرتالمثل، ناظر به غصب است و چون موجر به اظهارنامه مستأجر پاسخ نداده و تخلیه مورد اجاره را درخواست نکرده است؛ لذا دعوای مطالبه اجرتالمثل مسموع نبوده و موجر باید دعوای مطالبه اجرتالمسمی مطرح نماید.
نظر اقلیت:
چون مدت اجاره منقضی شده است و مستأجر همچنان در ملک تصرف دارد؛ لذا موجر میتواند از مستأجر اجرتالمثل دریافت نماید چه اینکه، پس از انقضای مهلت اجاره، تصرفِ مستأجر بر مورد اجاره بدون اذن موجر، توجیه قانونی ندارد اما اجرتالمثل باید به میزان حداقل بین اجرتالمثل و اجرتالمسمی در نظر گرفته شود.
نظر ابرازی:
با توجه به اینکه مدت اجاره منقضی شده و مستأجر هم ملک مورد اجاره را تخلیه ننموده است؛ لذا تصرف وی بر ملک موضوع دعوی، توجیه قانونی ندارد و استفاده نام برده از ملک مذکور، بلاجهت میباشد و مشمول قواعد غصب و دارا شدن ناعادلانه است. (مواد 337 و 494 قانون مدنی) بنابراین دعوی موجر مبنی بر مطالبه اجرتالمثل، وارد است اما با انقضای مدت اجاره و ادامه تصرفات مستأجر بر مورد اجاره، اجرتالمثل با در نظر گرفتن ودیعه و یا سپرده باید معین شده و به موجر پرداخت شود و درصورتیکه مورد اجاره تخلیه شده و به اطلاع موجر رسیده باشد موجر حقی به دریافت اجرتالمثل ندارد.
مستندات قانونی:
ماده 494 قانون مدنی
ماده 501 قانون مدنی
ماده 337 قانون مدنی
ماده 4 قانون روابط موجر و مستاجر (1376)
واژگان کلیدی:
موجر
مستاجر
اظهارنامه
29 دی 1404
5
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران