نشست قضایی: چگونگی تعلق اشجار دارای سند مالکیت یا فاقد سند مالکیت در ملک دیگری
برگزار کننده
استان سمنان/ شهر سمنان
استان سمنان/ شهر سمنان
تاریخ برگزاری
1401/09/08
1401/09/08
پرسش:
با توجه به عرف معامله ملک در شهمیرزاد معامله ملکی که دارای درخت گردو باشد بهگونهای است که برای درخت موجود در این ملک نیز باید به صورت مجزا معامله صورت پذیرد، اما اخیراً تعدادی از مالکان با خرید املاکی که دارای درختان گردو متعلق به غیر میباشد به هنگام برداشت محصول یا هرس درختان مانع ورود مالکان درختان و بهرهبرداری آنها میشوند؛ طرح این نوع دعاوی در دادگاه چه حکمی دارد؟
متن نظریه هیئت عالی:
با عنایت به اینکه طبق ماده 29 قانون مدنی، مالکیت اعم از عین یا منفعت یکی از طرق پیوند، ارتباط و وابستگی منجر به حق عینی برای صاحب و مالک آن میشود! چنانچه با ادله اثبات دعوی مالک درخت گردو ثابت کند که ناشی از عملیات و زحمات او میباشد ، قابلیت استماع و رسیدگی و صدور حکم را خواهد داشت. مفاد نظریه شماره مورخ 1380/7/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه و نظریه استاد مرحوم دکتر کاتوزیان که در تعارض دو مالکیت تبعی (طبیعی و مصنوعی) مالکیت مصنوعی را حاکم دانسته و از شرکاء برسرمایه را ترجیح داده مؤید این استنباط بوده نتیجتاً با نظر اقلیت موافقت میگردد.
نظر اکثریت:
اگر در مواردی عرف تعلق یک یا چند درخت در ملک دیگری را معتبر بداند لیکن لازمه رسیدگی به دعوای مالکیت یا دعاوی مربوط این است که سند مالکیت اشجار از طریق اداره ثبت برای درختان مورد اختلاف صادر گردد و مادام که سندی بابت اشجار از سوی اداره ثبت صادر نگردد این نوع دعاوی در دادگاه قابل استماع نیست به خصوص که مطابق ماده 39 قانون مدنی هر بنا و درخت که در روی زمین است ملک مالک آن زمین محسوب میشود. بنابراین در فرضی که سند رسمی انتقال به نام شخص برای ملک مورد نظر (عرصه و اعیان (شامل: متعلقات منصوب آن از جمله درختان)) صادر شود تا زمانی که سند رسمی مربوطه اصلاح نشود یا سند مستقلی برای درختان صادر نگردد نمیتوان بر خلاف مقررات فوق و سند رسمی و اینکه حقوق ارتفاقی هم در آن نیامده، مدعی را به استناد عرف حاکم در منطقه مالک درختان موجود در ملک دانست.
نظر اقلیت:
در مورد سند عرصه و اعیان برای شخص مانع رسیدگی به دعوای مالکیت برای درختان نیست چه اینکه طبق ماده 23 قانون ثبت اسناد و املاک کشور ثبت ملک به حقوق ارتفاقی اشخاص خلل وارد نمیآورد ضمن اینکه بر اساس قسمت اخیر ماده 33 قانون مدنی در صورت اثبات مالکیت درخت، موضوع قابل رسیدگی در دادگاه خواهد بود.
مستندات قانونی:
ماده 33 قانون مدنی
ماده 39 قانون مدنی
واژگان کلیدی:
درخت گردو
سند رسمی
اشجار
ثبت ملک
03 دی 1404
19
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران