نشست قضایی: چگونگی تعیین تکلیف دعوای مطالبه نفقه یا الزام به تمکین تا زمان صدور حکم قطعی تایید فسخ

برگزار کننده
استان سمنان/ شهر سمنان

تاریخ برگزاری
1401/08/03

پرسش:

چنانچه دعوای تأیید فسخ از سوی زوجه یا زوج (حسب مورد) مطرح شود و طرف مقابل نیز دعوای الزام به تمکین یا مطالبه نفقه (حسب مورد از سوی زوج یا زوجه) مطرح شود؛ تا زمان صدور حکم قطعی تأیید فسخ، تکلیف دعوای مطالبه نفقه یا الزام به تمکین چیست؟

متن نظریه هیئت عالی:

در فرض سوال، دو دعوای تأیید فسخ نکاح و مطالبه نفقه یا الزام به تمکین وفق ماده 141 قانون آیین دادرسی مدنی، از دعاوی مرتبط بوده و توأمان با رعایت صلاحیت دادگاه خانواده رسیدگی به عمل می‌آید و در فرایند دادرسی و انشای رأی و اظهارنظر ابتدا به دعوی تأیید فسخ رسیدگی و اظهارنظر می‌گردد و درصورتی‌که تعیین تکلیف نفقه فوریت داشته باشد وفق ماده 7 قانون حمایت خانواده به عمل خواهد آمد.

نظر اکثریت:

            دو دعوای تأیید فسخ نکاح و الزام به تمکین یا مطالبه نفقه (حسب مورد)، طبق ماده 141 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، ارتباط کامل با یکدیگر دارند و اتخاذ تصمیم در هر یک مؤثر در دیگری است. بنابراین اگر دعوای تأیید فسخ از سوی زوج یا زوجه مطرح شود، قاضی دادگاه رسیدگی‌کننده باید رسیدگی به دعوای مطالبه نفقه یا الزام به تمکین را متوقف نماید تا راجع به دعوای تأیید فسخ اتخاذ تصمیم گردد اما چنانچه دو دعوای تأیید فسخ نکاح و الزام به تمکین یا مطالبه نفقه (حسب مورد)، در یک دادگاه مورد رسیدگی باشد، باید در راستای ماده 103 قانون آیین دادرسی مدنی، به صورت توأم رسیدگی شود. ضمن آنکه اگر در دعوای تمکین یا مطالبه نفقه، خوانده دعوی، ادعای فسخ نکاح را مطرح نماید، مطابق ماده 142 همان قانون نیاز به طرح دعوای تأیید فسخ نمی‌باشد و به ادعای فسخ در همان پرونده رسیدگی می‌شود.
        

نظر اقلیت:

            هر یک از دعوای تأیید فسخ نکاح و الزام به تمکین یا مطالبه نفقه، ارکان و شرایط خاص خود را دارند. از آنجا که بین این دعاوی ارتباط کامل وجود ندارد؛ لذا ضرورتی به رسیدگی توأم وجود ندارد؛ ضمن آنکه اصل بر بقای زوجیت است و دلیلی بر توقف آثار عقد نکاح وجود ندارد و مادام که حکم قطعی بر تأیید فسخ نکاح صادر نشود، هر یک از زوجین مکلف به اجرای وظایف شرعی و قانونی خود می‌باشند و در صورت استنکاف از سوی دادگاه ملزم می‌شوند.
        

مستندات قانونی:

ماده 142 آیین دادرسی مدنی ماده 103 قانون آیین دادرسی مدنی ماده 141 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی

واژگان کلیدی:

فسخ نکاح الزام به تمکین مطالبه نفقه تایید فسخ

25 دی 1404 5