نشست قضایی: اعدام در اتهام حمل مواد مخدر

برگزار کننده
استان کرمان/ شهر کرمان
تاریخ برگزاری
1399/02/09

پرسش:

اگر میزان 983 گرم هروئین از شخصی کشف گردد و متهم دارای سابقه ی محکومیت قطعی به حبس بالای 15سال بابت نگهداری موادمخدر داشته باشد به نحوی که بعد از اعمال عفو و تعلیق آزاد شده باشد. سوال این است: آیا مجازات اعدام برای وی لحاظ خواهد شد و بر همین اساس قرار تامین و مجازات معین خواهد شد؟ یا اینکه بند ت ماده 45 قانون مبارزه با مواد مخدرکه میزان مواد را بالای سه کیلوگرم در خصوص نگهداری موادمخدر صنعتی قرار داده حاکم بر سایر بندها می باشد؟ - آیا صرف محکومیت قطعی مشمول بند پ ماده 45 قانون مبارزه با موادمخدر می گردد یا خیر؟ یعنی اگر محکومیت مورد اصلاح قرار گرفته باشد (مثلا مشارالیه همکاری نموده و محکومیت وی کاهش یافته یا مثلا قانونی جدید تدوین شده که محکومیتش بر اساس آن مورد اصلاح قرار گرفته) و یا مشمول عفو شده باشد یا مشمول تخفیف شده باشد و به کمتر از 15 سال رسیده باشد آیا موثر در تشدید مجازات خواهد بود یا خیر؟ - آیا می توان قائل شد که به طور کلی قانون گذار مجازات اعدام را در مورد نگهداری موادمخدر صنعتی منوط به این دانسته که موادمخدر بالای سه کیلوگرم وزن داشته باشد و کمتر از سه کیلوگرم (در مورد نگهداری) در موادمخدر صنعتی به هیچ عنوان نمی توان مجازات اعدام صادر کرد هرچند دارای سابقه بالای 15 سال حبس بابت جرائم موادمخدر داشته باشد؟ و بند پ ماده 45 قانون مبارزه با موادمخدر مربوط به موادمخدر سنتی می باشد نه صنعتی ؟

متن نظریه هیئت عالی:

با توجه به مطلق بودن بند پ ماده 45 الحاقی به قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر، مواد مخدر سنتی و صنعتی هر دو مشمول این حکم می باشند و در صورتی که متهم دارای سابقه محکومیت قطعی بیش از 15 سال حبس باشد، در فرض سؤال مجازات اعدام برای وی در نظر گرفته می شود و در واقع ملاک مجازات قضایی می باشد. نتیجیتاً نظریه اکثریت صحیح اعلام می شود.

نظر اکثریت:

1- با توجه به مطلق بودن بند پ ماده 45 الحاقی به قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و قید «ارتکاب جرائم موضوع این قانون» به نظر می رسد با توجه به سابقه ی محکومیت قطعی بیش از 15 سال، حبس مجازات اعدام برای متهم در نظر گرفته شود و بر همین اساس قرار تامین کیفری (بازداشت موقت) برای متهم صادر می گردد. 2-چنانچه در حکم صادره ی سابق ، مجازات حبس بیش از 15 سال حبس برای متهم تعیین شده باشد، در صورت ارتکاب جرائمی که در قانون مبارزه با مواد مخدر دارای مجازات اعدام می باشد، مجازات اعدام تعیین می گردد و چنانچه در حکم صادره سابق مجازات حبس کمتر از 15 سال حبس برای متهم تعیین شده باشد به لحاظ عدم احراز بند پ ماده 45 مجازات اعدام تعیین نمی گردد، در واقع ملاک مجازات قضایی (دادنامه) می باشد. 3-با توجه به اینکه مطابق ماده 45 الحاقی در خصوص جرائمی که در این قانون دارای مجازات اعدام می باشد در صورت احراز شرایط این ماده مرتکب به مجازات اعدام محکوم می گردد لذا چنانچه متهم مرتکب حمل بیش از سه کیلو گرم مواد مخدر صنعتی از نوع هروئین گردد به مجازات اعدام محکوم و در غیر این مورد در صورت حمل کمتر از سه کیلو گرم با داشتن سابقه بیش از 15 سال حبس نیز به لحاظ اینکه مشمول بند پ این ماده گردیده نیز مجازات اعدام در خصوص مرتکب تعیین و بند پ ماده 45 با توجه به مطلق بودن عبارت مربوط به هر دو مواد مخدر سنتی و صنعتی می باشد.

نظر ابرازی:

با توجه به رأی وحدت رویه شماره 776 مورخه 10/2/1398هیأت عمومی دیوان عالی کشور که برای اعمال مقررات تشدید مجازات در اثر تکرار، نسبت به مرتکبین جرایم موضوع بندهای یک تا پنج ماده هشت این قانون، انطباق جرم مذکور در هر بند، با محکومیت سابق مربوط به همان بند، از حیث مقدار مواد مخدر را لازم دانسته است، بنابراین برای اعمال ماده 45 الحاقی لازم است سابقه ی متهم مربوط به همان بند باشد، حتی سابقه متهم برای اعمال ماده 45 باید پس از لازم الاجرا شدن ماده 45 باشد تا در حیطه ی سابقه ی موثر قرار گیرد لذا اگر هم بند نباشند اعدام نباید معین شود.

مستندات قانونی:

ماده 45 الحاقی مصوب 96/7/12

واژگان کلیدی:

اعدام حبس ابد و اعدام ، مواد مخدر

10 شهریور 1405 1