نشست قضایی: امکان افزایش مبلغ جزای نقدی نسبی مورد حکم بر اساس نرخ تورم
برگزار کننده
استان مازندران/ شهر محمود آباد
استان مازندران/ شهر محمود آباد
تاریخ برگزاری
1399/03/29
1399/03/29
پرسش:
با توجه به ماده 28 قانون مجازات اسلامی (1392) در جرم رشاء که در قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری (مصوب 1367) حسب میزان مبلغ رشوه، مجازات مقرر شده است آیا نصاب مبالغ مذکور نیز افزایش مییابد؟ به عنوان مثال طبق ماده 3 قانون فوق، دریافت رشوه بیش از ۲۰ هزار تومان تا ده سال حبس دارد. آیا باید ۲۰ هزار تومان سال ۶۷ طبق نرخ تورم افزایش یابد؟
متن نظریه هیئت عالی:
از عبارت «کلیه مبالغ مذکور در این قانون و سایر قوانین از جمله مجازات نقدی ...» استفاده میشود که اختیار قانونگذار صرفاً در مورد جزای نقدی نیست و شامل مبالغ غیر از جزای نقدی از جمله مبالغ مندرج در ماده 3 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء ... و ماده 19 ق.م.ا نیز میگردد.
نظر اتفاقی (اتفاق آرا):
از نظر قضات حاضر در نشست قضایی دادگستری شهرستان محمودآباد مازندران، پاسخ این سوال، منفی است. نظرات قضات بدین شرح است:
1- ماده ۲۸مقرر میدارد: «کلیه مبالغ مذکور در این قانون و سایر قوانین از تاریخ تصویب آنها در مورد تمام جرایم و تخلفات از جمله مجازات نقدی، به تناسب نرخ تورم اعلام شده از سوی بانک مرکزی، هر سه سال یکبار به پیشنهاد وزیر دادگستری و تصویب هیات وزیران تعدیل و در مورد احکامی که بعد از آن صادر میشود، لازمالاجراء میگردد.» ماده 28 برای زندانیان عاجز از پرداخت جزای نقدی بوده و در حال حاضر روزی 100هزار تومان احتساب میشود. در عمل ماده 28 داخل زندان در صورت افزایش مبلغ برای همه زندانیان اعمال میشود.
2- اگرچه صدر ماده ۲۸ طوری نوشته شده که این سوال را مطرح میکند اما ماده ۲۸ شامل این مورد نمیشود. ماده ۲۸ در امتداد ماده ۲۷ هست و منحصرا در مورد احتساب جزای نقدی بدل از حبس می باشد. اگر مصوبات هیات وزیران که در راستای ماده ۲۸ تصویب شده ،مشاهده شود مثل مصوبه مورخ ۹۵/۸/۱۶ مشخصا موضوعشان «مجازات نقدی بدل از حبس» است و در مورد موارد دیگر، مثل فرض سوال فوق، چیزی نگفتهاند. ماده ۲۸ شامل مجازاتهای ثابت مدنظر قانون گذار است که در آن به تناسب تورم، جزای نقدی هم باید تغییر کند.
3- افزایش مبلغ جزای نقدی پس از هر سه سال، موجب تغییر درجه مجازات نمیشود. اصل تفسیر مضیق قوانین کیفری و تفسیر به نفع متهم نیز مستلزم پذیرش این نظر هستند.
مستندات قانونی:
ماده 3 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء واختلاس وکلاهبرداری
ماده 27 قانون مجازات اسلامی 1392
ماده 28 قانون مجازات اسلامی 1392
واژگان کلیدی:
جزای نقدی نسبی
تعدیل جزای نقدی
حبس بدل از جزای نقدی
جزای نقدی ثابت
01 شهریور 1405
1