نشست قضایی: امکان طرح مجدد شکایت در جرائم مستمر با همان وضعیت سابق
برگزار کننده
استان اردبیل/ شهر بیله سوار
استان اردبیل/ شهر بیله سوار
تاریخ برگزاری
1399/05/02
1399/05/02
پرسش:
در جرایم مستمر مانند تصرف عدوانی یا ممانعت از حق، چنانچه قبلاً موضوع رسیدگی و منجر به صدور رأی مقتضی شده باشد و شاکی مجدداً همان موضوع را با همان کیفیت و وضعیت سابق که رسیدگی شده است مطرح کند، آیا قابل رسیدگی است؟
متن نظریه هیئت عالی:
مطابق بند "چ" ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، یکی از موارد صدور قرار موقوفی تعقیب، اعتبار امر مختومه کیفری است و در فرض سوال که شاکی قبلاً در مورد تصرف عدوانی یا ممانعت از حق شکایت کرده و پرونده منتهی به اتخاذ تصمیم مقتضی شده است، شکایت مجدد شاکی با همان کیفیت و وضعیت و شرایط و دلایل قبل، موجب به جریان افتادن دوباره تعقیب کیفری نبوده و از موانع تعقیب دعوای عمومی به لحاظ امر مختومه به شمار میآید.
نظر اکثریت:
در بزه تصرف عدوانی که جرم مستمر از نوع استمرار یافته میباشد؛
حالت اول: در صورتی که قرار منع تعقیب به جهت عدم احراز منشاء حق شاکی، یعنی مالکیت نباشد موضوع از اعتبار امر مختومه برخوردار بوده و با شکایت شاکی، قرار موقوفی صادر میگردد، مگر به جهت کشف دلیل جدید در جهت اثبات منشاء حق (مالکیت) که از باب تجویز رسیدگی، شروع و تعقیب مجدد، امکان قانونی مییابد.
حالت دوم: اگر منشاء حق محرز باشد، لکن منع تعقیب به جهت عدم احراز سایر ارکان بزه باشد، امکان رسیدگی با شکایت جدید، جواز قانونی دارد.
نظر اقلیت:
با عنایت به این که در جرم مستمر عنصر مادی جرم در حال تجدید میباشد و هر زمان مستمراً ادامه دارد؛ لذا در مواردی مثل تصرف عدوانی که قبلاً رسیدگی و منجر به صدور منع تعقیب گردیده و بعداً در خصوص همان ملک شکایتی مبنی بر تصرف عدوانی طرح گردد به لحاظ تجدید عنصر مادی جرم تصرف عدوانی، قاضی مکلف به بررسی موضوع و رسیدگی میباشد و این استدلال که به جرم تصرف عدوانی قبلاً رسیدگی شده و شکایت بعدی ترتیب اثر داده نشود موجه نیست؛ چرا که در زمان شکایت جدید نیز تصرف عدوانی از لحاظ عنصر مادی جرم در حال وقوع میباشد و لذا صدور قرار منع تعقیب از لحاظ شرایط قانونی فاقد محل قانونی است. با عنایت به این که رأی دادگاه باید مستند به مواد قانونی باشد و قانونگذار هیچ تعریفی از جرم مستمر و آنی به عمل نیاورده است و تنها مستند تفکیک جرم آنی و مستمر رأی وحدت رویه میباشد و در رأی مذکور نیز بین جرم مستمر و جرم استمرار نیافته تفاوتی ذکر نشده است؛ لذا تمام آثار مذکور برای جرم مستمر شامل جرم استمرار یافته هم خواهد بود.
مستندات قانونی:
ماده 690 قانون مجازات اسلامی
واژگان کلیدی:
جرم مستمر
تصرف عدوانی
اعتبار امر مختومه
طرح مجدد شکایت
21 مرداد 1405
9