نشست قضایی: توصیف مجرمانه ترخیص زودهنگام بیمار از بیمارستان و تسریع در فوت بیمار
برگزار کننده
استان فارس/ شهر شیراز
استان فارس/ شهر شیراز
تاریخ برگزاری
1399/06/25
1399/06/25
پرسش:
شخصی شکایتی علیه خواهر خود دایر بر تسبیب در قتل عمدی مادرشان مطرح کرده است؛ با این توضیح که مادرشان به علت عفونت خونی در بیمارستان بستری بوده و خواهر شاکی خودسرانه و بدون مشورت با سایر اعضای خانواده و باوجود تذکر پزشکان معالج بر مساعد نبودن حال بیمار جهت ترخیص اقدام به این کار نموده و حال مادرشان به جهت ترخیص زودهنگام و طی ننمودن مراحل درمان رو به وخامت گذاشته و فوت میشود. حسب نظریه پزشکی قانونی علت فوت (عفونت خونی بیمار) اعلام و بیان شده ترخیص بیمار در آن شرایط موجب تسریع در مرگ شده است. با توجه به مراتب فوق:
1- آیا بزهی به متهم قابل انتساب است؟
2- اگر بزهی اتفاق افتاده تحت چه عنوانی قابل طرح است؟
3- در فرض پرسش، اگر خواهر با سوءنیت (دانستن مرگ قریبالوقوع مادر) اقدام به ترخیص مادر خود نموده باشد، چه مسؤولیتی به عهده وی میباشد؟
متن نظریه هیئت عالی:
نظریه اداره حقوقی به شماره 1971 مورخ 9/3/1400 به شرح زیر مورد تائید هیئت عالی است. تشخیص علت مرگ، امری فنی و شخصی است که بر اساس نظر کارشناس (پزشکی قانونی) احراز میشود و تعیین نوع جنایت و میزان مسئولیت مرتکب و احراز وجود یا عدم وجود رابطه سببیت بین رفتار مرتکب و مرگ مجنی علیه با لحاظ مواد 290 و 492 قانون مجازات اسلامی امری است مصداقی و به عهده قاضی رسیدگی کننده است.
نظر اکثریت:
مطابق متن سؤال و توضیحات آن فرض بر این است که پزشک و بیمارستان کار خود را به درستی انجام دادهاند و مرتکب، مسؤولیت مراقبت از مادر را قبول نموده است. در متن سؤال ذکر نشده است که آیا مرتکب اقدامات درمانی را انجام داده است یا خیر و ترک فعلی در سؤال مطرح نشده است. (دانستن) مرگ قریبالوقوع مادر سوءنیت مرتکب را اثبات نمینماید؛ چراکه بهطریقاولی کادر پزشکی نیز از مرگ قریبالوقوع اطلاع داشته است؛ ترخیص صرفاً باعث تسریع در مرگ شده است و سبب مرگ نبوده است؛ بنابراین تسبیب در قتل منتفی است و چون فعل یا ترک فعلی از ناحیه مرتکب صادر نشده تا موجب مرگ مادر شود، هیچگونه مسؤولیت کیفری و حقوقی متوجه مرتکب نیست.
نظر اقلیت:
میبایست رابطه سببیت را بررسی کرد؛ رابطه مؤثری بین اقدام مرتکب و مرگ وجود ندارد؛ اقدام خواهر در ترخیص زودهنگام مادر سبب نیست، بلکه شرطی است که باعث تسریع در تسبیب شده است؛ اما چنانچه مرتکب سوءنیت داشته باشد، اقدام وی مشمول ماده 295 قانون مجازات اسلامی و مسؤولیت ناشی از ترک فعل است.
مستندات قانونی:
ماده 290 قانون مجازات اسلامی
ماده 295 قانون مجازات اسلامی
واژگان کلیدی:
تسبیب در قتل
مسؤولیت کیفری
ترک فعل
ترخیص بیمار
01 مرداد 1405
6