نشست قضایی: تکلیف مقام قضایی در برخورد با جرائم قابل گذشت بدون حضور شاکی

برگزار کننده
استان خراسان رضوی/ شهر درگز
تاریخ برگزاری
1398/09/20

پرسش:

تکلیف مقام قضایی در جرائم مشهود قابل گذشت در صورت عدم حضور شاکی خصوصی و عدم دسترسی به ایشان و عدم وصول شکایت نامبرده چیست؟ مثلا شخص A داخل خیابان خودروی خود را پارک نموده و در محل حضور ندارد. شخصی B در مرئی و منظر مامورین اقدام به تخریب خودرو نموده و ضابطین اقدام به دستگیری متهم نموده و هویت مالک خودرو مشخص نیست و یا اگر مشخص باشد دسترسی به ایشان وجود ندارند و حال با مقام قضایی تماس می گیرند و کسب تکلیف می کنند؟ و همچنین فرضی که 24 ساعت بازداشت متهم به اتمام رسیده باشد تکلیف مقام قضایی چیست آیا می بایست بدون شکایت شاکی تفهیم اتهام کند یا به جهت عدم شکایت و حضور شاکی و قابل گذشت بودن متهم فوق الذکر را بلاقید آزاد کند؟

متن نظریه هیئت عالی:

ضابطان در جرائم مشهود تکلیف اقدام قانونی دارند، اعم از جرم قابل گذشت یا غیر قابل گذشت، مع الوصف تعقیب و تفهیم اتهام منوط به شکایت شاکی خصوصی است.

نظر اتفاقی (اتفاق آرا):

نظر به مواد 44 و46 ق.آ.د.ک مرجع انتظامی در نقش ضابط بودن وظایفی علاوه بر وظیفه امنیت عمومی (وظیفه خاص ناجا) دارد و در این مواد برای جرائم مشهود وظیفه آن مرجع تصریح شده و در جرائم مشهود تفاوتی بین جرائم قابل گذشت و غیر قابل گذشت تعیین نشده و در جرائم مشهود اگرچه قابل گذشت باشد مرجع انتظامی تکلیف دارد ورود کند و برابر مواد فوق الذکر، ضمن حفظ ادله و آثار بزه، مانع فرار متهم شود و فورا مراتب را به دادستان اطلاع داده و کسب تکلیف کند فلذا مرجع انتظامی برابر ضوابط و مقررات حق ورود دارد. لیکن مرجع انتظامی در مقام تشخیص جرم قابل گذشت یا غیر قابل گذشت نمی باشد و این تشخیص از وظایف خاص مقام قضایی است. و با عنایت به ماده 12 ق.آ.د.ک که تعقیب متهم در جرائم قابل گذشت را تنها منوط به شکایت شاکی خصوصی می داند و از طرفی با توجه به صراحت ماده 64 همان قانون که یکی از جهات شروع به تعقیب شکایت شاکی خصوصی می باشد فلذا تعقیب متهم منوط به شکایت شاکی خصوصی و در فرض سوال چنانچه دسترسی به هر جهت به شاکی جهت ادعای شکایت وی وجود نداشته باشد امکان دستور بازداشت متهم نیز وجود نخواهد داشت. همچنین ماده و تبصره ماده 99 ق.آ.د.ک نیز به نوعی موید این استدلال است که در جرایم قایل گذشت مقام قضایی تنها وظیفه اطلاع به شاکی خصوصی دارد و تعقیب متهم صرفا منوط به شکایت شاکی خصوصی می باشد.

مستندات قانونی:

ماده 44 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 12 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 46 قانون آئین دادرسی کیفری ماده 99 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 64آیین دادرسی کیفری

واژگان کلیدی:

تخریب ضابطین بزه قابل گذشت شروع به تعقیب حفظ اثار و ادله جرم

08 مهر 1405 6
دریافت مشاوره حقوقی