نشست قضایی: عمد یا غیر عمد بودن قتل توسط مامور نیروی انتظامی در زمان فرار متهم
برگزار کننده
استان هرمزگان/ شهر بندر عباس
استان هرمزگان/ شهر بندر عباس
تاریخ برگزاری
1398/11/03
1398/11/03
پرسش:
خانمی طی تماس تلفنی با پلیس 110 اظهار می دارد برادرم باعث سلب آسایش خانواده شده است . با اعزام مامورین به محل ، متهم در حالی که سلاح سردی در دستش بوده قصد فرار از روی دیوار را داشته که مامور شروع به تیراندازی با اسلحه کلت می کند و 2 تیر به بالا تنه ی متهم برخورد می کند و نامبرده فوت می نماید .
کمیسیون قانون به کار گیری سلاح ، نحوه ی اقدام مامور را بر خلاف قانون مذکور تشخیص داده ، لیکن مامور ضارب مدعی است قصد شلیک به پای متوفی را داشته است .
سؤال : به نظر شما ؛ عمل ارتکابی قتل عمد است یا شبه عمد ؟
متن نظریه هیئت عالی:
پرسش مطروحه امری موضوعی است که تشخیص آن و انطباق با قانون به عهده قاضی رسیدگی کننده است و در هر صورت چنانچه قاضی رسیدگی کننده شرایط مذکور در بند ب ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 را احراز نماید، جنایت مزبور قتل عمد محسوب می گردد و در غیر این صورت مطابق بند الف ماده 291 این قانون، قتل شبه عمد محسوب می گردد.
نظر اکثریت:
در پرونده مطروحه با توجه به اینکه مرتکب عمداً شروع به تیراندازی نموده که این عمل با توجه به اوضاع و احوال ، نوعاً موجب جنایت قتل می گردد ، هر چند قصد ارتکاب قتل را نداشته است به گواه بند ب ماده 290 قانون مجازات اسلامی قتل عمد محسوب می گردد به علاوه از اوضاع و قراین قضیه این برداشت هم تقویت می شود بدین صورت که اولاً موضوعی که بابت آن خانواده ی مقتول با مامورین تماس گرفته اند آنقدر حساس و امنیتی نبوده که نیاز به تجرید سلاح از سوی مامور باشد ، ثانیاً مقتول پس از ورود مامور و در زمان تیراندازی در حال فرار بوده یعنی بحث دفاع مشروع هم گرچه مطرح نشده ، منتفی است . ثالثاً ؛ مامور 3 تیر به سوی مقتول شلیک می کند که 2 تا از آنها به وی اصابت می نماید که در نوع خود غیر عادی است . نتیجتاً اینکه آنچه از موضوع برداشت می شود قتل عمد است .
نظر اقلیت:
نظر به اینکه متهم در اظهارات خود اظهار نموده بنده عمداً به بالا تنه ی مقتول شلیک نکردم قصد من تیراندازی به پایین تنه بوده و اشتباهاً تیرهای شلیک شده به بالا تنه برخورد و منجر به فوت ایشان شده ، لهذا این مورد مشمول اشتباه بر هدف بوده و به تائید اکثریت فقها این مورد از موارد خروج موضوع از عمد بودن قتل به غیر عمد بودن آن است . نتیجتاً اینکه ؛ موضوع قتل غیر عمد محسوب می شود .
مستندات قانونی:
ماده 290 قانون مجازات اسلامی
واژگان کلیدی:
قتل عمد
قانون بکارگیری سلاح
قصد شلیک
21 شهریور 1405
14