نشست قضایی: قابلیت فرجام خواهی از قرارهای عدم استماع و رد دعوا
برگزار کننده
استان فارس/ شهر مرودشت
استان فارس/ شهر مرودشت
تاریخ برگزاری
1399/04/26
1399/04/26
پرسش:
آیا قرارهای عدم استماع و رد دعوای صادره از دادگاه (مشروط به آنکه اصل حکم راجع به آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد)، قابل فرجامخواهی در دیوان عالی کشور است؟
متن نظریه هیئت عالی:
مطابق مواد 367 و 368 ق.آ.د.م قرارهای رد و عدم استماع دعوا در زمرهی آرای قابل فرجامخواهی در دیوان عالی کشور نمیباشند.
نظر اکثریت:
با توجه به آنکه فرجامخواهی از طرق فوقالعاده و استثنائی اعتراض به آراء و احکام قضایی است و علیالقاعده آراء قطعی صادره از محاکم نخستین و تجدیدنظر جز در موارد منصوص و مصرح قابلیت رسیدگی فرجامی را نخواهند داشت و با التفات به آنکه در مواد 367 و 368 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، قانونگذار در مقام بیان ذکری از قرارهای مزبور به عنوان قرارهای قابل فرجامخواهی نیاورده است، لذا این دو قرار قابل فرجامخواهی نخواهند بود.
نظر اقلیت:
هرچند قانونگذار در مواد 367 و 368 قانون آئین دادرسی مدنی از قرارهای عدم استماع و رد دعوا ذکری به میان نیاورده است، لیکن خصوصیتی در قرارهای ابطال، رد دادخواست و سقوط دعوا وجود ندارد که فرجامخواهی را مختص این قرارها بدانیم. وانگهی قرارهای رد دعوا و عدم استماع دعوا نوعاً مهمتر از قرارهای مصرح در مواد مزبور است و اختصاص قابلیت رسیدگی فرجامی به قرارهای اخیرالذکر نقض غرض قانونگذار بوده و منطقی نیست. نهایتاً آنکه قرار عدم اهلیت ذکر شده در این دو ماده خود، یکی از قرارهای صادره منبعث از مواد 84 و 89 قانون مزبور است که میتوان به جای آن قرار رد دعوا نیز صادر نمود.
مستندات قانونی:
ماده 367 قانون آئین دادرسی مدنی
ماده 368 قانون آیین دادرسی مدنی
واژگان کلیدی:
صدور قرار عدم استماع دعوا
قرار رد دعوا
فرجام خواهی
24 مرداد 1405
4