نشست قضایی: مجازات اکراه کننده در جرائم حدی

اگر شخصی دیگری را تهدید کند که درصورتی‌که شراب ننوشد عکس‌های خانوادگی ایشان را منتشر می‌کند و طرف مقابل شراب بنوشد، آیا شخص تهدیدکننده به عنوان اکراه کننده قابل مجازات است؟

قسمت الف نظریه اداره کل حقوقی به شماره 3499/94/7 مورخ 19/12/94 به شرح زیر که اکراه را از مصادیق معاونت نمی‌داند مورد تائید اعضاء هیأت عالی است. الف- مطابق ماده 151 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، هرگاه کسی براثر اکراه غیرقابل تحمل، مرتکب رفتاری شود که طبق قانون، جرم محسوب می‌شود، مجازات نمی‌گردد. در جرائم موجب تعزیر، اکراه کننده به مجازات فاعل جرم محکوم می‌شود. در جرایم موجب حد و قصاص، طبق مقررات مربوطه رفتار می‌شود. بنابراین، مستفاد از ماده یاد شده این است که در« اکراه » به واسطه اقوائیت اکراه کننده نسبت به اکراه شونده، وی فاعل معنوی جرم (به منزله مباشر) شناخته می‌شود و لذا، اکراه اساساً از مصادیق معاونت در جرم نمی‌باشد. ازاین‌رو در جرایم تعزیری، اکراه کننده به مجازات مباشر جرم (و نه معاون) محکوم می‌شود و با توجه به تصریح قسمت اخیر ماده در جرایم حدی باید مطابق مقررات خاص آن‌ها که در قانون یا شرع آمده است، عمل گردد، بنابراین اکراه در جرایم حدی، موضوعاً از شمول معاونت در جرم خارج می‌باشد.