رانندگان وسایل نقلیهای که در پشتسر وسیله نقلیه دیگر حرکت میکنند، موظفند فاصله مناسبی را برای جلوگیری از تصادف حفظ کنند. چگونگی رعایت فاصله مناسب به وسیله متنهای آموزشی تهیه شده و با روش قاعده دو ثانیه از طریق کتابهای آموزشی موضوع تبصره ماده (97) این آییننامه، به درخواستکنندگان گواهینامه آموزش داده میشود.
کامیونهای بزرگ و وسایل نقلیه دیگری که دارای یدکهای طویل هستند و همچنین وسایل نقلیهای که به صورت کاروان و دستهجمعی در یک ستون در جادهها حرکت میکنند، هنگام عبور باید فاصله بیشتری با وسایل نقلیه جلوی خود داشته باشند بهطوری که وسیله نقلیه دیگری که از آنها سبقت میگیرد، بتواند پس از سبقت بار دیگر در جلو آنها وارد مسیر مجاز عبور خود شوند.
سوار کردن بیش از ظرفیت مجاز تعیین شده در وسیله نقلیه و همچنین گذاشتن بار یا اشیا دیگر در قسمت جلو یا عقب آن اعم از درون یا بیرون که مانع دید راننده گردد ممنوع است.
رانندگان وسایل نقلیه سنگین هنگام عبور از جادههای کمعرض و باریک یا عقب راندن، باید یک نفر کمک راننده برای پرهیز از هرگونه خطری همراه داشته باشند.
حرکت با دنده خلاص در سرازیریها ممنوع است.
وسایل نقلیه نباید از روی لولههای آب آتشنشانی که برای خاموش کردن آتش در خیابان قرار گرفتهاند، عبور نمایند، مگر با اجازه متصدیان آتشنشانی.
رانندگان تاکسیها و وسایل نقلیه مسافربری موظفند موارد زیر را رعایت نمایند:
الف- سوار کردن مسافر با داشتن مسافر قبلی در تاکسیهای تلفنی، بیسیم و یا مؤسسات و یا شرکتهای تاکسیرانی دربست، ممنوع است.
ب- رانندگان تاکسیها موظفند پس از سوار شدن مسافر و هنگام شروع به حرکت، تاکسیمتر را بهکار اندازند. در صورت نداشتن یا خرابی تاکسیمتر حق کار کردن ندارند، مگر در نقاطی که شهرداری نصب تاکسیمتر را ضروری اعلام نکرده باشد.
پ- رانندگان وسایل نقلیه عمومی دیگر که دربست کرایه داده میشوند نباید بدون رضایت کرایهکننده شخص دیگری را سوار کنند.
ت- خودداری از بردن مسافر برای وسایل نقلیه عمومی و همچنین نرساندن مسافر به مقصد ممنوع است، مگر اینکه بر اساس ضوابط مربوط خارج از خدمت (سرویس) باشند.
ث- رانندگان وسایل نقلیه عمومی و کمک رانندگان آنها نباید با مسافران با خشونت و بیاحترامی رفتار نمایند.
رانندگان حق ندارند ضمن رانندگی، دخانیات استعمال نمایند یا خوراکی یا آشامیدنی میل کنند و استفاده از هرگونه وسایل و تجهیزات مانند تلفن همراه که باعث انحراف ذهنی و رفتاری راننده گردد ممنوع است. رانندگان موظفند در هر حال بهطور کامل به جلو توجه داشته باشند.
رانندگی برای کسی که نوشابه الکلی یا مواد مخدر و داروهای خوابآور مصرف کرده تا رفع کامل آثار آن ممنوع است.
تبصره- در مواردی که ماموران راهنمایی و رانندگی و پلیسراه به وجود حالت مستی و یا حالت غیرعادی ناشی از مصرف مواد یادشده به رانندهای ظنین شوند، موظفند وسیله نقلیه را متوقف ساخته و بلافاصله میزان الکل خون راننده و مانند آن را از طریق آزمایشهای لازم تعیین و از رانندگی وی جلوگیری نموده و متخلف را برای تعیین تکلیف به مراجع مربوط معرفی نمایند.
سوار کردن اشخاص آلوده به کثافات در وسایل نقلیه عمومی مسافربری مجاز نیست.
راننده موظف است هنگام رانندگی، گواهینامه رانندگی خویش، بیمهنامه شخص ثالث خودرو و کارت شناسایی خودرو را همراه داشته باشد و در صورت درخواست ماموران راهنمایی و رانندگی و یا پلیسراه، آنها را تسلیم نماید. مامور موظف است پس از ملاحظه و بررسی مدارک آنها را بازگرداند، مگر در مواردی که به موجب قانون یا آییننامه، اخذ گواهینامه به منظور درج تخلف در آن ضرورت داشته باشد. در اینصورت در برابر دادن رسید، گواهینامه اخذ میگردد.
استفاده از بوقهای شیپوری، سوت بلبلی و بهطور کلی هر نوع وسیله آگاهسازی صوتی با صدای ناهنجار و غیرعادی در مناطق مسکونی و همچنین زدن بوق ممتد یا غیرضروری یا مکرر و یا زدن بوق در محلهایی که این عمل به وسیله علائم منع شده است، ممنوع است. استفاده از بوق برای مقاصدی مانند صدا زدن افراد، جلب توجه مسافر، اعلام حضور و باز کردن درب منزل، خداحافظی و مانند آنها ممنوع است.
وسایل نقلیه امدادی که مجاز به داشتن چراغ گردان یا آژیر خطر ویژه میباشند تنها هنگامی که برای انجام ماموریتهای مهم و فوری در حرکتند، باید از آنها استفاده نمایند.
وسایل نقلیه انتظامی و امدادی، هنگامی که برای انجام ماموریت فوری در حرکتند در صورت بهکار بردن چراغگردان ویژه اعلام خطر یا آژیر، تا حدودی که موجب بروز تصادف نشود، مجاز به انجام اعمال زیر میباشند:
الف- توقف در محل ممنوعه.
ب- تجاوز از سرعت مجاز و سبقت از سمت راست وسیله نقلیه دیگر.
پ- عبور از طرف چپ راه و همچنین دور زدن در نقاط ممنوعه.
ت- گذشتن از چراغ قرمز یا رعایت نکردن علائم دیگر ایست، مشروط به اینکه از سرعت وسیله نقلیه در اینگونه محلها تا حداقل امکان کاسته شود.
درهای وسایل نقلیه در حال حرکت باید بهطور کامل بسته باشد و باز کردن آنها پیش از توقف کامل مجاز نیست.
استفاده از لاستیکهای فرسوده و غیراستاندارد در وسایل نقلیه ممنوع است. هنگام برف و یخبندان و بهطور کلی در صورت اعلام مقامات مرتبط و یا ماموران راهنمایی و رانندگی و یا پلیسراه، رانندگی با وسیله نقلیهای که چرخهای آن به زنجیر و یا لاستیک یخشکن مجهز نباشد، ممنوع است.
عبور وسایل نقلیه از پیادهروها و توقف آنها روی پیادهرو ممنوع است.
سوار شدن و سوار کردن اشخاص روی گلگیر یا رکاب یا سایر قسمتهای بیرونی وسایل نقلیه ممنوع است.
راندن و یا حرکت با اسکیت و اسکوتر و مانند آنها در معابر عمومی ممنوع است، مگر در مسیرهایی که از سوی راهنمایی و رانندگی با نصب تابلو ویژه، مجاز اعلام شده باشد.
عبور وسایل نقلیه سنگین که حداکثر سرعت آنها از 15 کیلومتر در ساعت تجاوز نمیکند مانند تراکتورهای زنجیری و غلطکهای جادهکوبی و غیره باید پیش از رسیدن آنها به اولین پست راهآهن یا ایستگاه، خبر داده شود تا تدارک احتیاطی لازم برای عبور بیخطر آنها از تقاطع راهآهن فراهم گردد.
رانندگان اینگونه وسایل نقلیه موظفند هنگامی که عبور آنها از تقاطع راهآهن مجاز است پیش از رسیدن به آن توقف کامل کنند و پس از دیدن دو طرف و اطمینان از نبودن خطر احتمالی از آنجا بگذرند. هنگامی که نزدیک شدن قطار به وسیله علائم یا صدای لکوموتیو اعلام میشود، تا عبور قطار نباید از تقاطع عبور نمایند.
هرگاه مامور راهنما در محل تقاطع راهآهن حضور داشته باشد، عبور از تقاطع باید با فرمان او انجام گیرد.
هیچکس حق ندارد وسیله نقلیهای را که طبق نظر کارشناس راهنمایی و رانندگی و یا پلیسراه دارای عیب و نقص فنی بوده یا وسایل ایمنی کامل مقرر در این آییننامه را نداشته باشد، در راهها براند.
ماموران راهنمایی و رانندگی یا پلیسراه، حسب مورد، پس از اعلام مراجع صلاحیتدار به منظور پیشگیری از حوادث مکلفند از عبور و مرور در راههایی که به علت خرابی، جاری شدن سیل، ریزش کوه و بهمن و یا علتهای دیگر خطرناک میباشند تا تعمیر و رفع علتهای خطر، جلوگیری به عمل آورده و یا از حرکت وسایل نقلیه غیرمجهز به تجهیزات لازم ممانعت به عمل آورند.
صدور مجوز جابهجایی مسافر در شهرها و حومه آنها با شهرداری محل میباشد.
حمل مسافر با وسایل نقلیه باربری ممنوع است. همچنین حمل مسافر با وسایل نقلیهای که دارای پلاک شخصی بوده و پیشتر مجوز لازم برای جابهجایی مسافر از وزارت راه و ترابری و یا شهرداری دریافت ننموده باشند، ممنوع میباشد؛ مگر در شرایط اضطراری و با اجازه پلیسراه و یا راهنمایی و رانندگی.
تبصره (الحاقی 05-03-1387)- در مواردی که نیروهای انتظامی و نظامی در راستای انجام مأموریتهای عملیاتی ناگزیر به انتقال مأمورین با وسایل نقلیه باربری هستند استفاده از قسمت بار خودروهای مذکور برای انتقال مأمورین مجاز است.
در صورت نبود امکانات لازم برای رساندن مجروحان به مراکز درمانی، کلیه رانندگان مکلفند همکاری لازم را برای رساندن مصدومان تصادفات رانندگی به اولین مرکز درمانی انجام دهند.
هیچکس حق ندارد در حالی که سوار دوچرخه یا کفشهای چرخدار یا سهچرخههای بدون رکاب مانند اسکیت و اسکوتر یا اتومبیلهای اسباب بازی است به وسایل نقلیه در حال حرکت تکیه نماید و آنها را وسیله حرکت خود یا حرکت وسیلهای که بر آن سوار است قرار دهد. تکیه نمودن و آویزان شدن اشخاص نیز به وسایل نقلیه ممنوع است.
ریختن شیشه، بطری، میخ، سیم، حلبی، مایعات لزج و چرب، نخالههای ساختمانی و زباله، مصالح ساختمانی، شستشوی وسایل نقلیه، ایجاد موانع و بهطور کلی هر عملی که باعث سد راه و ایجاد خطر و انحراف وسایل نقلیه از مسیر حرکت باشد بر روی راهها، شانه جادهها و حریم قانونی آنها ممنوع است. همچنین ریختن هرگونه زباله، ضایعات و اشیا، آب دهان و مانند آن از درون خودرو به وسیله راننده و یا سرنشینان ممنوع است.
نصب هر نوع علائم و پلاکهای متفرقه و همچنین الصاق یا نصب یا نقش هر نوع آگهی، نوشته، عکس و نوشتن عبارات و ترسیم نقوش روی شیشهها یا بدنه درونی یا بیرونی وسایل نقلیه به منظور تجارت، تبلیغ، نمایش و مانند آن ممنوع است؛ مگر بر اساس ضوابطی که به پیشنهاد شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور به تصویب وزیر کشور خواهد رسید. در مورد جادهها با تصویب وزارت راه و ترابری اقدام میشود.
حرکت وسایل نقلیه دارای چرخ فلزی در معابر شهری مجاز نیست.
اعمال زیر در خیابانها و معابر شهری ممنوع است:
الف- ورزش و مسابقههای ورزشی، مسابقه با اسب یا حیوانات دیگر و وسایل نقلیه، بدون کسب مجوز از مقامات صلاحیتدار.
ب- بستن، خوراک دادن و رها کردن دامها و پرندگان.
پ- انجام هرگونه حرکات پرشی، نمایشی، تک چرخ، دور زدن درجا، رانندگی همراه با صدای ناهنجار و ممتد بوق یا صدای اگزوز و اصطکاک چرخها و مانند آنها.
هر کس که مسئول حرکت و هدایت حیوانات است، هنگام عبور از عرض یا طول معابر در شب باید از علائم سیار مانند (فانوس، چراغهای الکتریکی، دستانه یا راکت شبرنگدار) استفاده نماید. رانندگان موظفند با دیدن حرکت گله و رمه از سرعت خود کاسته و در صورت لزوم تا عبور احشام توقف نمایند. به هر حال عبور دادن حیوانات از نقاط مشخص شده و تا حد امکان دارای روشنایی ضرورت دارد.
دستگاههای مسئول موظفند پیش از بسته شدن تمام یا بخشی از راه برای انجام هر نوع عملیات اجرایی اعم از تعریض، تعمیر، نگهداری، حفاری و مانند آنها، هماهنگیهای لازم را انجام داده و با اطلاع ادارات راهنمایی و رانندگی و یا پلیسراه اقدام و مراتب را به آگاهی مردم برسانند.
اشخاصی که به هر عنوان روی راههای عمومی کار میکنند، موظفند پیش از شروع به کار، علائم ایمنی عبور و مرور را بر اساس ضوابط و استانداردهای ایمنی در عملیات اجرایی راهها که به تایید مسئولین مرتبط میرسد در محل نصب و همچنین لوازم کار، لباسهای کارگران و وسایل نقلیه خود را به علائم هشداردهنده مجهز نمایند. در غیر اینصورت ماموران راهنمایی و رانندگی و پلیسراه موظفند از کار آنان جلوگیری بهعمل آورند.
شهرداریها و ماموران متصدی ایجاد فضای سبز، نصبکننده اتاقک (کیوسک) تلفن و مانند آنها موظفند مثلث دید رانندگان را در تقاطعها باز نگهدارند.
جز ماموران صلاحیتدار هیچکس حق ندارد برای هدایت، حفاظت و کنترل وسایل نقلیه در سوارهرو خیابان بایستد یا قدم بزند.
پیادگان موظفند که:
الف- در محلهایی که پیادهرو وجود دارد از سطح سوارهرو استفاده نکنند.
ب- در محلهایی که پیادهرو وجود ندارد یا در صورت وجود به دلایلی غیرقابل تردد باشد باید از منتهیالیه سمت چپ سوارهرو و عکس جهت حرکت وسایل نقلیه عبور نمایند.
پ- برای گذشتن از عرض راه، تنها از گذرگاههای پیاده، پلهای هوایی و گذرگاههای زیرزمینی مجاز عبور نمایند.
ت- از دویدن، پریدن و ورود ناگهانی به سطح سوارهرو خودداری کرده و مراقب حرکت وسایل نقلیه باشند.
ث- از حصار آزادراهها نگذرند و در بزرگراهها و خیابانها از لابلای درختان و گل بوتههای حاشیه و میانه راه عبور نکنند.
ج- در تقاطعها با روشن شدن چراغ سبز مقابل خود (چراغ عابر) حرکت نمایند و هنگامی که چراغ عابر قرمز بود عبور نکنند.
چ- از موانع و خطکشی خطوط ویژه، سوارهرو خیابانها و میدانها عبور نکنند.
ح- در بزرگراهها و خیابانهای اصلی، از خارج از گذرگاههای تعیین شده عبور نکنند.
خ- در سوارهرو خیابان برای سوار شدن به وسیله نقلیه و همچنین صحبت کردن یا خرید و فروش با راننده یا سرنشینان وسایل نقلیه، توقف نکنند.
رانندگی با وسایل نقلیه دارای پلاک دولتی که علامت مشخصکننده روی شیشه یا دیگر قسمتهای تعیین شده آن الصاق یا نصب نشده باشد، ممنوع است.
رانندگانی که دچار معلولیت و یا ناشنوایی هستند باید با علامت ویژهای که روی شیشه عقب وسیله نقلیه الصاق میشود، دیگر رانندگان را از وضعیت خود آگاه سازند تا رانندگان با دیدن آن علامت، علاوه بر رعایت مقررات این آییننامه، احتیاط لازم را بنمایند.
شهرداریها موظفند پیادهروهای استاندارد، هموار و ایمن با در نظر گرفتن عبور سالخوردگان و معلولان با صندلی چرخدار و یا بدون آن، در حاشیه معابر شهری ایجاد کنند و با توجه به موقعیت جغرافیایی شهر، در محلهای مناسب نیز مسیر عبور دوچرخهسواران را تا حد امکان و به صورت جداگانه ایجاد نمایند.
شهرداریها موظفند به منظور افزایش ایمنی عبور و مرور، با همکاری زیرمجموعههای وزارت نیرو، برای تامین روشنایی معابر شهرها اقدام نمایند.
رانندگان و سرنشینان وسایل نقلیه موظفند هنگام حرکت وسیله نقلیه کمربندهای ایمنی خود را بسته نگاه دارند.
تبصره- سوار کردن کودکان کمتر از 12 سال در صندلی جلو وسیله نقلیه و همچنین در آغوش داشتن کودک هنگام رانندگی ممنوع است.
باز گذاشتنِ درِ صندوق عقب وسیله نقلیه در حال حرکت، یا نصب پرده یا کرکره یا هر چیز دیگری که مانع دید عقب وسیله نقلیه شود ممنوع است.
ریزش روغن، نفت گاز، بنزین و مایعات آلوده و تخریبکننده دیگر در راهها ممنوع است.
زمان لازمالاجرا شدن آن دسته از احکام این آییننامه که اجرای آنها مستلزم آموزش، اطلاعرسانی عمومی یا کسب مهارتهای خاص باشد، اول مهرماه سال 1384 تعیین میشود.
معاون اول رئیس جمهور - محمدرضا عارف
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران