(منسوخ به موجب ماده 67 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 30-03-1402)-
الف- واحد پول ایران ریال است. ریال برابر صد دینار است.
ب- یک ریال برابر یکصد و هشت هزار و پنجاه و پنج ده میلیونیم 0/0108055 گرم طلای خالص.
ج (منسوخه 31-04-1359)- تغییر برابری ریال نسبت به طلا به پیشنهاد بانک مرکزی ایران و موافقت وزیر امور اقتصادی و دارائی و تأیید هیأت وزیران و تصویب کمیسیونهای دارایی مجلس شورای اسلامی میسر خواهد بود.
د- برابری پولهای خارجی نسبت به ریال و نرخ خرید و فروش ارز از طرف بانک مرکزی ایران با رعایت تعهدات کشور در مقابل صندوق بینالمللی پول محاسبه و تعیین میشود.
(منسوخ به موجب ماده 67 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 30-03-1402)-
الف- پول رایج کشور به صورت اسکناس و سکههای فلزی قابل انتشار است.
ب- فقط اسکناس و پولهای فلزی که در تاریخ تصویب این قانون در جریان بوده و یا طبق این قانون انتشار مییابد جریان قانونی و قوه اجراء دارد.
ج- تعهد پرداخت هرگونه دین و یا بدهی فقط به پول رایج کشور انجامپذیر است، مگر آنکه با رعایت مقررات ارزی کشور ترتیب دیگری بین بدهکار و بستانکار داده شده باشد.
د- مسکوکات طلا رواج قانونی ندارد.
ه (اصلاحی 18-12-1358)- مقررات مربوط به ورود و صدور طلا و نقره به پیشنهاد رییس کل بانک مرکزی ایران و موافقت وزیر امور اقتصادی و دارائی و تصویب هیأت وزیران تعیین میشود.
و (اصلاحی 18-12-1358)- مبلغ اسمی - شکل - جنس - رنگ - اندازه - نقشه و سایر مشخصات اسکناسها و سکههای فلزی رایج کشور به پیشنهاد رییس کل بانک مرکزی ایران و تصویب وزیر دارایی با رعایت مقررات این قانون تعیین خواهد گردید.
میزان سکههای فلزی به پیشنهاد رییس کل بانک مرکزی ایران و تصویب وزیر دارایی تعیین خواهد شد.
ز (اصلاحی 18-12-1358)- اسکناس دارای امضاء وزیر امور اقتصادی و دارایی و رییس کل بانک مرکزی ایران خواهد بود.
(منسوخ به موجب ماده 67 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 30-03-1402)-
الف- امتیاز انتشار پول رایج کشور در انحصار دولت است و این امتیاز با رعایت مقررات این قانون منحصراً به بانک مرکزی ایران واگذار میشود.
ب (منسوخه 18-12-1358)- میزان قوه ابراء سکههای فلزی رایج کشور و همچنین طرز جمعآوری و شرایط خروج اسکناسها و سکهها از جریان به وسیله بانک مرکزی ایران با تأیید شورای پول و اعتبار پس از تصویب وزیر دارائی تعیین و از طریق درج در روزنامه رسمی کشور و حداقل یکی از روزنامههای کثیرالانتشار پایتخت و پخش از شبکه رادیو و تلویزیون کشور به اطلاع عموم میرسد.
(منسوخ به موجب ماده 67 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 30-03-1402)-
الف- تعهد بانک مرکزی ایران در مقابل اسکناسها یا سکههای فلزی منتشر شده منحصر به پرداخت پول رایج کشور خواهد بود.
ب- بانک مرکزی ایران در قبال سرقت یا فقدان یا از بین رفتن اسکناسها و سکههای فلزی در دست اشخاص هیچگونه تعهد و مسئولیتی نخواهد داشت.
ج- بانک مرکزی ایران در مدتی که کمتر از ده سال نخواهد بود اسکناسها و سکههای فلزی را که طبق بند ب ماده 3 این قانون از جریان خارج میشوند و رواج قانونی خود را از دست میدهند با پول رایج کشور معاوضه خواهد نمود و پس از انقضاء مدت مقرر تعهدی در قبال آنها نخواهد داشت و اسکناسها و سکههای فلزی تعویض نشده به حساب خزانه منظور خواهد شد.
(منسوخ به موجب ماده 67 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 30-03-1402)-
الف- بانک مرکزی ایران باید برابر صد درصد اسکناسهای منتشر شده همواره دارائیهایی به شرح زیر به عنوان پشتوانه در اختیار داشته باشد.
1- طلا طبق ماده 6
2- ارز طبق ماده 7
3- اسناد و اوراق بهادار طبق مواد 8 و 9.
ب- مجموع دارائیهای مندرج در ردیفهای یک و دو بند الف این ماده نباید از 25 درصد مجموع بدهیهای بانک مرکزی ایران بابت اسکناسهای منتشر شده کمتر باشد.
تبصره- ارزش دارائیهای موضوع این ماده در صورتی که قیمت خرید آنها پایینتر از قیمت اسمی باشد به قیمت خرید و در صورتی که قیمت خرید آنها زیادتر از قیمت اسمی باشد به قیمت اسمی محسوب میشود.
(منسوخ به موجب ماده 67 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 30-03-1402)-
دارائیهای طلا موضوع ردیف (1) بند الف ماده 5 عبارتند از:
الف- شمش طلا، طلای مسکوک موجود در خزانه بانک طلایی که در بانکهای خارجی و موسسات بینالمللی سپرده شده باشد.
ب- طلای تحویلی به صندوق بینالمللی پول و بانک بینالمللی ترمیم و توسعه و یا موسسات مشابه یا وابسته به آنها بابت سهمیه یا سرمایه طبق قوانین مصوب.
(منسوخ به موجب ماده 67 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 30-03-1402)-
دارائیهای ارزی موضوع ردیف (2) بند الف ماده 5 با رعایت تبصره این ماده عبارتست از:
الف- اسکناسهای خارجی قابل تبدیل مورد قبول بانک مرکزی ایران.
ب- مطالبات ارزی که به سررسید آنها بیش از شش ماه نمانده باشد.
ج- هرگونه پرداخت بابت سهمیه و یا سرمایه به صندوق بینالمللی پول یا بانک بینالمللی ترمیم و توسعه و یا موسسات مشابه یا وابسته به آنها طبق قوانین مربوط.
د- اسناد صادر یا تضمین شده از طرف سازمانهای رسمی بینالمللی و موسسات وابسته به آنها.
ه- اسناد صادر یا تضمین شده از طرف دولتهای خارجی.
و- مطالبات ارزی یا مطالبات ریالی قابل تبدیل به ارز از خارجه که بر اثر اجرای موافقتنامههای بینالمللی پرداخت یا پایاپای حاصل شده باشد تا حدود پیشبینی شده در موافقتنامههای مزبور.
ز- اسناد بازرگانی عهده اشخاص حقیقی یا حقوقی خارجی به ارز قابل تبدیل و دارای سه امضاء معتبر که یکی از آنها امضاء بانک واگذارکننده باشد و به سررسید آنها بیش از شش ماه نمانده باشد.
ح- اوراق و اسناد بهادار خارجی قابل تبدیل به ارزهای مورد قبول بانک مرکزی ایران.
ط- موجودی حساب حق برداشت مخصوص در صندوق بینالمللی پول طبق قوانین مربوط.
تبصره- ارزها و اسناد و مطالبات ارزی مذکور در این ماده باید از نوع ارزهای قابل تبدیل مورد قبول بانک مرکزی ایران باشند.
(منسوخ به موجب ماده 67 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 30-03-1402)-
اسناد و اوراق بهادار دولتی موضوع ردیف (3) بند الف ماده 5 عبارتست از:
الف (اصلاحی 18-12-1358)- اسناد خزانه و اوراق قرضه دولتی یا تضمین شده از طرف وزارت امور اقتصادی و دارائی مشروط بر اینکه اجازه انتشار یا تضمین آن قانوناً تحصیل شده باشد.
ب (اصلاحی 18-12-1358)- مطالبات بانک مرکزی ایران از وزارتخانهها و موسسات دولتی و شهرداریها و موسسات وابسته به دولت و یا وابسته به شهرداریها که به طور بازرگانی اداره میشوند مشروط بر اینکه این مطالبات از طرف وزارت امور اقتصادی و دارائی تضمین شده باشد.
تبصره (اصلاحی 18-12-1358)- جواهرات ملی موضوع قانون 25 آبان 1316 وثیقه کلیه تعهدات ناشی از اجرای این ماده میباشند نگاهداری و حفاظت جواهرات ملی به عهده بانک مرکزی ایران است و استفاده از آنها فقط طبق مقررات این قانون و زیر نظر هیأت اندوخته اسکناس امکانپذیر است.
(منسوخ به موجب ماده 67 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 30-03-1402)-
اسناد غیردولتی موضوع ردیف 3 بند الف ماده 5 عبارتست از:
الف- اسناد بازرگانی ریالی قابل پرداخت به حواله کرد دارای سه امضاء معتبر که یکی از آنها امضاء بانک واگذارکننده باشد با سررسید حداکثر یکسال.
ب- سایر مطالبات کوتاه مدت ریالی به وثیقه شمش یا مسکوک طلا یا دارائیهای مندرج در ماده 7 با سررسید حداکثر یکسال.