محکومان میتوانند در صورت رعایت ضوابط و مقررات زندان و مشارکت در برنامههای اصلاحی و تربیتی و کسب امتیازات لازم پس از سپردن تأمین مناسب، ماهانه حداکثر سه روز از مرخصی برخوردار شوند. در موارد بیماری حاد یا فوت بستگان نسبی و سببی درجه یک از طبقه اول یا همسر و یا ازدواج فرزندان، زندانی میتواند به تشخیص دادستان حداکثر تا پنج روز از مرخصی استفاده نماید. تعیین مقررات موضوع این ماده و امتیاز هر یک از برنامههای اصلاحی و تربیتی، چگونگی انطباق وضعیت زندانیان با شرایط تعیین شده و نحوه اعطای مرخصی به آنان به موجب آییننامهای خواهد بود که ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور تهیه و به تصویب رییس قوه قضاییه میرسد.
تبصره ۱- در موارد شمول قسمت دوم این ماده، در صورت عجز از فراهم نمودن تأمین، اعزام محکوم تحت مراقبت مأموران، یک روز در ماه و به مدت ده ساعت بلامانع است.
تبصره ۲- اعزام متهمان بازداشتشده به مرخصی تنها به مدت و به شرح مقرر در تبصره فوق و با نظر مرجع صدور قرار جایز است.
تبصره ٣- در مواردی که زندانی دارای شاکی خصوصی است و بنا به تشخیص دادستان یا قاضی اجرای احکام، اعطای مرخصی میتواند در جلب رضایت شاکی مؤثر باشد، زندانی میتواند علاوه بر مرخصی مذکور در این ماده پس از سپردن تأمین مناسب، در طول مدت حبس یک نوبت دیگر و حداکثر به مدت هفت روز از مرخصی استفاده نماید. در صورتی که محکوم بتواند بخشی از خسارت شاکی را پرداخت یا رضایت او را جلب کند، این مرخصی فقط برای یکبار دیگر به مدت هفت روز تمدید میشود.
تبصره ۴- محکومانی که به موجب قانون مشمول مقررات تعلیق اجرای مجازات نمیشوند، پس از تحمل یکسوم از میزان مجازات با رعایت شرایط مندرج در صدر ماده و به تشخیص دادستان میتوانند در هر چهار ماه حداکثر پنج روز از مرخصی برخوردار شوند.
تبصره ۵- رییس قوه قضاییه میتواند به مناسبتهای ملی و مذهبی علاوه بر سقف تعیین شده در این قانون، حداکثر دو بار در سال به زندانیان واجد شرایط، مرخصی اعطاء کند.
تبصره ۶- مواردی که شخص باید به موجب مقررات شرعی بهطور دائم در زندان باشد از شمول مقررات این ماده و تبصرههای آن خارج است.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری:
1- قانونگذار در ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری شرایط اعطای مرخصی به زندانیان را بیان نموده است که به موجب آن این امکان برای محکومان وجود دارد تا ضمن رعایت قوانین زندان و مشارکت در برنامههای اصلاحی، با کسب امتیازات لازم (حداقل یکصد نمره از درجه اعتباری لازم)، بعد از سپردن تأمین مناسب، هر ماه حداکثر سه روز به مرخصی بروند. معیارهای درجه اعتباری جهت کسب نمره لازم در ماده 194 آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور آمده است.
2- مقررات مندرج در ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری در خصوص اعطای مرخصی به زندانیان، شامل حال آن دسته از زندانیانی که در جرائم حدی محکوم به حبس ابد شدهاند، نمیشود.
3- مستند به ماده 196 آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور و بخش نخست ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری، در صورتی که همسر و فرزندان زندانی یا بستگان نسبی و سببی او در درجه یک از طبقه اول، فوت نموده یا دچار بیماری حادی شود، زندانی میتواند استثنائاً بنابر تشخیص دادستان (بدون نیاز به کسب درجه اعتباری معین) و سپردن تأمین مناسب حداکثر تا 5 روز از مرخصی استفاده نماید. لازم به توضیح است که علیالاصول نسپردن تأمین، از موانع اعطای مرخصی میباشد اما این امر یک استثناء دارد که فوقاً بیان گردید در اینصورت با توجه به ناتوانی محکوم در سپردن تأمین بخاطر شرایط خاص وی، اعزام وی تحت مراقبت ماموران، برای یک روز در ماه و به مدت ده ساعت بلااشکال میباشد.
4- به صراحت ماده 198 آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور و تبصره 3 ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری، در مواردی که زندانی دارای شاکی خصوصی است و بنا به تشخیص دادستان یا قاضی اجرای احکام، اعطای مرخصی میتواند در جلب رضایت شاکی مؤثر باشد، زندانی میتواند علاوه بر مرخصی مذکور در این ماده پس از سپردن تأمین مناسب، در طول مدت حبس یک نوبت دیگر و حداکثر به مدت هفت روز از مرخصی استفاده نماید. در صورتی که محکوم بتواند بخشی از خسارت شاکی را پرداخت یا رضایت او را جلب کند، این مرخصی فقط برای یکبار دیگر به مدت هفت روز تمدید میشود.
5- به دلالت ماده 195 آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور و تبصره 4 ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری، محکومانی که به موجب قانون مشمول مقررات تعلیق اجرای مجازات نمیشوند، پس از تحمل یکسوم از میزان مجازات با رعایت شرایط مندرج در صدر ماده و به تشخیص دادستان میتوانند در هر چهار ماه حداکثر پنج روز از مرخصی برخوردار شوند.
6- همچنین به شرح مندرج در ماده 197 آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور و تبصره 5 ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری، رئیس قوه قضاییه میتواند به مناسبتهای ملی و مذهبی، حداکثر دو بار در سال به زندانیان واجد شرایط مرخصی اعطاء کند.
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران