نظریه مشورتی شماره 7/1400/1578 مورخ 1401/01/23
7/1400/1578
1400-168-1578 ک
1401/01/23
استعلام:
آیا فروش کل ماترک زوج نسبت به آن دارای حق است و با لحاظ ماده 948 قانون مدنی (مصوب 1387/11/06) با وجود شرایطی امکان استیفاء حق از عین اموال وجود دارد، بدون اجازه زوجه یا قائممقام قانونی وی میتواند با فرض وجود رکن معنوی مصداق فروش مال غیر باشد یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
مطابق ماده 946 قانون مدنی (اصلاحی 1387) زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج، یکهشتم از عین اموال منقول و یکهشتم از قیمت اموال غیرمنقول اعم از عرصه و اعیان ارث میبرد و در صورتیکه زوج هیچ فرزندی نداشته باشد سهم زوجه یکچهارم از کلیه اموال به ترتیب فوق میباشد؛ بنابراین اگر سایر ورثه با سوءنیت و بدون رضایت زوجه نسبت به فروش «اموال منقول» اقدام کنند، رفتار آنها به میزان سهم زوجه از این اموال میتواند یکی از مصادیق بزه موضوع ماده یک قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر مصوب 1308 تلقی شود ولی در خصوص اموال غیرمنقول، چنانچه سایر ورثه بدون رضایت زوجه نسبت به فروش اموال غیرمنقول اقدام کنند موضوع از مصادیق بزه انتقال مال غیر محسوب نمیشود؛ زیرا زوجه «از قیمت اموال غیرمنقول» اعم از عرصه و اعیان ارث میبرد و تا زمانیکه زوجه در اجرای مقررات ماده 948 (اصلاحی 1387) قانون مدنی مالک عین و عرصه اموال غیرمنقول نشده است فقط به میزانی که اعلام شد مالک قیمت آن است و در صورت فروش این اموال میتواند سهم خود را از مبلغ حاصل از فروش، از ورثه مطالبه کند.