نشست قضایی: عدم تمکن مالی زوج در پرداخت نفقه مالی زوجه
استان گلستان/ شهر کلاله
1401/09/16
پرسش:
متن نظریه هیئت عالی:
در فرض سوال، ادعای عدم توانایی در مقام دفاع قابل پذیرش نیست، باید در قالب طرح دعوی اعسار یا تقسیط نفقه طرح و رسیدگی شود؛ لذا نظریه اکثریت مطلوب است.
نظر اکثریت:
قانونگذار در ماده 1102 قانون مدنی اشعار میدارد (همین که نکاح به طور صحت واقع شد روابط زوجیت بین طرفین موجود و حقوق و تکالیف زوجین در مقابل همدیگر برقرار میشود) و در ماده 1106 اشعار میدارد (در عقد دائم نفقهی زن به عهدهی شوهر است.) در اینجا علی الاطلاق قانونگذار گفته است که شوهر باید نفقه زن را در عقد دائم بپردازد و در ماده 53 قانون حمایت خانواده اشعار میدارد (هر کس با داشتن استطاعات مالی، نفقه زن خود را در صورت تمکین او ندهد یا از تادیه نفقه سایر اشخاص واجب النفقه امتناع کند به حبس تعزیری درجه شش محکوم میشود.) در مورد نفقه کیفری قانونگذار در مقام بیان بوده و جهت مجازات نمودن بابت عدم پرداخت نفقه استطاعت مالی زوج را پیش بینی نموده است لیکن در نفقه حقوقی در قانون مدنی علی الاطلاق بیان نموده است و همچنین قانونگذار در ماده 1107 اشعار میدارد (نفقه عبارت است از همهی نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، غذا، اثاث منزل و هزینههای درمانی و بهداشتی و خادم، در صورت عادت یا احتیاج به واسطهی نقصان یا مرض) در مورد نفقه زوجه شئون زن را در نظر گرفته نه توان مالی مرد و همچنین در ماده 1108 نفقه زوجه را در مقابل تمکین وی دانسته است نه تمکن مالی زوج و از طرفی در ماده 1198 قانون مدنی در مورد نفقه اقارب تمکن مالی جهت پرداخت نفقه را شرط دانسته اما در مورد نفقه زوجه قانونگذار سکوت کرده است و قانونگذار حکیم است و در نظریه مشورتی شماره 5946 /7 مورخ 16/ 6/ 1379 اداره کل حقوقی و تدوین قوانین قوه قضائیه بیان شده زوجه از زمان وقوع عقد ازدواج با توجه به مواد 1102 و 1106 و 1107 قانون مدنی مستحق دریافت نفقه است مگر این که در طول این مدت بدون مانع مشروع از اداء وظایف زوجیت امتناع کرده باشد که در این صورت مطابق ماده 1108 قانون مذکور مستحق نفقه نخواهد بود و به طور کلی نفقه در مقابل تمکین است و هر زمان زوجه حاضر به تمکین گردد از همان زمان مستحق دریافت نفقه خواهد بود. لذا از جمع این مواد برداشت میگردد که قانونگذار تمکن مالی را در دادخواست مطالبه نفقه زوجه شرط نمیداند و اگر مرد مدعی عدم توانایی مالی در پرداخت نفقه است صرفاً میتواند دادخواست اعسار و تقسیط مطرح نماید.
نظر اقلیت:
قانون حمایت خانواده مصوب 1391 و آخرین اراده قانونگذار است که در ماده 53 قانون حمایت خانواده صراحتاً تمکن زوج را شرط دانسته است لذا از این ماده باید در رسیدگی به دادخواستهای مطالبه نفقه نیز ملاک گرفت و تمکن مالی زوج را شرط دانست.
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران