موادی که غالباً در ساخت غیر قانونی مواد مخدر و یا داروهای روانگردان استعمال میگردند.
1- اعضاء برای جلوگیری از تبدیل مواد مذکور در جدول 1 و 2 که به منظور ساخت غیر قانونی مواد مخدر، داروهای روانگردان مورد استفاده قرار گرفتهاند، تدابیر شایسته را اتخاذ و با یکدیگر برای نیل به این هدف همکاری خواهند نمود.
2- در صورتی که عضوی و یا «هیات» بر اساس اطلاعات خود معتقد به لزوم گنجانیدن مادهای در جدول 1 و یا 2 باشد، مراتب را به اطلاع دبیر کل رسانیده و اطلاعات خود را در جهت تایید این اقدام در اختیار وی قرار خواهد داد. روش موصوف در بندهای 2 تا 7 این ماده همچنین در موردی که یکی از اعضاء و یا هیات اطلاعاتی داشته باشد که حذف مادهای را از جدول 1 و یا 2 و یا انتقال آن را به جدول دیگر توجیه نماید، اعمال خواهد گردید.
3- دبیر کل اطلاعیه مزبور و نیز هرگونه اطلاعاتی را که مربوط تشخیص میدهد، به اعضاء کمیسیون و چنانچه اطلاعیه توسط عضوی داده شده باشد، به هیات منعکس خواهد نمود. اعضاء نظرات خود درباره اطلاعیه را همراه با کلیه اطلاعات تکمیلی که ممکن است به هیات در احراز یک ارزیابی و به کمیسیون در نیل به یک تصمیم کمک نماید، به دبیرکل اعلام خواهند کرد.
4- چنانچه هیات با توجه به میزان، اهمیت و تنوع موارد استفاده مشروع و مجاز از ماده و احتمال سهولت استعمال مواد جایگزین هم برای مقاصد مشروع و هم در جهت ساخت غیر قانونی مواد مخدر و یا داروهای روانگردان، احراز نماید که:
(الف) ماده مزبور غالباً در ساخت غیر قانونی یک ماده مخدر و یا داروی روانگردان مورد استفاده واقع میشود. (ب) حجم و میزان ساخت غیر قانونی یک ماده مخدر و یا داروی روانگردان موجب بروز آنچنان مشکلات جدی اجتماعی و یا بهداشتی میگردد که اتخاذ یک اقدام بینالمللی را ایجاب میکند، میبایستی ارزیابی از ماده از جمله اثر احتمالی افزودن آن به هر یک از اقلام مذکور در جدول 1 و 2 را همراه با تدابیر ارشادی که با توجه به ارزیابی به عمل آمده متناسب و مقتضی میباشد، به کمیسیون اعلام نماید.
5- کمیسیون میتواند با توجه به نظریات ارائه شده توسط اعضاء و دیدگاهها و توصیههای هیات که ارزیابی آن در مورد مسائل علمی، تعیینکننده و قطعی میباشد و نیز با توجه کافی به سایر عوامل ذیربط، با اکثریت دو سوم اعضای خود مادهای را در هر یک از جداول 1 و یا 2 قرار دهد.
6- کلیه تصمیمات کمیسیون که بر اساس این ماده اتخاذ گردیدهاند، توسط دبیرکل به کلیه دولتها، هیات و نیز موسساتی که میتوانند به عضویت کنوانسیون حاضر در آیند، ابلاغ خواهد گردید. تصمیمات مزبور ظرف 180 روز پس از ابلاغ نسبت به هر یک از اعضاء کاملاً لازمالاجراء خواهد بود.
7-
(الف) تصمیمات متخذه توسط کمیسیون تحت این ماده، طبق تقاضای هر یک از اعضاء که ظرف 180 روز پس از تاریخ ابلاغ تصمیم ثبت شده باشد، قابل تجدیدنظر توسط شورا خواهد بود. تقاضای تجدیدنظر همراه با کلیه اطلاعاتی که تقاضا بر آنها مبتنی میباشد، جهت دبیرکل ارسال خواهد گردید.
(ب) دبیرکل نسخههایی از تقاضای تجدیدنظر و اطلاعات مربوطه را برای کمیسیون، هیات و کلیه اعضاء ارسال و از آنها دعوت مینماید، نظرات خود را ظرف نود روز تسلیم کنند. کلیه نظرات واصله جهت بررسی به شورا منعکس خواهد گردید.
(ج) شورا میتواند تصمیم کمیسیون را تایید و یا نقض نماید. اطلاعیه تصمیم شورا به کلیه دولتها و سازمانهایی که عضو این کنوانسیون بوده و یا خواهند گردید و نیز به کمیسیون و هیات ابلاغ خواهد شد.
8-
(الف) بدون اینکه به عموم و اطلاق مفاد مندرج در بند 1 این ماده و مقررات کنوانسیون 1961، کنوانسیون اصلاح شده 1961 و نیز کنوانسیون 1971 خدشه ای وارد گردد، اعضاء اقدامات و تدابیر مقتضی را برای نظارت بر تولید و توزیع مواد مشروحه در جداول 1 و 2 که در محدوده سرزمین ایشان اجرا میگردد، معمول خواهند نمود.
(ب) برای نیل به این هدف، اعضاء میتوانند: (1) کلیه افراد و شرکتهای فعال در ساخت و توزیع مواد مزبور را کنترل نمایند. (2) تاسیسات و امکنه محل ساخت و یا توزیع مواد یادشده را با داشتن اجازه کنترل کنند. (3) مقرر دارند که دارندگان پروانه برای اجرای فعالیتهای یادشده مجوزی دریافت دارند. (4) از تراکم چنین موادی در اختیار تولیدکنندگان و توزیعکنندگان مازاد بر مقادیر مورد نیاز برای جریان متعارف کار و شرایط حاکم بازار جلوگیری نمایند.
9- هر یک از اعضاء در رابطه با مواد مذکور در جداول 1 و 2 اقدامات زیر را معمول خواهد داشت:
(الف) ایجاد و حفظ سیستمی برای کنترل تجارت بینالمللی مواد مذکور در جداول 1 و 2 به منظور تسهیل شناسایی معاملات مشکوک، سیستم کنترلی مزبور با همکاری نزدیک با سازندگان، واردکنندگان، صادرکنندگان، عمده فروشان و خرده فروشان که مراجع صالحه را در جریان سفارشات و معاملات مشکوک قرار خواهند داد، عمل خواهند نمود.
(ب) فراهم نمودن امکان برای ضبط هر یک از مواد مشروحه در جداول 1 و 2 و در صورتی که ادله کافی بر استفاده از آنها در تولید غیر قانونی مواد مخدر و یا داروهای روانگردان وجود داشته باشد.
(ج) مطلع نمودن هر چه زودتر مقامات و مراجع ذیصلاح اعضای ذیربط، چنانچه دلیلی بر این اعتقاد وجود داشته باشد که ورود، صدور و یا عبور یکی از مواد مذکور در جداول 1 و 2 به منظور ساخت غیر قانونی مواد مخدر و یا داروهای روانگردان صورت میگیرد و از جمله به ویژه ارائه اطلاعات راجع به منابع پرداخت و سایر مسائل اساسی دیگری که به اعتقاد مزبور منتهی گردیده باشد.
(د) الزام به اینکه واردات و صادرات دقیقاً برچسب خورده و همراه با مدارک و اسناد باشند. اسناد بازرگانی از قبیل صورتحسابها، اظهارنامه محموله، مدارک گمرکی، حمل و نقل و غیره میبایستی شامل نام مواد وارده و یا صادره به شرحی که در جداول 1 و 2 مندرج میباشد، مقدار صادرات و یا واردات، نام و نشانی صادرکننده، واردکننده و در صورت امکان دریافتکننده باشند.
(ه) حصول اطمینان از اینکه اسناد مورد اشاره در بند فرعی (د) این بند برای مدت حداقل دو سال نگهداری گردیده و در زمان بازرسی مقامات ذیصلاح قابل دسترس میباشند.
10-
(الف) علاوه بر مقررات مذکور در بند 9 و بر اساس تقاضای طرف ذینفع از دبیرکل، هر یک از اعضاء که قرار است یکی از مواد مذکور در جدول 1 از قلمرو سرزمین آن صادر گردد، مراقبت خواهد نمود که قبل از صدور، اطلاعات زیر توسط مراجع ذیصلاح آن در اختیار مقامات قانونی کشور واردکننده قرار گرفته باشند:
(1) نام و نشانی صادرکننده و واردکننده و در صورت امکانگیرنده. (2) نام ماده مذکور در جدول 1. (3) مقدار مادهای که قرار است صادر شود. (4) مرز ورودی و تاریخ ارسال پیشبینی شده و بالاخره. (5) هر گونه اطلاعات دیگری که طرفین نسبت به آنها توافق نمایند.
(ب) هر یک از اعضاء میتواند در صورت تشخیص مصلحت و ضرورت، تدابیر کنترلکننده شدیدتری را در مقایسه با آنچه که در این بند مقرر شده است، اتخاذ نماید.
11- هر یک از اعضاء که اطلاعاتی را طبق بندهای 9 و 10 این ماده در اختیار عضو دیگر قرار میدهد، میتواند شرط نماید که طرف دریافتکننده از افشای هرگونه اطلاعات مربوط به اسرار تجاری، معاملاتی، بازرگانی و یا حرفهای و یا جریان تجاری خودداری نماید.
12- هر یک از اعضاء هر ساله اطلاعاتی را در خصوص موارد زیر مطابق شکل و روش پیشبینی شده و بر روی فرمهای مخصوص در اختیار هیات قرار خواهد داد:
(الف) مقدار مواد ضبط شده در جداول 1 و 2 و منشاء آنها، در صورت معلوم بودن. (ب) هرگونه ماده غیر مذکور در جداول 1 و 2 که استفاده از آن در تولید غیر قانونی مواد مخدر و یا داروهای روانگردان احراز گردیده و به نظر عضو از اهمیت کافی برای جلب توجه هیات به آن برخوردار میباشد. (ج) روشهای انحراف و تولید غیر قانونی.
13- هیات هر ساله در رابطه با اجرای این ماده به کمیسیون گزارش نموده و کمیسیون نیز در فواصل زمانی معین کفایت و صحت جداول 1 و 2 را مورد بررسی قرار خواهد داد.
14- مفاد این ماده به فرآوردههای داروئی و نیز به سایر فرآوردههای مشتمل بر مواد مذکور در جداول 1 و یا 2 که به طریقی با یکدیگر ترکیب گردیدهاند که تجزیه و استفاده آنان از مواد مزبور یا به کمک ابزارهای مربوطه ممکن نمیباشد، اعمال نمیگردد.