در مواردی که تعقیب کیفری، منوط به شکایت شاکی است و بزهدیده، محجور میباشد و ولی یا قیم نداشته یا به آنان دسترسی ندارد و نصب قیم نیز موجب فوت وقت یا توجه ضرر به محجور شود، تا حضور و مداخله ولی یا قیم یا نصب قیم و همچنین در صورتی که ولی یا قیم خود مرتکب جرم شده یا مداخله در آن داشته باشد، دادستان شخصی را به عنوان قیم موقت تعیین و یا خود امر کیفری را تعقیب میکند و اقدامات ضروری را برای حفظ و جمعآوری ادله جرم و جلوگیری از فرار متهم به عمل میآورد. این حکم در مواردی که بزهدیده، ولی و یا قیم او به عللی از قبیل بیهوشی قادر به شکایت نباشد نیز جاری است.
تبصره- در خصوص شخص سفیه فقط در دعاوی کیفری که جنبه مالی دارد رعایت ترتیب مذکور در این ماده الزامی است و در غیر موارد مالی، سفیه میتواند شخصاً طرح شکایت نماید.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 70 قانون آیین دادرسی کیفری:
1- جهت طرح دعوا در محاکم، حتماً لازم است که شاکی یا خواهان دعوا، دارای اهلیت استیفا باشد فلذا صغیر و مجنون به صورت کلی و سفیه و غیر رشید در امور مالی نمیتوانند شخصاً اقدام به طرح دعوا نمایند و میبایست این اقدام توسط ولی یا قیم آنها صورت پذیرد. حال در فرضی که اشخاص فوقالاشاره، ولی یا قیم نداشته یا به ولی یا قیم آنها دسترسی وجود نداشته باشد و یا آنکه ولی یا قیم آنها خود، مرتکب جرم شده باشند، دادستان موظف است در اموری که شروع دعوا منوط به شکایت شاکی است و شاکی، محجور است، شخصی را به عنوان قیم موقت تعیین نموده و یا آنکه خود، امر کیفری را تعقیب نماید.
2- مقررات مندرج در ماده 70 قانون آیین دادرسی کیفری مختص جرائم قابل گذشت است چراکه در جرائم غیرقابل گذشت، دادستان رأساً مکلف به تعقیب جرم است بدون آنکه نیاز به طرح شکایت از سوی شاکی یا بزهدیده باشد.
3- در فرضی که به جهت عدم دسترسی به ولی یا قیم محجور برای وی قیم موقت تعیین شده باشد در صورت حضور و در دسترس بودن مجدد ولی یا قیم، از قیم موقت سلب قیمومت شده و ادامه روند شکایت بر عهده ولی یا قیم خواهد بود.