رای شماره ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۱۵۸۰۹۱۰ مورخ ۱۴۰۵/۰۶/۲۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شماره دادنامه: 140531390001580910

تاریخ دادنامه: 1405/6/24  

شماره پرونده: 0401206

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری 

شاکیان: آقایان کورش ملاکاظمی خیرودکنار، وحید شریفی، مظفر شرج شریفی، نادر پالوج، فرهمند شرج شریفی، عقیل شرج‌ویسری، معصومعلی شرج‌شریفی، سیدحبیب‌اله حسینی‌علی‌آباد، نظام شریفی، سید محمد‌باقر حسینی‌علی‌آباد همگی با وکالت آقای ساعد شرج شریفی و آقای عنایت‌اله قاسمی به وکالت از آقایان کورش ملاکاظمی خیرودکنار، وحید شریفی، مظفر شرج شریفی و نادر پالوج 

طرف شکایت: 1- اداره‌کل راه و شهرسازی استان مازندران 2- استانداری مازندران 3- فرمانداری نوشهر 4- بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان مازندران 5- اداره‌کل ثبت اسناد و املاک استان مازندران 

موضوع شکایت و خواسته: ابطال طرح هادی روستای دلسم و ویسر مصوب به شماره ابلاغی 6/1906 مورخ 1402/3/6 مدیر بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان نوشهر استان مازندران   

گردش‌کار: آقایان ساعد شرج شریفی و عنایت اله قاسمی به وکالت از شاکیان به موجب دادخواستی ابطال طرح هادی روستای دلسم و ویسر مصوب به شماره ابلاغی 6/1906 مورخ 1402/3/6 مدیر بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان نوشهر استان مازندران را خواستار شده‌اند و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده اند که:

" اراضی موضوع خواسته موکلین که به مساحت حدود بیست هکتار می‌باشد به موجب اسناد رسمی و قانونی تحت مالکیت روستای ویسر می‌باشد به همین دلیل در پی درخواست مالکین جهت اخذ و صدور سند مالکیت، اسناد مالکیت صادره از سوی اداره ثبت اسناد و املاک شهرستان نوشهر به متقاضیان ویسر با پلاک 39 اصلی صادر در حالی که برابر استعلام به عمل آمده از اداره ثبت نوشهر زمین های روستای دلسم با پلاک 36 اصلی سند مالکیت صادر گردید. توافق نامه کتبی شوراهای دو روستا جهت نام‌گذاری کوچه های دو روستا به نام شهدای همان روستا می باشد که توافق گردید کوچه ها و خیابان های روستای ویسر به نام شهدای ویسر و کوچه‌ها و خیابان های روستای دلسم به نام شهدای روستای دلسم نام گذاری گردد. لذا برابر اسناد و مدارک که جملگی آنان دلالت از آن دارد اراضی موصوف موضوع خواسته جزء اراضی روستای ویسر می باشد که به دلیل عدم مداقه و بی توجهی ارگان‌های ذی مدخل به اراضی روستای همجوار (دلسم) الحاق گردید. در مصوبه طرح هادی جدید علی رغم مکاتبات متعدد از ارگان های ذی ربط، خواسته شده تا در جا نمایی و اصلاح آن اراضی وفق مقررات اقدام گردد که متأسفانه پاسخی به خواسته به حق و قانونی موکلین ارایه نگردید. نظر به عملکرد چندگانه و سلیقه ای تصویب‌کنندگان طرح هادی، روستای ویسر مدت ده سال مورد بی مهری و کم توجهی قرار گرفته و در زمانی که نیاز به بازنگری و طرح جدید بوده درخواست گردید تا اراضی متعلق به روستای ویسر (معروف به آقاموزی) در طرح هادی داخل در بافت روستای ویسر قرار گیرد که متأسفانه تاکنون این امر محقق نگردیده است. النهایه نظر به موارد معنونه و دستور شماره 89761 مورخ 1397/5/23 وزارت کشور در اجرای ماده 14 قانون تقسیمات کشوری مصوب 1362 مبنی بر رعایت محدوده کلیه واحدهای تقسیماتی تقاضای ابطال طرح هادی مصوب به شماره 6/1906 مورخ  1402/3/6از سوی بنیاد مسکن شهرستان نوشهر برابر نقشه اعلامی به دلیل الحاق بخشی از زمین های متعلق به روستای ویسر به روستای دلسم و الزام بنیاد مسکن به اصلاح طرح هادی روستای ویسر (الزام به صدور طرح هادی و الحاق اراضی میرویسر (آقاموزی) به مساحت تقریبی بیست هکتار که به دلالت اسناد و مدارک پیوست متعلق به روستای ویسر می باشد."

    در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای آقای عنایت اله قاسمی وکیل چهار نفر از شاکیان (آقایان کورش ملاکاظمی خیرودکنار، وحید شریفی، مظفر شرج شریفی و نادر پالوج)  ارسال شد، وی به موجب لایحه ای که به شماره 2012297 مورخ  1404/5/21 ثبت دفتر اندیکاتور هیات عمومی شده به طور خلاصه اعلام کرده است که:

" دادخواست به استناد بند 9 اصل سوم و نیز اصل 173 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و همچنین در راستای فصل اول و .... قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری از جمله مواد 18- 17- 16 – 12- 10 و ... قانون مذکور تقدیم شده است.  " 

     متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

" نامه شماره 6/1906 مورخ  1402/3/6 مدیر بنیاد مسکن شهرستان نوشهر استان مازندران 

 فرماندار شهرستان نوشهر

با سلام؛

احتراماً عطف به نامه شماره 8651/1402/409 مورخ 1402/2/12 در خصوص ارسال فایل طرح هادی روستای دلسم و ویسر، مراتب به پیوست فایل جهت استحضار ایفاد می گردد. 

                     - مدیر بنیاد مسکن شهرستان نوشهر "    

درپاسخ ‌به‌شکایت ‌مذکور، مدیرکل ‌ثبت ‌اسناد و املاک مازندران به موجب لایحه شماره 107/1405/8504 مورخ    1405/4/2 توضیحاتی داده که خلاصه آن به قرار زیر است:

" قرا دلسم تحت پلاک 36 اصلی و قریه ویسر تحت پلاک 39 اصلی بخش دو ییلاقی دهستان زانوسرستاق به نحوِ بلوکی سابقه ثبت دارد و به دلیل این که قرا مذکور از بلوک جدا نشده فاقد نقشه تحدید حدود می باشد، و حدود قرا به طور کلی ضمن قرا دیگر تعریف شده است، علی هذا نظر به این که تحدید حدود قرا مذکور به نحوِ بلوکی و تجمیعی بوده است، نقشه تحدید حدود به صورت مجزا در این واحد ثبتی وجود ندارد. لذا طبق ماده 89 ناظر بر بند 4 ماده 84 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی دعوی مطروحه متوجه اداره ثبت نبوده و رد دعوی خواهان مورد استدعا است."

     همچنین بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان مازندران نیز در پاسخ به شکایت مذکور به موجب لوایح شماره 1404220310584715 مورخ  1404/6/24، 1404220264237370 مورخ 1404/6/31 و 1404220695226156 مورخ 1404/7/7 توضیحاتی داده که خلاصه آن ها به قرار زیر است:

" نظر به این که مصوبه از سوی کمیته تصویب طرح هادی و تعیین محدوده روستایی به تصویب می رسد و از سوی دبیرخانه کمیته تصویب به فرمانداری و ... ابلاغ می‌گردد و نامه مرقوم مورد شکایت اصولاً ابلاغ مصوبه نبوده و همچنین بنیاد مسکن شعبه نوشهر صلاحیت و اختیار ابلاغ مصوبه را ندارد و مصوبات از سوی دبیرخانه کمیته تصویب طرح هادی استان ابلاغ می‌گردد و نکته حایز اهمیت دیگر نامه مورد شکایت ارسال فایل نقشه طرح هادی به فرمانداری نوشهرکه حسب درخواست فرمانداری نوشهر از سوی بنیاد مسکن نوشهر به فرمانداری ارسال گردیده لذا نامه مرقوم مصوبه نبوده و نیست تا مورد ابطال قرار گیرد. علاوه بر آن با عنایت به این که مصوبه طرح هادی و تعیین محدوده روستای دلسم به موجب صورتجلسه مورخه 1397/8/12 کمیته تصویب طرح هادی و تعیین محدوده روستایی به تصویب رسیده است مشمول بند 5 ماده 16 قانون دیوان می شود چرا که به پیوست تاریخ تصویب مصوبه 1397/8/12 بوده است  لذا به نظر می رسد طرح دعوی درخصوص آن مشمول مرور زمان شده و قابلیت استماع را نداشته باشد. افزون بر ایرادات شکلی فوق معروض می دارد به موجب جزء 5 بند الف ماده 26  قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و هم اکنون بر اساس قانون اخیرالتصویب به موجب بند ب ماده 51  قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهـوری اسلامی ایران  و براساس شیوه نامه نحوه بررسی و تصویب طرح هادی و تعیین محدوده روستایی این بنیاد صرفاً دبیری تهیه و تصویب طرح هادی و تعیین محدوده روستایی را به عهده دارد و خود یکی از اعضای کمیته تصویب طرح هادی و تعیین محدوده روستایی است و مصوبه طرح هادی نتیجه تصمیم مدیران ارشد ادارات استانی به موجب قوانین و مقررات یاد شده است، نه تصمیمی که صرفاً از ناحیه این بنیاد اتخاذ شده باشد، لذا با وجود دبیرخانه به نظر می‌رسد که دعوی باید به طرفیت دبیرخانه کمیته تهیه و تصویب طرح های هادی و تعیین محدوده روستایی مستقر در بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مازندران و همچنین به طرفیت کلیه اعضای کمیته تصویب طرح هادی و تعیین محدوده روستایی (همه ادارات عضو کمیته تصویب) اقامه می‌گردید. به استحضار می‌رساند تقسیمات کشوری به موجب قانون تقسیمات کشوری در صلاحیت وزارت کشور زیر مجموعه آن استانداری ، فرمانداری ، بخشداری ، دهیاری و با همکاری شورای بخش و شورای اسلامی روستا صورت می‌گیرد که همگی در جلسات تهیه و تصویب طرح هادی و تعیین محدوده روستایی حضور دارند و استانداری و فرمانداری و بخشداری از اعضای اصلی با حق رای و دهیاری و شورای اسلامی روستا  از جمله ناظرین در تهیه و تصویب طرح هستند با حضور شورای بخش و اصولاً تعیین محدوده روستایی با نظر آنان به تصویب می رسد. همچنین حوزه ثبتی با حوزه سیاسی ( تقسیمات کشوری ) دو مقوله جدا از هم می باشد. مستند دعوی شکات و ادعای آنان سند رسمی تحدید حدود قریه که بر اساس آن به موجب اصلاحات ارضی برای متصرفین ملک با سند رهنی فروخته شده است. توضیح این که اسناد تحدید حدود ثبتی در پیش از قانون اصلاحات ارضی برای خُرده مالکین از سوی ثبت اسناد تحدید حدود می شد و در واقع محدوده مالکیت هر مالک عرصه را تعریف می‌کرد نه این که تعیین حد مرزی روستا را تعریف نموده باشد. لذا صرف نقشه تحدید حدود ثبتی (مالک اولیه قبل از اصلاحات اراضی ) نمی تواند مبنای حدود مرز روستا یا شهر و استان قرار گیرد اگر چنین بود اساساً قانونگذار مرجعی جهت تقسیمات کشوری تعیین نمی نمود. نکته حایز اهمیت دیگر این که در زمان تهیه طرح بنیاد مسکن نوشهر و استان جهت تعیین خط مرزی دو روستا مکاتباتی با مرجع تعیین خط مرزی بخشداری و فرمانداری شهرستان داشتند که درخصوص تعیین خط مرزی بی‌نتیجه ماند. در نتیجه اعضای کمیته فنی (که استانداری، فرمانداری، بخشداری با حق رای و شورای اسلامی روستا و دهیاری و شورای بخش بدون حق رای) مقدار 5 هکتار از اراضی داخل طرح هادی مورد اعتراض را به موجب تصمیم کمیته فنی از طرح هادی مصوب مورد اعتراض خارج نمودند در خاتمه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مسیول تعیین خط مرزی روستا نیست و تصمیمی در موضوع شکایت اتخاذ ننموده است تا طرف شکایت قرار گرفته شود بلکه مصوبه ماحصل تصمیم ادارات به موجب شیوه نامه نحوه بررسی و تصویب طرح هادی بوده است. همچنین کمیته تصویب طرح هادی و تعیین محدوده روستایی ( مرجع تصویب مصوبه ) طرف دعوی قرار نگرفته بلکه تعدادی از ادارات عضو کمیته تصویب طرف دعوی حاضر قرار دارند. با توجه به هریک از جهات یاد شده و مطالب معنونه رد شکایت به کیفیت مطروحه را استدعا دارد."

    علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمایم آن برای طرف های دیگر شکایت (اداره کل راه و شهرسازی مازندران، استانداری مازندران، فرمانداری نوشهر) تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نگردیده است.

   هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1405/6/24 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

براساس بند یک ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری ها و مؤسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز و یا سوء استفاده از اختیارات یا تخلف در اجرای قوانین و مقررات یا خـودداری از انجـام وظایف مـوجب تضییع حقوق اشخاص می‌شود، از جملـه صلاحیت ها و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. نظر به این که طرح هادی روستای دلسم و ویسر مصوب به شماره 6/1906 مورخ 1402/3/6 بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان نوشهر درخصوص الحاق بخشی از زمینهای متعلق به روستای ویسر به روستای دلسم واجد جنبه موردی است، بنابراین از مصادیق مقررات موضوع بند یک ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 محسوب نمی‌شود و رسیدگی به آن در هیات عمومی دیوان عدالت اداری قابل طرح و بررسی نیست و پرونده جهت رسیدگی به شعبه دیوان عدالت اداری ارجاع می‌گردد./  

احمدرضا عابدی

رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری