عاقله عبارت از پدر، پسر و بستگان ذکور نسبی پدری و مادری یا پدری به ترتیب طبقات ارث است. همه کسانی که در زمان فوت میتوانند ارث ببرند به صورت مساوی مکلف به پرداخت دیه میباشند.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 468 قانون مجازات اسلامی:
1- در فرضی که مرتکب جرم به جز اقوام مادری، خویشاوند دیگری نداشته باشد، فقط خودش مسئول پرداخت دیه بوده و اقوام مادری او مسئولیتی در این زمینه ندارند چراکه آنها همانگونه که از دیه ارث نمیبرند، جزء عاقله نیز محسوب نمیشوند.
2- مسئولیت عاقله در پرداخت نمودن دیه بر طبق طبقات ارث میباشد. فلذا در صورتی که از طبقات بالاتر فردی وجود داشته باشد، نوبت به طبقات پایینتر نخواهد رسید.
3- طبقات ارث عبارتند از:
طبقه اول) پدر، مادر، اولاد و اولاد اولاد (نوهها در صورت فوت شدن اولاد ارث میبرند.)
طبقه دوم) پدربزرگ، مادربزرگ، خواهر، برادر و اولاد آنها (اگر خواهر یا برادر فوت نموده باشند، فرزندان آنها ارث میبرند.)
طبقه سوم) خاله، دایی، عمه، عمو و اولاد آنها
4- میزان مسئولیت عاقله در پرداخت دیه، بصورت مساوی است و این موضوع ارتباطی با سهمالارث آنها ندارد.