جنایت در موارد زیر خطای محض محسوب میشود:
الف- در حال خواب و بیهوشی و مانند آنها واقع شود.
ب- به وسیله صغیر و مجنون ارتکاب یابد.
پ- جنایتی که در آن مرتکب نه قصد جنایت بر مجنیعلیه را داشته باشد و نه قصد ایراد فعل واقع شده بر او را، مانند آنکه تیری به قصد شکار رها کند و به فردی برخورد نماید.
تبصره- در مورد بندهای (الف) و (پ) هرگاه مرتکب آگاه و متوجه باشد که اقدام او نوعاً موجب جنایت بر دیگری میگردد، جنایت عمدی محسوب میشود.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 292 قانون مجازات اسلامی:
1- قانونگذار در ماده 292 قانون مجازات اسلامی به مبحث جنایت خطای محض پرداخته است. به دلالت ماده 292 قانون مجازات اسلامی جنایت خطای محض در حالات ذیلالذکر حادث میگردد:
الف) زمانی که مرتکب جرم نه قصدی در انجام رفتار مجرمانه و نه قصدی در تحقق نتیجه داشته باشد؛ بطور مثال شخص «الف» تیری را به قصد شکار رها میکند اما آن تیر بصورت اتفاقی به یک انسان اصابت میکند.
ب) زمانی که جنایت در حالت خواب، بیهوشی و ... اتفاق افتاده باشد؛ مانند آنکه مادر در حین شیر دادن به نوزاد خود، به خواب میرود و آن کودک در نتیجه خفگی از دنیا میرود.
ج) زمانی که جنایت توسط یک صغیر یا یک مجنون اتفاق افتاده باشد از آنجایی که این افراد به واسطه حجر، درک صحیحی از ماهیت رفتار ارتکابی خویش ندارند، عمد ایشان، در حکم خطا محسوب میشود.
بیشتر بخوانید: اشتباه به عنوان یکی از عوامل رافع مسئولیت کیفری چیست؟ انواع آن کدام است؟
2- در جنایت خطای محض، مسئول پرداخت دیه، علیالاصول عاقله مرتکب میباشند. به دلالت ماده 468 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، عاقله عبارت از پدر، پسر و بستگان ذکور نسبی پدری و مادری یا پدری به ترتیب طبقات ارث است. همه کسانی که در زمان فوت میتوانند ارث ببرند به صورت مساوی مکلف به پرداخت دیه میباشند.
3- به دلالت ماده 488 قانون مجازات اسلامی، مهلت پرداخت دیه در جنایت خطای محض، سه سال قمری از تاریخ وقوع جنایت میباشد مگر آنکه طرفین برای مهلت پرداخت دیه بهگونه دیگری توافق نموده باشند.