فصل پنجم - در وصی قانون مدنی

ماده ۸۵۴

موصی می‌تواند یک یا چند نفر وصی معین نماید. در صورت تعدّد، اوصیاء باید مجتمعاً عمل به وصیت کنند مگر در صورت تصریح به استقلال هر یک.


تفسیر ماده 854 قانون مدنی:

1- زمانی که موصی، بیش از یک نفر وصی تعیین می‌نماید، جهت انجام مورد وصیت، دو حالت متصور می‌باشد یا اوصیاء (جمع وصی) در صورتی می‌توانند هرگونه اقدامی نسبت به مورد وصیت انجام دهند که جمعاً و به صورت اجتماع عمل نمایند و یا آنکه به صورت مستقل، یعنی اینکه تصمیم هر یک از آنان به تنهایی و بصورت مستقل معتبر خواهد بود.

مطلب مرتبط: وصیت عهدی چیست؟ شرایط تحقق آن کدام است؟

2- اگر فردی چند وصی را طی یک وصیت‌نامه تعیین نموده باشد، اصل بر اجتماع است اما اگر چند وصی را طی وصیت‌نامه‌های مختلف و در زمان‌های مختلف انتخاب نموده باشد، ظهور در استقلال دارد مگر آنکه خلاف آن ثابت شود.

3- وصی این حق را دارد که جهت انجام مورد وصیت، مطالبه اجرت نماید.

مطلب مرتبط: نحوه طرح دعوای تایید یا تنفیذ وصیت‌نامه


ماده ۸۵۵

موصی می‌تواند چند نفر را به نحو ترتیب وصی معین کند به این طریق که اگر اوّلی فوت کرد، دومی وصی باشد و اگر دومی فوت کرد سومی باشد و هکذا.


تفسیر ماده 855 قانون مدنی:

1- مطابق با مندرجات موجود در ماده 855 قانون مدنی، هر وصی در دورانی که اداره امور موصی را بر عهده دارد، به نحو مستقل عمل می‌نماید.

2- بخش آخر ماده 855 قانون مدنی، جنبه حصری نداشته و فقط در خصوص فوت وصی مقرر نشده است بلکه اگر موصی برای دوران وصایت، تعیین مدت نموده باشد با انقضای مدت مدیریت هر وصی، وصی دیگر عهده‌دار وصایت خواهد بود.

3- زمانی که وصایت از یک وصی به وصی دیگر منتقل می‌شود، اصل بر آن است که در آن زمان وصی جدید، اهلیت داشته باشد. همچنین داشتن اهلیت وصی در زمان وصایت موصی شرط نیست و ملاک زمانی است که وصایت از وصی قبلی به او می‌رسد.

مطلب مرتبط: وصیت عهدی چیست؟ شرایط تحقق آن کدام است؟


ماده ۸۵۶

صغیر را می‌توان به اتفاق یک نفر کبیر وصّی قرار داد. در این‌صورت اجرای وصایا با کبیر خواهد بود تا موقع بلوغ و رشد صغیر.


تفسیر ماده 856 قانون مدنی:

1- موصی می‌تواند یک نفر صغیر را همراه با یک نفر کبیر، به صورت مجتمعاً و مشترکاً بعنوان وصی تعیین نماید اما تعیین وصی صغیر و کبیر بصورت مستقلاً و منفرداً معتبر نمی‌باشد.

2- با استفاده از وحدت ملاک ماده 856 قانون مدنی، می‌توان دیگر محجورین اعم از سفیه یا مجنون را به همراه شخص دارای اهلیت، بعنوان وصی تعیین نمود تا وصی محجور پس از رفع حجر، به همراه وصی دارای اهلیت، در اجرای وصیت اقدام نماید.

3- مطابق با نظر آقای دکتر کاتوزیان اگر صغیر قبل از رفع حجر فوت نماید و یا آنکه بعد از بلوغ، بدلیل حجر نتواند با کبیر همکاری نماید، وصی کبیر می‌تواند بصورت مستقل و به تنهایی به کار خود ادامه دهد.

مطلب مرتبط: وصیت عهدی چیست؟ شرایط تحقق آن کدام است؟


ماده ۸۵۷

موصی می‌تواند یک نفر را برای نظارت در عملیات وصی معین نماید.

حدود اختیارات ناظر به طریقی خواهد بود که موصی مقرر داشته است یا از قرائن معلوم شود.


ماده ۸۵۸

وصی نسبت به اموالی که بر حسب وصیت در ید او می‌باشد حکم امین را دارد و ضامن نمی‌شود مگر در صورت تعدی یا تفریط.


ماده ۸۵۹

وصی باید بر طبق وصایای موصی رفتار کند و الّا ضامن و منعزل است.


تفسیر ماده 859 قانون مدنی:

1- قانونگذار حکیم در ماده 859 قانون مدنی در خصوص تخطی و تخلف وصی از انجام وصیت تعیین تکلیف نموده است. حسب مندرجات تنظیمی در ماده فوق‌الاشاره، وصی مکلف است که بر طبق وصیت موصی عمل نماید در صورت عدم انجام این امر، وی ضامن تلقی و مکلف به جبران خسارت خواهد بود مضاف بر آنکه به خودی‌خود، از سمت خویش نیز بر کنار خواهد شد.

2- در فرضی که موصی اقدام به تعیین چندین وصی نموده باشد که با مشارکت یکدیگر اقدام به انجام مورد وصیت نمایند، در صورتی که همگی آنان بالاتفاق مرتکب تعدی و تفریط شوند، به نحو تضامن مسئول جبران خسارات وارده خواهند بود.

مطلب مرتبط: وصیت عهدی چیست؟ شرایط تحقق آن کدام است؟


ماده ۸۶۰

غیر از پدر و جد پدری کس دیگر حق ندارد بر صغیر وصی معین کند.


تفسیر ماده 860 قانون مدنی:

1- تعیین نمودن وصی برای صغیر، فقط مختص پدر و جد پدری و یا وصی منصوب از سوی آنان است و به جز این دو نفر، اشخاص دیگر من‌جمله مادر، حق تعیین وصی برای محجور را ندارد حتی اگر حضانت صغیر با او بوده باشد.

2- مستنبط از ماده 1171 قانون مدنی، ولی قهری در صورتی خواهد توانست برای تربیت و نگهداری صغیر، وصی تعیین کند که کودک، مادر نداشته باشد.

3- مطابق با نظر آقای دکتر صفایی، ماده 860 قانون مدنی، مختص تعیین وصی برای ولایت بر محجورین و اداره اموال آنان است و در باقی موارد، اعم از تصفیه ترکه و ... هر فردی اعم از زن یا مرد این حق را دارد که برای بعد از زمان مرگ خود، وصی تعیین نماید.

مطلب مرتبط: وصیت عهدی چیست؟ شرایط تحقق آن کدام است؟


20 آبان 1402 915

افزودن دیدگاه

امتیاز شما :

دیدگاه کاربران

دیدگاهی ثبت نشده است.