فصل چهارم - در موصی‌له قانون مدنی

ماده ۸۵۰

موصیٰ‌له باید موجود باشد و بتواند مالک چیزی بشود که برای او وصیت شده است.


تفسیر ماده 850 قانون مدنی:

1- در ماده 850 قانون مدنی به ضرورت وجود موصی‌له و اهلیت وی در خصوص تملک مورد وصیت تاکید شده است.

2- اهلیت به معنای توانایی و شایستگی می‌باشد. که بر دو قسم است: الف- اهلیت تمتع، ب- اهلیت استیفا.

اهلیت تمتع (تملک یا استحقاق) به معنی اهلیت داراشدن حق است. بدین معنی که هر شخصی می‌تواند حقی را دارا باشد، مالک باشد و حق انتفاع داشته باشد. تمامی انسان‌ها با زنده متولد شدن می‌توانند دارای حق شوند لذا اهلیت تمتع انسان‌ها با زنده متولد شدن آغاز می‌گردد، حتی جنین نیز با زنده متولد شدن اهلیت تمتع دارد.

اهلیت استیفاء (تصرف) یعنی قدرت بر اعمال، اجرا و استفاده از حق.

3- اهلیتِ تمتعِ موصی‌له در زمان انشاء و تنظیم وصیت شرط می‌باشد و اهلیت استیفای وی در زمان قبولی او.


ماده ۸۵۱

وصیت برای حمل صحیح است، لیکن تملک او منوط است بر اینکه زنده متولد شود.


تفسیر ماده 851 قانون مدنی:

به دلالت ماده 851 قانون مدنی امکان وصیت برای حمل، میسر می‌باشد اما تملک و مالک شدن وی منوط بر آن است که زنده بدنیا بیاید. نکته مهم آن است که رد یا قبول وصیت به نفع حمل، بر عهده نماینده قانونی او می‌باشد.


ماده ۸۵۲

اگر حمل در نتیجه جرمی سقط شود، موصیٰ‌به به ورثه او می‌رسد مگر اینکه جرم مانع ارث باشد.


تفسیر ماده 852 قانون مدنی:

1- مقنن در ماده 851 قانون مدنی شرایطی را مقرر نموده است که بموجب آن وصیت برای حمل در صورتی صحیح خواهد بود که او زنده متولد شود اما در ماده 852 همان قانون، به نوعی از مقرره فوق عدول گردیده و مقرر شده است که چنانچه حمل در نتیجه جرمی سقط شود، وصیت نافذ خواهد بود و موصی‌به، به وراث برسد حتی اگر جنین زنده بدنیا نیاید.

2- مطابق با نظر حقوقدانان من‌جمله آقای دکتر صفایی و جناب دکتر کاتوزیان، وراث حمل این حق را دارند که وصیت را قبول یا رد نمایند.


ماده ۸۵۳

اگر موصیٰ‌لهم متعدد و محصور باشند، موصیٰ‌به بین آن‌ها بالسویه تقسیم می‌شود مگر اینکه موصیٖ طور دیگر مقرر داشته باشد.


تفسیر ماده 853 قانون مدنی:

1- قانونگذار در ماده 853 قانون مدنی، در خصوص تعدد موصی‌له و اصل تساوی تعیین تکلیف نموده است. در صورتی که موصی‌لهم متعدد و محصور (مانند وصیت برای خواهران موصی) باشند، موصی‌به می‌بایست بصورت مساوی میان آنان تقسیم شود (در فرضی که موصی ترتیب دیگری معین ننموده باشد)، لکن در صورتی که موصی‌لهم غیرمحصور (مانند وصیت برای کودکان بی‌سرپرست) باشند، نحوه اجرای وصیت در اختیار وصی می‌باشد و‌ وی مکلف است بر طبق وصیت موصی، موصی‌به را تقسیم نماید.

2- در فرضی که موصی وصیتی نموده باشد که وصیت برای موصی‌له محصور و غیرمحصور به صورت توأمان باشد، اگر شیوه خاصی برای تقسیم مقرر ننموده باشد، می‌بایست نیمی از موصی‌به میان موصی‌له محصور و نیمی دیگر میان موصی‌له غیرمحصور تقسیم گردد.


20 آبان 1402 732

افزودن دیدگاه

امتیاز شما :

دیدگاه کاربران

دیدگاهی ثبت نشده است.