هرگاه تجدیدنظر خواه یا فرجامخواه، مدعی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی دعوای ضرر و زیان ناشی از جرم شود، دادگاه صادرکننده رای نخستین به این ادعا خارج از نوبت رسیدگی میکند.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 437 قانون آیین دادرسی کیفری:
1- اقامه دعوا در محاکم دادگستری مستلزم پرداخت هزینهای تحت عنوان "هزینه دادرسی" میباشد. این مبلغ در هنگام مطرح نمودن دعوا (اعم از حقوقی یا کیفری) میبایست توسط اقامهکننده دعوا (خواهان در دعاوی حقوقی، شاکی در دعاوی کیفری) پرداخت گردد.
2- هرگاه جرمی اتفاق افتد و در اثر ارتکاب این جرم، خساراتی اعم از مادی یا معنوی متوجه زیاندیده (شاکی دعوا) گردد، مقنن این حق را به وی داده است تا بتواند خسارات خود را مطالبه نماید. ضرر و زیانهای وارده در اثر ارتکاب جرم اعم از آسیبهای جانی، خسارت مادی و خسارت معنوی (زیان معنوی عبارت از صدمات روحی یا هتک حیثیت و اعتبار شخصی، خانوادگی یا اجتماعی است.) میباشد. این موضوع در ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری مورد اشاره قانونگذار قرار گرفته است.
3- به صراحت ماده 15 قانون آیین دادرسی کیفری، پس از آنکه متهم تحت تعقیب قرار گرفت، زیاندیده از جرم میبایست تا پیش از اعلام ختم دادرسی، دادخواست ضرر و زیان خود را تسلیم دادگاه کند. مطالبه ضرر و زیان و رسیدگی به آن، مستلزم رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی منجمله پرداخت هزینه دادرسی است.
4- مستند به ماده 437 قانون آیین دادرسی کیفری، رسیدگی به ادعای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی تجدیدنظر خواه یا فرجامخواه خارج از نوبت خواهد بود. ضمن آنکه وفق تبصره ماده 559 قانون آیین دادرسی کیفری، پس از صدور حکم و هنگام اجرای آن، قاضی اجرای احکام کیفری مکلف است هزینه دادرسی را از محل محکومبه استیفاء کند مگر آنکه محکومبه از مستثنیات دین بوده و یا به میزانی نباشد که موجب خروج محکومله از اعسار گردد.