اگر پس از مصالحه یا گذشت مشروط، مرتکب حاضر یا قادر به پرداخت وجهالمصالحه یا انجام دادن تعهد خود نباشد یا شرط محقق نشود، حق قصاص محفوظ است و پرونده برای بررسی به همان دادگاه ارجاع میشود مگر مصالحه شامل فرض انجام ندادن تعهد نیز باشد.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 362 قانون مجازات اسلامی:
1- اعلام گذشت مجنیعلیه یا اولیایدم و یا مصالحه، محدود به زمان مشخصی نبوده و امکان انجام آن پس از صدور حکم قطعی یا در زمان اجرای مجازات نیز وجود دارد. مضاف بر آنکه انجام آن نیازمند تشریفات خاصی نبوده و میتواند با یک توافق شخصی و خارج از دادگاه نیز بعمل آید. (لزومی به انجام مصالحه یا اعلام گذشت نزد قاضی دادگاه وجود ندارد)
2- در فرضی که شاکی اعلام گذشت خود را منوط به انجام تعهدی توسط مرتکب جرم نموده باشد اما در متن مصالحه قید شود که حتی در صورت انجام ندادن تعهد نیز حق قصاص شاکی ساقط خواهد شد، امکان قصاص مرتکب برای شاکی دیگر وجود نخواهد داشت.
3- چنانچه اولیایدم، گذشت خود را مشروط به انجام شرطی از سوی مرتکب برای مدت مشخصی نموده باشند اما مرتکب جرم، خلف وعده نموده و پس از مدتی، برخلاف شرط توافق شده عمل نموده باشد، از آنجایی که انجام شرط توسط مرتکب جرم، نقض شده است، لذا در اجرای مواد 361 و 362 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، پرونده جهت بررسی و اتخاذ تصمیم مقتضی نزد دادگاه صادرکننده حکم ارسال میشود؛ بطور مثال شخص «الف» اقدام به قتل شخص «ب» نموده است. اولیایدم شخص «ب» اعلام گذشت نموده به شرط آنکه مرتکب جرم تا بیست سال، در محل سکونت اولیایدم تردد ننماید، حال چنانچه مرتکب جرم پنج سال بعد خلاف شرط عمل نموده و در آن محل تردد نماید، قصاص قابل اجرا میگردد. (مستنبط از نظریه مشورتی شماره 7/1403/700 مورخ 1403/10/29)