در جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات، قطع عضو، حبس ابد و یا تعزیر درجه چهار و بالاتر است و همچنین در جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی که میزان دیه آنها ثلث دیه کامل مجنیٌعلیه یا بیش از آن است، بازپرس مکلف است در حین انجام تحقیقات، دستور تشکیل پرونده شخصیت متهم را به واحد مددکاری اجتماعی صادر نماید. این پرونده که به صورت مجزا از پرونده عمل مجرمانه تشکیل میگردد، حاوی مطالب زیر است:
الف- گزارش مددکار اجتماعی در خصوص وضع مادی، خانوادگی و اجتماعی متهم
ب- گزارش پزشکی و روان پزشکی
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 203 قانون آیین دادرسی کیفری:
1- قانونگذار در ماده 203 قانون آیین دادرسی کیفری راهکار نوینی را در راستای اصل فردی کردن مجازاتها وضع نموده است. حسب مقررات مندرج در ماده فوقالاشاره، تشکیل پرونده شخصیت، یکی از دستاوردهای مقنن است تا با عنایت به اصل فردی کردن مجازاتها، دادگاه بتواند با توجه به شرایط و اوضاع و احوال مرتکب جرم، مجازاتی متناسب با وضعیت وی تعیین نماید.
2- بازپرس رسیدگیکننده به پرونده مکلف است در جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات، قطع عضو، حبس ابد و یا تعزیر درجه چهار و بالاتر است و همچنین در جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی که میزان دیه آنها ثلث دیه کامل مجنیعلیه یا بیش از آن است، در زمان انجام تحقیقات مقدماتی، به واحد مددکاری اجتماعی که در حوزه قضایی هر شهرستان و زیر نظر رییس حوزه قضایی تشکیل میشود، دستور دهد تا اقدامات لازم را منباب تشکیل پرونده شخصیت برای مرتکب جرم، انجام دهد.
3- پرونده شخصیت متهم حاوی گزارشهایی در ارتباط با وضعیت خانوادگی، اقتصادی، مسکن، میزان تحصیلات، درآمد متهم، گزارش پزشک و روانپزشک در خصوص وضعیت روانی و جسمانی متهم، تاثیر بزه بر روح و روان متهم و ابراز یا عدم ابراز ندامت وی از ارتکاب جرم، تلاش یا عدم تلاش متهم در جلب رضایت شاکی یا جبران خسارت وارده میباشد.
4- در خصوص پروندههایی که مستقیماً در دادگاه مطرح میشوند، دستور تشکیل پرونده شخصیت از سوی قاضی دادگاه صادر میشود.
5- به دلالت ماده 286 قانون آیین دادرسی کیفری، تشکیل پرونده شخصیت در جرائم تعزیری برای افراد زیر 18 سال در تعزیرات درجه پنج و شش نیز الزامی میباشد.
6- بررسی وضعیت روانی متهم حتی در جرائمی که ضرورتی به تشکیل پرونده شخصیت وجود ندارد، الزامی میباشد چراکه مقنن در بند چ ماده 279 قانون آیین دادرسی کیفری، درج خلاصهای از وضعیت روانی متهم یا خلاصهای از پرونده شخصیت را در کیفرخواست الزامی دانسته است.
7- ماده 203 قانون آیین دادرسی کیفری ضمن بکارگیری عباراتی بیتردید بازپرس را مکلف نموده است که در جرائم مهم (در جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات، قطع عضو، حبس ابد و یا تعزیر درجه چهار و بالاتر است و همچنین در جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی که میزان دیه آنها ثلث دیه کامل مجنیٌعلیه یا بیش از آن است) اقدام به تشکیل پرونده شخصیت نماید. این الزام قانونی ریشه در فلسفه وجودی شخصیتسنجی دارد؛ به نحوی که قاضی نباید تنها بر رفتار مجرمانه مرتکب چشم بدوزد؛ بلکه باید «فردیت» وی را نیز ببیند و ویژگیهای روانی، اجتماعی، خانوادگی، سوابق زیستی و میزان انطباق یا تعارض مرتکب با هنجارهای اجتماعی را نیز مدنظر قرار دهد.
8- همچنین مطابق با بند «ب» ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری، هرگاه رای با بیاعتباری به تشریفات مهم صادر شود و این تشریفات در اعتبار رای دادگاه مؤثر باشند، دیوان عالی کشور مکلف به نقض رای خواهد بود. پرونده شخصیت موضوع ماده 203 قانون آیین دادرسی کیفری، میتواند یکی از مصادیق بارز همین تشریفات باشد.
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران