اصل، برائت است و هیچکس از نظر قانون مجرم شناخته نمیشود، مگر این که جرم او در دادگاه صالح ثابت گردد.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر اصل سی و هفتم قانون اساسی:
1- اصل برائت از مهمترین اصول نظام دادرسی عادلانه محسوب میشود که سدّی محکم در برابر بازداشتهای خودسرانه و اعمال مجازاتهای ناعادلانه است.
2- اصل برائت دو وجه یا نتیجه دارد: اولاً بار اثبات جرم بر عهده مدعی یا شاکی یا اتهامزننده است و متهم الزامی به اثبات بیگناهی خود ندارد. ثانیاً هرگونه تردید و شکی باید به سود متهم و در جهت صدور حکم برائت او تفسیر شود.
3- عبارت «دادگاه صالح» در اصل سی و هفتم قانون اساسی را میتوان در معانی گوناگون مورد توجه قرار داد. اولاً لزوم دارا بودن صلاحیت قانون و مشروعیت برای قضاوت، لزوم رعایت استقلال و بیطرفی دادگاه، رعایت اصول دادرسی عادلانه و حقوق دفاعی متهم.
تعابیر دیگر از اصل برائت موضوع اصل سی و هفتم قانون اساسی عبارت است از: فرض برائت، فرض بیگناهی متهم، فرض بیگناهی در حقوق کیفری.
4- علاوه بر اهمیت اصل برائت در مرحله قضایی و اثباتی، اصل برائت در مرحله تقنین نیز مورد توجه است که بر اساس آن مقنن در باید در جرمانگاری اعمال انسانی به صورت استثنایی و محدود عمل کند. زیرا اصل بر جرم نبودن اعمال و رفتارهای انسانی است.