مبحث دوم - در طرفین معامله قانون مدنی

هر یک از بایع و مشتری باید علاوه بر اهلیت قانونی برای معامله اهلیت برای تصرف در مبیع یا ثمن را نیز داشته باشد.

تفسیر ماده 345 قانون مدنی:

1- به شرح مندرج در ماده 345 قانون مدنی جهت صحت انجام معامله، طرفین می‌بایست هم دارای اهلیت قانونی (عاقل، بالغ، رشید) باشند و هم دارای اهلیت تصرف در مورد معامله و یا ثمن پرداختی.

2- در صورتی که فردی اقدام به فروش مال متعلق به دیگری نموده باشد از آنجایی که وی اهلیت تصرف در مال متعلق به غیر را نداشته است، چنین معامله‌ای نافذ تلقی نمی‌گردد.

عقد بیع باید مقرون به رضای طرفین باشد و عقد مُکْرَهْ نافذ نیست.

تفسیر ماده 346 قانون مدنی:

به دلالت ماده 346 قانون مدنی در فرضی که هر یک از طرفین عقد بیع (بایع یا خریدار) جهت انجام معامله اکراه شده و رضایت در انجام آن نداشته باشند، عقد منعقده نافذ نخواهد بود.

(اصلاحی 14-08-1370)- شخص کور می‌تواند خرید و فروش نماید مشروط بر اینکه شخصاً به طریقی غیر از معاینه یا به وسیله کس دیگر ولو طرف معامله جهل خود را مرتفع نماید.

تفسیر ماده 347 قانون مدنی:

بنابر مندرجات تنظیمی در ماده 347 قانون مدنی فردی که نابینا است، امکان انجام معامله را دارد لکن عدم آگاهی وی می‌بایست به روشی غیر از معاینه و یا به وسیله فرد دیگری (حتی طرف معامله) از بین برود. لازم به توضیح است که قانونگذار جهت انجام معامله توسط فرد ناشنوا، نابینا، لال و بی‌زبان و نیز شخص بی‌سواد مقرر نموده است که زمان انجام معامله توسط این افراد، باید علاوه بر حضور دو نفر شخص معرّف و معتمد، اشخاص فوق یک نفر از معتمدین خود را نیز حاضر نمایند تا آن شخص زمان قرائت ثبت و امضاء حضور داشته باشد. (وفق ماده 64 قانون ثبت اسناد و املاک)