نظام نیمه آزادی، شیوهای است که بر اساس آن محکوم میتواند در زمان اجرای حکم حبس، فعالیتهای حرفهای، آموزشی، حرفهآموزی، درمانی و نظایر اینها را در خارج از زندان انجام دهد. اجرای این فعالیتها زیر نظر مراکز نیمه آزادی است که در سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی تاسیس میشود.
تفسیر ماده 56 قانون مجازات اسلامی:
1- نظام نیمه آزادی یکی از روشهای نوین قانونگذار در استفاده از نهادهای ارفاقی میباشد که با هدف کاهش جمعیت زندانها و اصلاح مرتکب جرم در راستای حضور وی در جامعه و خانواده، تعیین گردیده است.
2- دادگاه این اختیار را دارد که در صدور حکم نظام نیمه آزادی، حسب مورد، مرتکب را به انجام یک فعالیت آموزشی، یک فعالیت شغلی و ... وادار نماید اما تحمیل همزمان دو فعالیت شغلی مختلف یا دو فعالیت آمورشی مختلف و ... ممنوع است.
3- مستنبط از تبصره 1 ماده 513 قانون آیین دادرسی کیفری، زندانها اعم از زندان بسته، نیمه باز، مراکز حرفهآموزی و اشتغال و مراکز اقدامات تأمینی و تربیتی منجمله کانون اصلاح و تربیت برای اطفال و نوجوانان میباشند.
در حبسهای تعزیری درجه پنج تا هفت دادگاه صادرکننده حکم قطعی میتواند مشروط به گذشت شاکی و سپردن تأمین مناسب و تعهد به انجام یک فعالیت شغلی، حرفهای، آموزشی، حرفهآموزی، مشارکت در تداوم زندگی خانوادگی یا درمان اعتیاد یا بیماری که در فرآیند اصلاح یا جبران خسارت وارد بر بزهدیده موثر است، محکوم را با رضایت خود او، تحت نظام نیمه آزادی قرار دهد. همچنین محکوم میتواند در طول دوره تحمل مجازات در صورت دارابودن شرایط قانونی، صدور حکم نیمه آزادی را تقاضا نماید و دادگاه موظف به رسیدگی است.
تبصره (الحاقی 23-02-1399)- مقررات این ماده در مورد حبسهای تعزیری درجه دو، درجه سه و درجه چهار، در صورت گذراندن یکچهارم مدت حبس قابل اعمال است.
تفسیر ماده 57 قانون مجازات اسلامی:
1- صدور حکم نظام نیمه آزادی در حبسهای تعزیری درجه 5 تا 7 و با اخذ تأمین مناسب از مرتکب و تعهد در انجام فعالیتهای مورد نظر دادگاه و همچنین اعلام موافقت او در انجام این اقدامات در صورت گذشت شاکی، امکانپذیر میباشد.
2- دادگاه در اعطای نظام نیمه آزادی اقدام به صدور حکم مینماید.
3- صدور حکم نظام نیمه آزادی هم در زمان صدور حکم ممکن است هم در زمان اجرای مجازات یا در طول دوران حبس.
4- در حبسهای تعزیری درجات 2 تا 4، اگر تمامی شرایط مدنظر مقنن وجود داشته باشد، مرتکب بعد از تحمل یکچهارم مجازات میتواند از نظام نیمه آزادی استفاده نماید.
5- صدور حکم استفاده از نظام نیمه آزادی همزمان با صدور حکم محکومیت، توسط دادگاه، رأساً انجام میگیرد اما صدور این حکم در زمان اجرای مجازات نیازمند ارائه پیشنهاد از سوی قاضی اجرای احکام و یا دادستان است.
6- اگر مرتکب در زمان تعیین شده برای بازگشت به زندان، به زندان مراجعت ننماید، تأمین کیفری سپرده شده وی ضبط خواهد شد.
7- اگر مرتکب علیرغم وجود تمامی شرایط اعطای نظام نیمه آزادی، با آن موافق نباشد، دادگاه نمیتواند او را مجبور به این کار نماید بنابراین مجازات حبس او اجرا میگردد.
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران