وصیت بر دو قسم است: تملیکی و عهدی.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 825 قانون مدنی:
1- وصیت آخرین تجلی اراده انسان در قلمرو مالکیت و واپسین اثر حقوقی ناشی از حاکمیت شخص بر دارایی خویش است؛ نهادی که در آن، اراده موصی پس از مرگ نیز در عالم اعتبار باقی میماند و قانون، به احترام شخصیت و اختیار انسان، آثار آن را تا حدود مقرر شرعی و قانونی نافذ میشمارد.
2- وصیت در لغت به معنای توصیه و سفارش کردن است و در اصطلاح حقوقی، عمل حقوقی است که تاثیر آن معلّق بر فوت انشاءکننده (موصی) است.
3- اعمال حقوقی وقتی معلّق بر فوت انشاءکننده میگردند، وصیت نامیده میشوند. لذا جوهر و ذات وصیت، تصرف پس از مرگ است.
4- وصیت اعم از تملیکی و عهدی، عمل رایگان محسوب میگردند، البته اولاً درج شرط عِوض در وصیت تملیکی منعی ندارد زیرا شرط جنبه فرعی داشته و ماهیت رایگان وصیت را تغییر نمیدهد، ثانیاً وصیت معوض باطل است و اگر موصی میخواهد ملک خود را پس از فوت به شخصی در مقابل عوض تملیک نماید میتواند در قالب وصیت عهدی این کار را انجام دهد. بدین معنی که به وصی دستور دهد که این عمل را بعد از فوت وی انجام دهد این عمل منافاتی با رایگان بودن ماهیت وصیت عهدی ندارد.
5- وصیت عهدی ایقاعی است جایز، عهدی، مجانی، رضایی و معلّق به فوت و وصیت تملیکی، عقدی است جایز، تملیکی، مجانی، رضایی و معلّق به فوت انشاءکننده.
6- وصیت میبایست لزوماً کتبی باشد و وصیت شفاهی مورد پذیرش نمیباشد و با شهادت شهود نمیتوان آن را اثبات نمود مگر در موارد اضطراری (ماده 284 قانون امور حسبی) یا مگر اینکه اشخاص ذینفع در ترکه به صحت وصیت اقرار نمایند. (بخش اخیر ماده 291 قانون امور حسبی)
7- وصیتنامه بر سه نوع است: الف- خودنوشت. ب- رسمی ج- سری (ماده 276 قانون امور حسبی)