ماده ۹۸ ‌قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب (‌در امور مدنی)

خواهان می‌تواند خواسته خود را که در دادخواست تصریح کرده در تمام مراحل دادرسی کم کند ولی افزودن آن یا تغییر نحوه دعوا یا خواسته یا درخواست در صورتی ممکن است که با دعوای طرح شده مربوط بوده و منشأ واحدی داشته باشد و تا پایان اولین جلسه آن را به دادگاه اعلام کرده باشد.


مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستری

تفسیر ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی:

1- مستند به ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی، زمان کم کردن خواسته مصرحه در دادخواست محدود نمی‌باشد. لذا خواهان اختیار دارد که خواسته خود را در تمام مراحل دادرسی و در تمام مقاطع تا پیش از ختم دادرسی کم کند. تفاوتی نمی‌کند که پرونده در مرحله نخستین، واخواهی یا تجدیدنظر باشد. در این بین دقت گردد که مابه‌التفاوت هزینه دادرسی به خواهان بازگردانده نمی‌شود و خوانده بابت هزینه دادرسی خواسته کاهش یافته شده محکوم به پرداخت هزینه دادرسی می‌شود.

لازم به توضیح است که گرچه طبق ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی، کاهش خواسته در تمامی مراحل دادرسی امکان‌پذیر است اما در مرحله فرجام‌خواهی کاهش خواسته ممکن نمی‌باشد چراکه دیوان عالی کشور رسیدگی شکلی می‌نماید نه ماهوی!

2- خواهان دعوی می‌تواند خواسته مصرحه خود در دادخواست را تا اولین جلسه رسیدگی افزایش دهد، مشروط بر اینکه قسمت افزایش یافته با دعوای مطروحه مرتبط باشد. همچنین منشأ قسمت افزایش یافته خواسته همان منشأ خواسته‌ی مصرحه در دادخواست باشد. لذا چنانچه خواهان در دادخواست خود اجرت‌المثل ایام تصرف را مطالبه نماید، نمی‌تواند به عنوان افزایش خواسته مطالبه خسارات وارده به ملک را نماید چراکه منشأ خواسته نخست غصب و منشأ خواسته دوم وی اتلاف می‌باشد.

3- افزایش خواسته نیازی به تقدیم دادخواست ندارد و این موضوع می‌بایست طی یک لایحه به دادگاه اعلام گردد و یا اینکه در جلسه اعلام شود.

4- افزایش خواسته دقیقاً نقطه مقابل کاهش خواسته است و در مورد خواسته‌هایی مصداق دارد که کاهش آن نیز امکان‌پذیر است.

5- در ارتباط با تغییر نحوه دعوا (تغییر سبب دعوی) و آثار آن لازم به توضیح است که اولاً باید تا پایان جلسه دادرسی (تنها در مرحله بدوی) اعمال شود، ثانیاً با دعوای مطروحه مرتبط باشد و وحدت منشأ نیز داشته باشد. لذا چنانچه خواهان، دعوای تخلیه عین‌مستاجره به سبب تغییر شغل را مطرح نموده باشد، وی تا پایان جلسه اول دادرسی می‌تواند سبب تخلیه همان مغازه را به نیاز شخصی تغییر دهد. (جلد دوم کتاب دوره پیشرفته آیین دادرسی مدنی- آقای دکتر عبدالله شمس)

6- همچنین مستند به ماده 98 همان قانون، خواهان حق دارد تا پایان اولین جلسه رسیدگی، خواسته مندرج در دادخواست را تغییر دهد.

تغییر خواسته به معنای حذف خواسته قبلی و درج خواسته جدید به دادخواست است؛ مانند آنکه خریدار به استناد مبایعه‌نامه دادخواست الزام به تحویل مبیع را مطرح می‌کند و سپس خواسته خود را به بطلان معامله به جهت مستحق‌للغیر در آمدن مبیع و مطالبه خسارت ناشی از مستحق‌للغیر در آمدن مبیع تغییر می‌دهد. نکته مهم آن است که تغییر خواسته تا اولین جلسه دادرسی مجوز اقامه دلیل جدید از طرف مدعی نمی‌باشد.

مطلب مرتبط: تغییر خواسته چیست؟ نحوه انجام آن چگونه است؟

7- ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی مجوز افزایش یا کاهش خواسته را داده است نه افزایش یا کاهش بهای خواسته. لذا بهای خواسته را هیچ وقت نه می‌توان افزایش داد نه می‌توان کاهش داد.

افزایش خواسته افزایش حجم خواسته است نه افزودن عنوان جدیدی به خواسته‌های مندرج در دادخواست.


03 آبان 1402 5676
مقالات دعاوی حقوقی
4 ماه قبل 47150
افزایش خواسته چیست؟ شروع رسیدگی در دادگاه حقوقی، مستلزم تقدیم دادخواست از سوی خواهان دعوا می‌باشد. خواسته، محدوده رسیدگی دادگاه را مشخص نموده و النهایه دادگاه پس از استماع اظهارات طرفین و بررسی اسناد و مدارک ابرازی، مکلف به انشای رای در راستای خواسته مندرج در دادخواست می‌باشد. تقدیم دادخواست از سوی خواهان دعوا، به منظور و هدف خاصی صورت می‌گیرد بطور مثال وی، خواهان مطالبه ضرر و زیان می‌باشد و یا آنکه تقاضای تخلیه عین‌مستاجره را دارد و ... فی‌الواقع خواهان دعوا که خود را محق در ادعایی می‌داند، در ابتدا می‌بایست، دادخواست تنظیم...
مقالات دعاوی حقوقی
3 ماه قبل 10881
حقوق خواهان دعوا مبتنی بر ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی نیک آگاهید که مطابق با اصول کلی مندرج در قانون آیین دادرسی مدنی ناظر به دادرسی آیینی و عادلانه، هر یک از اصحاب دعوای مدنی دارای حقوق و تکالیفی می‌باشند. یکی از حقوقی که قانونگذار برای خواهان پیش‌بینی نموده است در ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی آمده است که مطابق با آن، خواهان دعوا به عنوان مالک دعوا حق دارد حسب مورد، خواسته خود را افزایش یا کاهش دهد. همچنین مستحضر هستید که مطابق با قاعده منع خروج از خواسته، زمانی که خواهان...
مقالات دعاوی ملکی
4 ماه قبل 17314
بطلان معامله فضولی چیست؟ گاهی اوقات ممکن است شخصی اقدام به خرید یک ملک از فرد دیگری بنماید بدون اینکه فروشنده، مالک آن ملک باشد و یا از مالک اجازه در فروش داشته باشد. در اصطلاح حقوقی به این معامله، معامله فضولی می‌گویند. لذا معامله فضولی زمانی بروز می‌دهد که معامله‌کننده یا کلاً فاقد سمت نمایندگی است یا سمت دارد اما از حدود آن تجاوز کرده است. لذا کسی که ملک دیگری را بدون اجازه از سوی مالک یا خارج از حدود اجازه به فروش رساند، اجاره دهد، به وثیقه گذارد، صلح کند، وقف کند،...
مقالات دعاوی حقوقی
7 ماه قبل 10550
تجدیدنظر خواهی چیست؟ واژه «تجدیدنظر» در لغت به معنای دوباره قضاوت کردن یا مورد بررسی مجدد قرار دادن امری می‌باشد. در حقیقت، تجدیدنظر خواهی، قضاوت دوباره امری است که یک مرتبه در دادگاه نخستین، مورد بررسی قرار گرفته و ماهیتاً، بازبینی اعمال دادگاه نخستین می‌باشد. قانونگذار مطابق با قوانین و مقررات موجود، شرایطی را وضع نموده است که مطابق با آن، ترتیبی مقرر گردد تا هر دعوا، بتواند دو بار مورد قضاوت قرار گیرد. تجدیدنظر یکی از طرق شکایت از رای می‌باشد. در یک تقسیم‌بندی کلی اعتراض به آراء به طرق عادی و طرق فوق‌العاده تفکیک...
مقالات دعاوی حقوقی
2 هفته قبل 193
مفهوم حقوقی تغییر خواسته مطابق با بند 3 ماده 51 قانون آیین دادرسی مدنی، تعیین خواسته و بهای آن یکی از مواردی است که خواهان هنگام تقدیم و ارائه دادخواست می‌بایست رعایت نماید. خواسته به عنوان رکن اساسی دعوای حقوقی، محدوده رسیدگی دادگاه را تعیین نموده و دادگاه مکلف است که بر مبنای آن انشای رای نماید. فلذا خواسته دعوا بیانگر آن چیزی است که خواهان از دادگاه مطالبه نموده و حدود رسیدگی قضایی را مشخص می‌نماید. گاهی اوقات ممکن است که در جریان رسیدگی به دعوا شرایطی حادث گردد که به موجب آن، خواهان...
مقالات دعاوی حقوقی
7 روز قبل 2153
مفهوم حقوقی دادخواست واژه دادخواست از منظر لغوی به معنای طلب عدل و داد کردن، دادخواهی کردن و … می‌باشد. از منظر علم حقوق، دادخواست سند یا برگه‌ای است که به وسیله آن دعوا یا ادعایی توسط خواهان، با ذکر مشخصات خوانده دعوا و هم‌چنین ارائه دلایل و مستندات مُثبِتِ ادعا در دادگاه حقوقی صالح مطرح می‌گردد. به دلالت اصل سی و چهارم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران دادخواهی حق مسلم هر فردی است و این امکان برای افراد وجود دارد تا به موجب قانون جهت احقاق حقوق خویش به دادگاه مراجعه نمایند. فلذا جهت...
مقالات دعاوی حقوقی
4 روز قبل 4020
مفهوم حقوقی لایحه دفاعیه مطابق با موازین و مندرجات قانونی موجود، لایحه دفاعیه به معنای نوشته‌ای است که در جریان رسیدگی به دعوا از سوی هر یک از اصحاب دعوا یا وکلای ایشان در جهت دفاع در خصوص دعوای مطرح شده خطاب به قاضی رسیدگی‌کننده به دعوا، تنظیم می‌گردد. به بیانی دیگر به نوشته‌های ارائه شده در دادگاه توسط اصحاب دعوا (طرفین دعوا) که جهت اثبات حق خود و دفاع از آن ارائه می‌گردد، لایحه دفاعیه اطلاق می‌شود. علی‌الاصول تنظیم لایحه دفاعیه، دارای اهمیت ویژه‌ای می‌باشد چراکه در بسیاری از موارد، ارائه لایحه دفاعیه در...

افزودن دیدگاه

امتیاز شما :

دیدگاه کاربران

دیدگاهی ثبت نشده است.