متخلف از انجام تعهد وقتی محکوم به تادیه خسارت میشود که نتواند ثابت نماید که عدم انجام به واسطه علت خارجی بوده است که نمیتوان مربوط به او نمود.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 227 قانون مدنی:
1- مقنن در ماده 227 قانون مدنی شرایطی را پیشبینی نموده است که به موجب آن در صورت تخلف متعهد از انجام تعهدات قراردادی، وی مکلف به پرداخت خسارات به طرف مقابل نخواهد بود به شرط آنکه بتواند ثابت نماید که عدم انجام تعهد به واسطه حادث گردیدن عامل خارجی بوده که خارج از حیطه اختیار او بوده است.
2- علت معافیت متعهد از پرداخت خسارات قراردادی وفق ماده 227 قانون مدنی، بروز قوه قاهره و یا فورس ماژور میباشد.
3- شرایط ایجاد قوه قاهره یا فورس ماژور منوط به آن است که حادثه خارجی، غیرقابل دفع و غیر قابل پیشبینی باشد.
4- منظور از علت خارجی در ماده 227 قانون مدنی، معطوف به عوامل طبیعی مانند سیل، زلزله و ... نبوده و هر مانعی اعم از موانع قانونی، دولتی و یا قضایی که منجر به عدم انجام تعهد از سوی متعهد میشوند، را نیز شامل میگردد.
5- مطابق با نظر آقای دکتر کاتوزیان، در فرضی که متعهد در انجام تعهد، تاخیر نماید و تاخیر وی منجر به برخورد قوه قاهره با انجام تعهد شود، وی متعهد و ضامن شناخته شده و مکلف به جبران خسارات قراردادی است و نمیتواند به قوه قاهره استناد نماید.
6- منظور از حادثه غیر قابل پیشبینی، حادثهای است که هیچ اماره یا دلیل خاصی دال بر وقوع آن وجود نداشته باشد.
7- برای طرفین قرارداد این امکان وجود دارد که در تنظیم قرارداد توافق نمایند که قوه قاهره رافع و از بین برنده مسئولیت متعهد نباشد. همچنین میتوانند در خصوص مصادیق قوه قاهره با یکدیگر توافق نمودن و حادثهای را داخل یا خارج از مصادیق قوه قاهره قرار دهند.