استرداد دعوا و دادخواست به ترتیب زیر صورت میگیرد:
الف- خواهان میتواند تا اولین جلسه دادرسی، دادخواست خود را مسترد کند. در اینصورت دادگاه قرار ابطال دادخواست صادر مینماید.
ب- خواهان میتواند مادامیکه دادرسی تمام نشده دعوای خود را استرداد کند. در اینصورت دادگاه قرار رد دعوا صادر مینماید.
ج- استرداد دعوا پس از ختم مذاکرات اصحاب دعوا در موردی ممکن است که یا خوانده راضی باشد و یا خواهان از دعوای خود به کلی صرفنظر کند. در اینصورت دادگاه قرار سقوط دعوا صادر خواهد کرد.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی:
1- استرداد دادخواست به معنای اِعراض از آثار دادخواست است. خواهان (خواهان دعوای اصلی، ورود ثالث و جلب ثالث و ...) میتواند تا اولین جلسه دادرسی، دادخواست را پس بگیرد. پذیرش استرداد دادخواست منوط به پذیرش خوانده دعوی نیست. در اینصورت دادگاه اقدام به صدور قرار ابطال دادخواست مینماید. (بند الف ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی)
همچنین استرداد دادخواست واخواهی، تجدیدنظر خواهی و فرجامخواهی تا پیش از ختم رسیدگی (ختم رسیدگی مقطعی از دادرسی است که دادگاه هیچگونه اقدام قضایی و رسیدگی را لازم نداند و پرونده آماده صدور رای است.) ممکن است و قرار ابطال دادخواست صادر میشود.
2- همچنین خواهان تنها در مرحله نخستین، دعاوی طاری (ورود ثالث و جلب ثالث و ...) و اعتراض ثالث میتواند دعوای خود را مسترد نماید. نکته مهم آن است که استرداد دعوی مادامی که دادرسی تمام نشده است پذیرفته میشود.
3- استرداد دعوی میتواند کتبی و یا شفاهی باشد. لذا استرداد دعوی نیازمند وجود قصد و اعلام ارادهی شخصی است که دعوا را استرداد مینماید و میتواند صریح و ضمنی باشد.
4- ختم مذاکرات با ختم دادرسی متفاوت است، ختم مذاکرات مقطعی است که دادگاه هیچ جلسه دادرسی را لازم نمیداند اما ممکن است سایر اقدامات قضایی (مانند شهادت شهود، ارجاع به کارشناس و ...) را لازم بداند اما ختم دادرسی، مقطعی است که دادگاه هیچگونه اقدام قضایی و رسیدگی را لازم نداند و دعوی آماده صدور رای است.
5- به عقیده آقای دکتر شمس، استرداد دعوی پیش از ختم مذاکرات اصحاب دعوی و پس از ختم مذاکرات اصحاب دعوی متفاوت است چراکه استرداد دعوی پیش از ختم مذاکرات اصحاب دعوی نیازمند رضایت خوانده دعوی نیست اما مستند به بند ج ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی، استرداد دعوی پس از ختم مذاکرات اصحاب دعوی در صورتی ممکن است که خوانده راضی باشد. اگر خوانده رضایت داشته باشد، دادگاه قرار رد دعوی صادر مینماید اما اگر خوانده راضی نباشد دادگاه به رسیدگی ادامه میدهد.
6- قرار سقوط دعوی در صورتی صادر میگردد که خواهان از دعوای خود به طور کلی چشمپوشی (صرفنظر) نماید.
7- استرداد دادخواست یا دعوا و نیز ابطال دادخواست، رد دعوا، عدم استماع دعوا و زوال دعوی فینفسه هیچ اثری در دعاوی طاری (ورود ثالث اصلی، متقابل، جلب ثالث و اضافی) ندارد. در این فروض دادگاه میبایست به دعوای طاری مانند دعوای اصلی رسیدگی نماید.
8- هر مقطعی از دادرسی که خواهان از دعوای خود به طور کلی صرفنظر نماید، دادگاه اقدام به صدور قرار سقوط دعوی مینماید.
9- استرداد دعوی و دادخواست از قیم پذیرفته میشود. صرفنظر کردن کلی از دعوی نیز از قیم پذیرفته میشود و از وکیل نیز در صورتی که در وکالتنامهاش تصریح شده باشد.
10- اگر طرفین دعوی در دادگاه صلح کنند، دیگر نمیتوان از دعوی انصراف داد.
بیشتر بخوانید: تفاوت میان ختم دادرسی و ختم مذاکرات مطابق با قانون آیین دادرسی مدنی
11- استرداد دعوی تنها در مرحله نخستین، طاری و اعتراض ثالث ممکن است لکن استرداد دادخواست نسبت به کلیه مراحل نخستین، واخواهی، تجدیدنظر، فرجامخواهی، اعاده دادرسی و اعتراض ثالث امکانپذیر است.
مواد مرتبط: ماده 45 قانون دیوان عدالت اداری، ماده 46 قانون دیوان عدالت اداری، ماده 363 قانون آیین دادرسی مدنی