جنایت در موارد زیر عمدی محسوب میشود:
الف- هرگاه مرتکب با انجام کاری قصد ایراد جنایت بر فرد یا افرادی معین یا فرد یا افرادی غیرمعین از یک جمع را داشته باشد و در عمل نیز جنایت مقصود یا نظیر آن واقع شود، خواه کار ارتکابی نوعاً موجب وقوع آن جنایت یا نظیر آن بشود، خواه نشود.
ب- هرگاه مرتکب، عمداً کاری انجام دهد که نوعاً موجب جنایت واقع شده یا نظیر آن، میگردد، هر چند قصد ارتکاب آن جنایت و نظیر آن را نداشته باشد ولی آگاه و متوجه بوده که آن کار نوعاً موجب آن جنایت یا نظیر آن میشود.
پ- هرگاه مرتکب قصد ارتکاب جنایت واقع شده یا نظیر آن را نداشته و کاری را هم که انجام داده است، نسبت به افراد متعارف نوعاً موجب جنایت واقع شده یا نظیر آن، نمیشود لکن در خصوص مجنیعلیه، به علت بیماری، ضعف، پیری یا هر وضعیت دیگر و یا به علت وضعیت خاص مکانی یا زمانی نوعاً موجب آن جنایت یا نظیر آن میشود مشروط بر آنکه مرتکب به وضعیت نامتعارف مجنیعلیه یا وضعیت خاص مکانی یا زمانی آگاه و متوجه باشد.
ت- هرگاه مرتکب قصد ایراد جنایت واقع شده یا نظیر آن را داشته باشد، بدون آن که فرد یا جمع معینی مقصود وی باشد، و در عمل نیز جنایت مقصود یا نظیر آن، واقع شود، مانند اینکه در اماکن عمومی بمبگذاری کند.
تبصره ۱- در بند (ب) عدم آگاهی و توجه مرتکب باید اثبات گردد و در صورت عدم اثبات، جنایت عمدی است مگر جنایت واقع شده فقط به علت حساسیت زیاد موضع آسیب، واقع شده باشد و حساسیت زیاد موضع آسیب نیز غالباً شناخته شده نباشد که در این صورت آگاهی و توجه مرتکب باید اثبات شود و در صورت عدم اثبات، جنایت عمدی ثابت نمیشود.
تبصره ۲- در بند (پ) باید آگاهی و توجه مرتکب به این که کار نوعاً نسبت به مجنیعلیه، موجب جنایت واقع شده یا نظیر آن میشود ثابت گردد و در صورت عدم اثبات، جنایت عمدی ثابت نمیشود.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 290 قانون مجازات اسلامی:
1- عنصر مادی جنایات عمدی هم با فعل و هم با ترک فعل قابل تحقق میباشد.
2- جرائم عمدی در زمره جرائم مقید میباشند که تا زمانی که منتهی به نتایج مندرج در قانون نشده باشند، مرتکب را نمیتوان به مجازات این جنایات، محکوم نمود. بطور مثال تحقق قتل عمدی منوط به سلب حیات مجنیعلیه است فلذا تا زمانی که سلب حیات محقق نشود، قتل عمدی اتفاق نیفتاده است.
3- جنایات عمدی را فقط نسبت به انسان زنده میتوان قابل تحقق دانست و وارد نمودن جنایت عمدی بر میت یا جنین، باعث ایجاد قصاص نخواهد شد.
4- در تمامی جرائم اعم از عمدی و غیرعمدی، علاوه بر وجود عنصر قانونی و عنصر مادی، عنصر معنوی نیز در تحقق جرم ضرورت داشته و در صورت فقدان هر یک از ارکان تشکیلدهنده جرم، رفتار مرتکب اساساً فاقد عنوان مجرمانه خواهد بود.
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران