جنایت در موارد زیر شبهعمدی محسوب میشود:
الف- هرگاه مرتکب نسبت به مجنیعلیه قصد رفتاری را داشته لکن قصد جنایت واقع شده یا نظیر آن را نداشته باشد و از مواردی که مشمول تعریف جنایات عمدی میگردد، نباشد.
ب- هرگاه مرتکب، جهل به موضوع داشته باشد مانند آنکه جنایتی را با اعتقاد به اینکه موضوع رفتار وی شیء یا حیوان و یا افراد مشمول ماده (۳۰۲) این قانون است به مجنیعلیه وارد کند، سپس خلاف آن معلوم گردد.
پ- هرگاه جنایت به سبب تقصیر مرتکب واقع شود، مشروط بر اینکه جنایت واقع شده مشمول تعریف جنایت عمدی نباشد.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 291 قانون مجازات اسلامی:
به دلالت ماده 291 قانون مجازات اسلامی در سه فرض ذیل، جنایت شبه عمدی میباشد:
الف) زمانی که مرتکب جرم قصد انجام رفتار مجرمانه را داشته باشد اما قصد تحقق نتیجه را نداشته باشد؛ بطور مثال شخص «الف» در مقام صاحب باغ و برای تنبیه باغبان اقدام به سیلی زدن به او به جهت اهمال در نگهداری باغ مینماید، اما باغبان به طور اتفاقی به جهت آن سیلی فوت میکند، جنایت وارد شده در این فرض، شبه عمدی خواهد بود.
ب) زمانی که مرتکب جرم، جهل موضوعی داشته باشد و تصور نماید که موضوع رفتار او یک شیء یا حیوان یا افراد مندرج در ماده 302 قانون مجازات اسلامی میباشند، اما برخلاف تصور او از موضوع جنایت، یک انسان بیگناه کشته شده یا مصدوم شود؛ بطور مثال شخص «الف» در یک جنگل، سایهای را از دور مشاهده نموده و تصور میکند که یک حیوان درنده است و به او شلیک میکند بعد متوجه میشود که یک انسان بوده است در این شرایط به دلیل تصور اشتباه در موضوع جنایت، جنایت شبه عمدی اتفاق افتاده است.
ج) زمانی که مرتکب جرم در رفتار خود مرتکب تقصیر شده و جنایت به واسطه بیاحتیاطی یا بیمبالاتی حادث گردیده باشد؛ مانند آنکه شخص «الف» بدون داشتن گواهینامه رانندگی و با سرعت غیرمجاز به یک عابر برخورد کرده و بدون قصد قبلی باعث فوت او میشود.