رسیدگی فرجامی عبارت است از تشخیص انطباق یا عدم انطباق رای مورد درخواست فرجامی با موازین شرعی و مقررات قانونی.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 366 قانون آیین دادرسی مدنی:
1- اعتراض به رای در دیوان عالی کشور را فرجامخواهی گویند.
2- فرجامخواهی یکی از شیوههای فوقالعاده اعتراض به رای است که در دیوان عالی کشور صورت میپذیرد. در یک تقسیمبندی کلی اعتراض به آراء به طرق عادی و طرق فوقالعاده تفکیک میشوند. طرق عادی شکایت از رای به معنی آن است که اعتراض علیالاصول محدود به موضوعات و جهات خاصی نیست مانند واخواهی و تجدیدنظر اما طرق فوقالعاده شکایت از رای، محدود به جهات یا موضوعات خاص است مانند فرجام، اعاده دادرسی و اعتراض ثالث.
3- رسیدگی در دیوان عالی کشور شکلی (منظور از رسیدگی شکلی، تطبیق رای صادره با قانون است.) خواهد بود نه ماهوی؛ بدین معنی که شعب دیوان عالی کشور پس از نقض رای، اقدام به صدور رای صحیح نمینمایند. (دیوان عالی کشور یا رای را ابرام میکند یا نقض!)
4- طرق فوقالعاده شکایت از رای (فرجامخواهی، اعاده دادرسی و اعتراض ثالث.) اصولاً اثر تعلیقی ندارند (اجرای حکم را به تاخیر نمیاندازند.) مگر در موارد مذکور در ماده 386 قانون آیین دادرسی مدنی (در خصوص فرجامخواهی).
مطلب مرتبط: فرجامخواهی چیست و چه احکامی قابلیت فرجامخواهی را دارند؟
5- دیوان عالی کشور در تشخیص انطباق یا عدم انطباق رای فرجامخواسته با قوانین، باید قوانین حاکم در زمان صدور رای فرجامخواسته را ملاک قرار دهد مگر اینکه قانون موخر بر قانون در زمان صدور رای فرجامخواسته صراحتاً به امور مطروحه در دیوان هم تسری یابد چراکه دیوان عالی کشور اساساً رسیدگی ماهوی نمیکند.
6- علاوه بر موارد بالاگفته، نظر به رای وحدت رویه شماره 873 مورخ 1404/09/25 هیات عمومی دیوان عالی کشور، امکان فرجامخواهی نسبت به آرای صادره از دادگاههای صلح (حتی با فرض اسقاط حق تجدیدنظر خواهی از سوی معترض یا انقضای مهلت تجدیدنظر خواهی) وجود ندارد چراکه رسیدگی فرجامی نسبت به آراء دادگاه صلح مستلزم وجود نص قانونی است و در قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402/06/22 با اصلاحات و الحاقات بعدی به قابلیت فرجامخواهی آراء آن مرجع تصریح نشده است و مطابق تبصره 5 ماده 12 قانون یاد شده، مرجع تجدیدنظر آراء دادگاه صلح هر حوزه قضایی، دادگاه تجدیدنظر مرکز همان استان است، بنابراین صرف اسقاط حق تجدیدنظر خواهی از سوی معترض یا انقضای مهلت تجدیدنظر خواهی، موجبی برای پذیرش فرجامخواهی در دیوان عالی کشور نیست.
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران