هرگاه مرتکب جرم در حین ارتکاب، مجنون باشد یا در جرائم موجب تعزیر پس از وقوع جرم مبتلا به جنون شود چنانچه جنون و حالت خطرناک مجنون با جلب نظر متخصص، ثابت و آزاد بودن وی مخل نظم و امنیت عمومی باشد به دستور دادستان تا رفع حالت خطرناک در محل مناسب نگهداری میشود.
شخص نگهداری شده یا خویشاوندان او میتوانند در دادگاه به این دستور اعتراض کنند که در اینصورت، دادگاه با حضور معترض، موضوع را با جلب نظر کارشناس در جلسه اداری رسیدگی میکند و با تشخیص رفع حالت خطرناک در مورد خاتمه اقدام تامینی و در غیر اینصورت در تایید دستور دادستان، حکم صادر میکند. این حکم قطعی است ولی شخص نگهداری شده یا خویشاوندان وی، هرگاه علائم بهبود را مشاهده کردند حق اعتراض به این حکم را دارند.
این امر مانع از آن نیست که هرگاه بنا به تشخیص متخصص بیماریهای روانی، مرتکب، درمان شده باشد بر حسب پیشنهاد مدیر محل نگهداری او دادستان دستور خاتمه اقدام تأمینی را صادر کند.
تبصره ۱- هرگاه مرتکب یکی از جرائم موجب حد پس از صدور حکم قطعی دچار جنون شود حد ساقط نمیشود. در صورت عارض شدن جنون قبل از صدور حکم قطعی در حدودی که جنبه حقاللهی دارد تعقیب و محاکمه تا زمان افاقه به تاخیر میافتد. نسبت به مجازاتهایی که جنبه حقالناسی دارد مانند قصاص و دیه و همچنین ضرر و زیان ناشی از جرم، جنون مانع از تعقیب و رسیدگی نیست.
تبصره ۲- قوه قضاییه موظف است مراکز اقدام تامینی را در هر حوزه قضایی برای نگهداری افراد موضوع این ماده تدارک ببیند. تا زمان شروع به کار این اماکن، قسمتی از مراکز روان درمانی بهزیستی یا بیمارستانی موجود به این افراد اختصاص داده میشود.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 150 قانون مجازات اسلامی:
با توجه به پیچیدگیهای احکام مذکور در ماده 150 قانون مجازات اسلامی، موارد مرتبط با جنون مرتکب جرم در جدول ذیل تشریح میگردد:
| مستند قانونی | |||||
| 1 | در حال ارتکاب جرم | حدود | مانع مسئولیت کیفری و اجرای مجازات است. (صدور قرار موقوفی تعقیب) | ماده 149 قانون مجازات اسلامی | |
| قصاص | در حکم خطای محض بوده و عاقله عهدهدار پرداخت دیه است. | ماده 292 قانون مجازات اسلامی | |||
| دیات | در حکم خطای محض بوده و عاقله عهدهدار پرداخت دیه است. | ماده 292 قانون مجازات اسلامی | |||
| تعزیرات | مانع مسئولیت کیفری و اجرای مجازات است. (صدور قرار موقوفی تعقیب) | ماده 149 قانون مجازات اسلامی | |||
| ضمان مالی | از اموال خود مجنون برداشت شده و به زیاندیده پرداخت میگردد. | ماده 1216 قانون مدنی | |||
| 2 | پس از ارتکاب جرم و قبل از صدور حکم قطعی | حدود | واجد جنبه حقاللهی | تعقیب و محاکمه تا زمان افاقه به تأخیر میافتد. | ماده 150 قانون مجازات اسلامی |
| واجد جنبه حقالناسی | مانع از تعقیب و رسیدگی نیست. | ماده 150 قانون مجازات اسلامی | |||
| قصاص | مانع از تعقیب، رسیدگی و مجازات نیست. | ماده 150 قانون مجازات اسلامی | |||
| دیات | مانع از تعقیب، رسیدگی و مجازات نیست. | ماده 150 قانون مجازات اسلامی | |||
| تعزیرات | تا زمان افاقه، موجب توقف تعقیب و رسیدگی است. | ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری | |||
| ضمان مالی | مانع از تعقیب، رسیدگی و صدور حکم به جبران خسارت نیست. | ماده 150 قانون مجازات اسلامی | |||
| 3 | پس از صدور حکم قطعی | حدود | حد ساقط نشده و مجازات در خصوص مرتکب اجراء میشود. | ماده 150 قانون مجازات اسلامی | |
| قصاص | مانع از تعقیب، رسیدگی و مجازات نیست. | ماده 150 قانون مجازات اسلامی | |||
| دیات | مانع از تعقیب، رسیدگی و مجازات نیست. | ماده 150 قانون مجازات اسلامی | |||
| تعزیرات | تا زمان افاقه، اجرای مجازات به تعویق میافتد، مگر در مجازاتهای مالی. | ماده 503 قانون آیین دادرسی کیفری | |||
| ضمان مالی | از اموال خود مجنون برداشت شده و به زیاندیده پرداخت میشود. | ماده 150 قانون مجازات اسلامی | |||
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران