ماده ۳۹ قانون مجازات اسلامی

در جرائم تعزیری درجه‌های هفت و هشت در صورت احراز جهات تخفیف چنانچه دادگاه پس از احراز مجرمیت، تشخیص دهد که با عدم اجرای مجازات نیز مرتکب، اصلاح می‌شود در صورت فقدان سابقه کیفری مؤثر و گذشت شاکی و جبران ضرر و زیان یا برقراری ترتیبات جبران آن می‌تواند حکم به معافیت از کیفر صادر کند.


مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستری

تفسیر ماده 39 قانون مجازات اسلامی:

1- مقنن در ماده 39 قانون مجازات اسلامی در خصوص معافیت از کیفر یا مجازات صحبت نموده است. بموجب این ماده، دادگاه این اختیار را دارد تا بجای تخفیف مجازات، مرتکب را از مجازات مقرر در قانون در صورتی که واجد شرایط مقرر قانونی باشد، معاف نماید.

2- صدور حکم مبنی بر معافیت از کیفر در دو مرحله قابل انجام است یا در زمان صدور حکم و یا متعاقب بر قرار تعویق صدور حکم. اگر در زمان صدور حکم، حکم به معافیت از کیفر صادر شود این اقدام فقط در خصوص جرائم تعزیری درجه هفت و هشت امکان‌پذیر خواهد بود. گاهی اوقات نیز ممکن است در جرائم تعزیری درجه شش تا هشت، دادگاه بتواند بجای محکوم نمودن مرتکب، قرار تعویق صدور حکم را صادر نماید تا چنانچه مرتکب در طول مدت تعویق، مرتکب جرم نشود و دستورات دادگاه را رعایت نماید، حکم معافیت از کیفر او صادر شود. (مستنبط از ماده 45 قانون مجازات اسلامی)

3- صدور حکم مبنی بر معافیت از کیفر فقط بعد از احراز نمودن مجرمیت مرتکب جرم امکان‌پذیر است فلذا صدور این تصمیم بعد از اخذ آخرین دفاع از متهم می‌باشد نه بعد از تفهیم اتهام به او.

4- منظور از فقدان سابقه محکومیت کیفری مؤثر، محکومیت‌های درج گردیده در ماده 25 قانون مجازات اسلامی می‌باشد که بموجب آنها مرتکب برای مدت معینی از حقوق اجتماعی محروم می‌گردد.

5- شرایط صدور حکم به معافیت از کیفر عبارت است از:

الف- مجازات جرم، تعزیر درجه 7 و 8 و غیرمنصوص شرعی باشد.

ب- مجرمیت فرد احراز شود.

ج- جهات تخفیف مجازات وجود داشته باشد.

د- مجرم سابقه کیفری مؤثر نداشته باشد.

ه‍- پیش‌بینی اصلاح مرتکب در صورت عدم مجازات وجود داشته باشد.

و- شاکی گذشت کند.

ز- ضرر و زیان وارده به شاکی جبران شود یا ترتیبات جبران آن معین شود.

6- نهاد معافیت از کیفر که رضایت شاکی در آن شرط دانسته شده اصولاً در جرائم غیرقابل گذشت معنا پیدا می‌کند. زیرا در جرائم قابل گذشت با گذشت شاکی، قاضی موظف به صدر قرار موقوفی تعقیب یا موقوفی اجرای مجازات است.

7- قاضی دادگاه در صدور حکم معافیت از کیفر اختیار دارد و این نهاد اجباری نیست.

مطلب مرتبط: معافیت از کیفر چیست؟ شرایط صدور آن کدام است؟


08 آذر 1402 1163
مقالات دعاوی کیفری
3 ماه قبل 5812
تخفیف مجازات چیست؟ فلسفه وضع تخفیف مجازات، راهکاری است که قانونگذار در قوانین کیفری پیش‌بینی نموده است تا بر اساس آن، قاضی بتواند مجازاتی را اعمال نماید که برای مرتکب جرم، جنبه اصلاحی داشته باشد مضاف بر آنکه می‌بایست مجازاتی درخور شرایط مرتکب و هم‌چنین جرم ارتکابی تعیین گردد. به بیانی دیگر می‌توان اینگونه عنوان نمود که تخفیف مجازات به معنای تقلیل و کم نمودن مجازات به کمتر از حداقل قانونی یا تبدیل آن به مجازاتی مناسب‌تر به حال مرتکب می‌باشد. مقنن در ماده 37 قانون مجازات اسلامی شرایطی را وضع نموده است که به موجب...
مقالات دعاوی کیفری
7 ماه قبل 9664
مفهوم قرار تعویق صدور حکم قرار تعویق صدور حکم قراری است که به موجب آن، دادگاه رسیدگی‌کننده به پرونده، بجای محکوم نمودن متهم، به او زمان و فرصت داده تا اگر ظرف مدت معین گردیده، دیگر مرتکب جرم نشود و هم چنین از دستورات صادره دادگاه سرپیچی ننماید، حکم به معافیت او از مجازات صادر شود. در این شیوه از دادرسی، بجای تعیین مجازات برای متهم، محکومیت وی برای مدتی به تعویق می‌افتد تا بعد از آن، ضمن رعایت شرایط مقرر گردیده قانونی، بصورت کلی از تحمل مجازات و کیفر معاف شود. قانونگذار در ماده...
مقالات دعاوی کیفری
1 ماه قبل 8548
اخذ آخرین دفاع از متهم روند رسیدگی در دادسرا بدین صورت می‌باشد که پس از احضار شاکی و بیان توضیحات وی پیرامون جرم ارتکابی و با بررسی ادله ابرازی وی، متهم جهت ادای توضیحات احضار می‌گردد. پس از انجام بازجویی حسب مورد توسط بازپرس یا دادیار پرونده، (طی یک یا چند جلسه) و نیز پیش از صدور قرار نهایی در مورد اتهام، می‌بایست آخرین دفاع از متهم اخذ شود. فلذا اخذ آخرین دفاع از متهم زمانی انجام می‌گیرد که بازپرس یا دادیار، عقیده بر مجرمیت متهم داشته باشد که در این‌صورت پیش از صدور قرار...
مقالات دعاوی کیفری
12 ماه قبل 9272
تاثیر گذشت شاکی در ا‌نواع جرائم چگونه است؟ زمانی که فردی به جهت ورود ضرر توسط دیگری، شکایتی را بطرفیت وی مطرح می‌نماید، این حق را دارد که بنا به دلایلی اعم از جبران خسارت از سوی مرتکب جرم، شکایت خود را مسترد نماید چراکه در این حالت، رضایت وی جلب شده است. گذشت شاکی در بعضی از جرائم باعث موقوقی تعقیب و اجرای مجازات می‌گردد. در مقاله حاضر که توسط گروه وکلای عدالت سرا تحریر یافته است، سعی می‌گردد به تفصیل در خصوص تاثیر گذشت شاکی در انواع جرائم پرداخته شود.   تاثیر گذشت شاکی...
مقالات دعاوی کیفری
2 هفته قبل 165
مفهوم حقوقی معافیت از کیفر در دهه‌های اخیر نظام حقوق کیفری نوین، دستخوش تغییراتی گردیده و دیگر صرفاً بر پایه مجازات‌محوری استوار نمی‌باشد، بلکه در کنار حفظ نظم عمومی جامعه و طبیعتاً اصلاح بزهکار، به پیشگیری از تکرار جرم و رعایت ملاحظات انسانی توجه ویژه‌ای دارد. یکی از جلوه‌های نوین این رویکرد، نهادی بنام «معافیت از کیفر» می‌باشد که مقنن در ماده 39 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بدان پرداخته است. منظور از معافیت از کیفر آن است که در برخی از جرائم و در صورت وجود جهات تخفیف، چنان‌چه قاضی رسیدگی‌کننده به دعوا، پس...
نمونه آرای دادگاه ها
2 هفته قبل 1764
بازدیدکننده بزرگوار، در این مقاله یک نمونه رای معافیت از کیفر برایتان قرار داده‌ایم تا با نحوه صدور رای در این زمینه آشنا شوید. این نمونه رای که از شعبه 119 دادگاه کیفری دو مجتمع شهید بهشتی شهر ارومیه صادر شده است درباره این موضوعات می‌باشد: وجود جهات مخففه، حق بر مجازات نشدن، فقدان سابقه مؤثر کیفری، کنترل بزهکار، اصلاح مرتکب، رای معافیت از کیفر مطلب مرتبط: معافیت از کیفر چیست؟ شرایط صدور آن کدام است؟ چکیده رای معافیت از کیفر به منظور جایگزینی کیفر و کاهش آثار زیان‌بار آن و گاه تحت تاثیر اصول بنیادین حقوق...

افزودن دیدگاه

امتیاز شما :

دیدگاه کاربران

دیدگاهی ثبت نشده است.