جهات تخفیف عبارتند از:
الف- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی
ب- همکاری مؤثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن
پ- اوضاع و احوال خاص مؤثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریکآمیز بزهدیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم
ت- اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار مؤثر وی در حین تحقیق و رسیدگی
ث- ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری
ج- کوشش متهم به منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن
چ- خفیف بودن زیان وارده به بزهدیده یا نتایج زیانبار جرم
ح- مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم
تبصره ۱- دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند.
تبصره ۲- هرگاه نظیر جهات مندرج در این ماده در مواد خاصی پیشبینی شده باشد، دادگاه نمیتواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 38 قانون مجازات اسلامی:
1- تخفیف مجازات فقط در صورت وجود جهات تخفیفی که مقنن بیان نموده است، امکان دارد و در سایر موارد قاضی این اختیار را ندارد تا با اراده خود، مجازات را تخفیف دهد.
2- منظور مقنن از گذشت شاکی یا مدعی خصوصی در بند الف ماده 38 قانون مجازات اسلامی، گذشت در جرائم غیرقابل گذشت است چراکه در جرائم قابل گذشت با رضایت شاکی قرار موقوفی تعقیب یا مجازات صادر خواهد شد.
3- ندامت مندرج در بند ث ماده 38 قانون مجازات اسلامی، همان توبه مرتکب جرم در تعزیرات درجه ۱ تا ۵ است چراکه در جرائم تعزیری درجه ۶ تا ۸، توبه باعث سقوط مجازات میشود و دیگر نوبت به تخفیف آن نمیرسد. (مستند به ماده 115 قانون مجازات اسلامی)
4- اگر شخصی مرتکب جرمی غیرقابل گذشت شود که چند شاکی داشته باشد، گذشت تمامی آنها ضروری نیست و با گذشت یک نفر نیز امکان اعمال تخفیف وجود دارد.
5- طبق ماده 3 قانون تشدید مجازات اسیدپاشی و حمایت از بزهدیدگان، بدون گذشت شاکی امکان تخفیف جرم اسیدپاشی و شروع به آن بر اساس هیچ یکی از بندهای مقرر در ماده 38 قانون مجازات اسلامی وجود ندارد.
6- اقرار متهم در مرحله تحقیق و رسیدگی یعنی هم در دادسرا و هم در دادگاه از موجبات تخفیف مجازات است.
7- در صورت برخوردار بودن یکی از شرکا و معاونین یک جرم از جهات تخفیف مجازات، تنها همان فرد مشمول تخفیف مجازات میشود و تخفیف یک فرد به معنای تخفیف مجازات دیگر شرکا و معاونین نیست.
8- بر اساس ماده 483 قانون آیین دادرسی کیفری، گذشت شاکی حتی پس از صدور حکم نیز از جهات تخفیف است.
9- بر اساس ماده 115 قانون مجازات اسلامی، توبه در جرائم تعزیری درجه یک تا پنج نیز از جهات تخفیف است.
10- طبق ماده 253 قانون آیین دادرسی کیفری رعایت دستورات مندرج در قرار نظارت قضایی توسط متهم نیز از جهات تخفیف است و دادگاه بنا به درخواست متهم و تایید دادستان یا به پیشنهاد دادستان میتواند تخفیف اعمال کند.
مطلب مرتبط: نحوه اعمال تخفیف مجازات در قانون مجازات اسلامی چگونه است؟
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران