ماده ۴۹۶-قانون آیین دادرسی مدنی

دعاوی زیر قابل ارجاع به داوری نیست:

۱- دعوای ورشکستگی.

۲- دعاوی راجع به اصل نکاح، فسخ آن، طلاق و نسب.

مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستری

تفسیر ماده 496 قانون آیین دادرسی مدنی:

1- ماده 496 قانون آیین دادرسی مدنی، ممنوعیت‌های داوری از حیث موضوع را بیان داشته است.

2- دعاوی ورشکستگی که علیه تاجر یا شرکت تجاری، در پی توقف، از سوی شخص متوقف یا دادستان یا هر یک از بستانکاران اقامه می‌گردد، مستند به بند 1 ماده 496 قانون آیین دادرسی مدنی قابل ارجاع به داوری نمی‌باشد. اما دعاوی شخص ورشکسته قابل ارجاع به داوری است.

3- همچنین دعاوی راجع به اصل نکاح، فسخ آن، طلاق و نسب نیز حتی با تراضی طرفین، قابلیت ارجاع به داوری را ندارد. نکته مهم آن است که داوری‌ای که قانونگذار در ماده 27 قانون حمایت خانواده بیان داشته است داوری به معنای دقیق کلمه نیست بلکه نوعی میانجی‌گری جهت آشتی دادن و سازش است.

مطلب مرتبط: داوری چیست؟ شرایط تعیین داور کدام است؟

4- همچنین جرائم چه قابل گذشت و چه غیرقابل گذشت قابل ارجاع به داوری نیستند (تبصره‌های 1 و 2 ماده 100 قانون مجازات اسلامی تعریف جرائم قابل گذشت و غیرقابل گذشت را بیان داشته است.). اما دعوای ضرر و زیان ناشی از جرم قابل ارجاع به داوری است.

5- همچنین امور حسبی مانند صدور گواهی انحصار وراثت نیز قابل ارجاع به داوری نیستند.

6- توافق بر تعیین داور بین کارگر و کارفرما جهت داوری در خصوص اختلافات طرفین با منع قانونی مواجه نیست و در صورت وجود شرایط، به درخواست متقاضی دادگاه مکلف به تعیین داور است چراکه قانونگذار در ماده 496 قانون آیین دادرسی مدنی مصادیق دعاوی غیرقابل ارجاع به داوری را مشخص نموده است.