در صورت مستحقللغیر در آمدن کل یا بعض از مبیع، بایع باید ثمن مبیع را مسترد دارد و در صورت جهل مشتری به وجود فساد بایع باید از عهده غَرامات وارده بر مشتری نیز برآید.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 391 قانون مدنی:
1- مشتری تنها در صورتی میتواند خسارتهای وارده بر خود را مطالبه کند، که نسبت به این موضوع (مستحقللغیر در آمدن مبیع) جاهل بوده باشد. لذا اگر وی میدانسته که مال، متعلق به دیگری بوده است، تنها میتواند ثمن پرداختی را مطالبه نماید.
مطلب مرتبط: غرامت چیست؟ نحوه محاسبه آن چگونه است؟
2- از ماده 391 قانون مدنی چنین استنباط میگردد که علم و جهل فروشنده در جبران خسارتهای وارده به خریدار جاهل، تاثیری ندارد. چراکه برای رجوع مغرور (خریدار) به غار (فروشنده)، کافی است مغرور از واقعیت ناآگاه باشد و اطلاع یا عدم اطلاع غار شرط نیست. (منظور از بایع، فروشنده مستقیم است که معامله با وی انجام شده نه فروشندگان سابق (ید مستقیم).)
مطلب مرتبط: غرامات ناشی از مستحقللغیر درآمدن مبیع
3- با جمع شرایط ذیل، خریدار میتواند از فروشنده غرامات حاصل از مستحقللغیر درآمدن مبیع را مطالبه نماید:
الف- ثمن وجه رایج کشور (ریال) باشد؛
ب- ثمن معامله پرداخت شده باشد؛
ج- خریدار در حین معامله به مستحقللغیر بودن مبیع، جاهل بوده باشد؛
د- ارزش مبیع به واسطه تورم افزایش یافته باشد.