آیا انجام جراحی زیبایی زن نیازمند اخذ رضایت از شوهر است؟
جراحی زیبایی زن
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستری
جراحی زیبایی زن
در سال‌های اخیر انجام جراحی‌های زیبایی متعدد، به یکی از موضوعات و مباحث مهم در حوزه علم حقوق و نیز علم پزشکی تبدیل شده است. انجام جراحی‌های زیبایی نظیر جراحی بینی، پیکر تراشی و ... که علی‌الاصول با هدف بهبود ظاهر شخص انجام می‌گیرند، گاهاً ممکن است که علاوه بر جنبه پزشکی در حوزه روابط خانوادگی نیز اختلافاتی را ایجاد نمایند. بطور معمول در دهه‌های اخیر انجام جراحی زیبایی توسط افراد بخصوص خانم‌ها بسیار متداول گردیده است. حال ممکن است که این سوال مطرح گردد که آیا یک خانم متاهل می‌تواند بدون اخذ رضایت همسر خود، اقدام به انجام جراحی زیبایی نماید یا خیر؟ در مواردی مشاهده می‌گردد که شوهر بنا به دلایلی با انجام جراحی زیبایی توسط همسر خود مخالفت نموده و طبیعتاً این مساله مطرح می‌گردد که چنین مخالفتی از سوی زوج، باعث ایجاد مانع برای زوجه در انجام جراحی زیبایی می‌شود یا آنکه وی می‌تواند بدون اخذ رضایت همسر خود نیز اقدام به انجام جراحی زیبایی نماید. در مقاله حاضر که توسط گروه وکلای عدالت سرا تحریر یافته است سعی می‌گردد به تفصیل در ارتباط با این پرسش که آیا انجام جراحی زیبایی زن نیازمند اخذ رضایت از شوهر است یا خیر پرداخته شود.
بیشتر بخوانید: نفقه چیست و در چه صورتی به زن نفقه تعلق می‌گیرد؟
انجام جراحی زیبایی زن
همانگونه که در صدر مقاله بیان گردید، انجام جراحی‌های زیبایی توسط خانم‌ها، بعضاً ممکن است که موضوعاتی را هم در عرصه علم حقوق و هم در عرصه علم پزشکی ایجاد نماید. یکی از مهم‌ترین موضوعات قابل بحث این امر می‌باشد که آیا یک خانم متاهل برای انجام جراحی زیبایی نیازمند اخذ رضایت از همسر خود می‌باشد یا خیر. جهت تبیین این موضوع بدواً لازم است که بیان گردد می‌بایست میان ملاحظات اخلاقی و خانوادگی از یک سو و ملاحظات قانونی از سوی دیگر تفاوت قائل شد. پرواضح است که مشورت میان زوجین بسیار مطلوب می‌باشد و چنین مشورتی، ضرورتاً حکایت از الزام قانونی به اخذ رضایت از شوهر برای انجام جراحی زیبایی زن ندارد. فلذا تعیین حکم مشخص در این مورد، می‌بایست مطابق با مقررات قانونی و اصول حاکم بر اهلیت اشخاص و رضایت بیمار انجام پذیرد.
مطابق با مقررات موجود در قانون مدنی و نیز قانون حمایت خانواده، با جاری شدن خطبه عقد و تشکیل زندگی مشترک، زن اهلیت قانونی خویش را جهت اخذ تصمیمات شخصی از دست نمی‌دهد. ناگفته نماند که مطابق با قانون و نیز شرع مقدس اسلام، ریاست خانواده در زمره خصایص شوهر بوده مضاف بر آنکه، زوجین مکلف به حسن معاشرت با یکدیگر نیز می‌باشند (وفق مواد 1102 و 1103 قانون مدنی). در خصوص انجام جراحی زیبایی زن و ضرورت یا عدم ضرورت اخذ رضایت از شوهر می‌بایست بیان گردد که از آنجایی که جراحی زیبایی زن یک اقدام شخصی و مربوط به وضعیت جسمانی و ظاهری شخص می‌باشد، در صورتی که زن، عاقل، بالغ و رشید بوده (محجور نباشد) فلذا دارای اهلیت قانونی جهت اتخاذ تصمیم برای انجام جراحی زیبایی است و تصمیم‌گیری در خصوص انجام جراحی زیبایی نیز قاعدتاً در اصل بر عهده خود او می‌باشد.
لازم به توضیح است در قوانین جاری کشور ما، ضابطه و یا مقرره خاصی که مطلقاً انجام جراحی زیبایی زن را منوط به اخذ رضایت شوهر نماید، وجود ندارد. فلذا صِرف وجود رابطه زوجیت به تنهایی باعث الزام زن به اخذ رضایت همسر در انجام جراحی زیبایی زن نمی‌شود. مساله مهم دیگری که می‌بایست در خصوص انجام جراحی زیبایی زن بدان اشاره گردد آن است که علی‌القاعده پرداخت هزینه‌های اعمال جراحی غیرضروری زیبایی زن مانند کوچک کردن بینی، پیکر تراشی و ... جزء نفقه زن محسوب نشده و پرداخت آن بر عهده زوج نمی‌باشد چراکه زوج وفق قانون مطابق با ماده 1107 قانون مدنی، صرفاً مکلف به پرداخت هزینه‌های درمانی و بهداشتی زوجه می‌باشد.
مطلب مرتبط: لزوم حسن معاشرت زوجین با یکدیگر به چه معناست؟
مستندات قانونی مرتبط با انجام جراحی زیبایی زن
صورتجلسه نشست قضائی استان خوزستان/ شهر بندر ماهشهر مورخ ۱۳۹۷/۰۳/۲۱
آیا زوجه می‌تواند هزینه عمل زیبایی را بابت نفقه از زوج مطالبه نماید؟
نظر هیئت عالی
در صورتی‌که هزینه عمل جراحی و سایر هزینه‌های متعارف درمانی و بهداشتی جزء نیازهای عرفی زندگی مشترک بوده و جنبه درمانی داشته باشد، به عنوان نفقه واجبه قابل مطالبه خواهد بود، لیکن از لحاظ عرفی و پزشکی صرف عمل زیبایی جزء نیازهای ضروری و متعارف زن تلقی نمی‌شود؛ بنابراین مطابق ماده 1107 قانون مدنی زوجه نمی‌تواند هزینه عمل زیبایی را به عنوان نفقه واجبه از زوج مطالبه کند.
نظر اکثریت
زن نمی‌تواند هزینه عمل زیبایی را بابت نفقه از مرد مطالبه نماید، زیرا چنانچه از ماده 1107 قانون مدنی برمی‌آید وضعیت و احتیاجات متعارف زن ملاک عمل است نه وضعیت مرد و به نظر می‌رسد عمل زیبایی نامتعارف و چه بسا از سوی عرف در خیلی جهات نکوهش گردیده است. همچنین زمانی که عمل زیبایی جنبه درمانی داشته باشد زن می‌تواند هزینه را به عنوان نفقه مطالبه نماید مثل آن که صورت زن دچار سوختگی شدید شده و نیاز به عمل زیبایی داشته باشد.
نظر اقلیت
نظر به اینکه ماده 1107 قانون مدنی مقرر می‌دارد: نفقه عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، غذا، اثاث منزل و هزینه‌های درمانی و بهداشتی، خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض و با عنایت به اینکه حسب ماده مذکور در خصوص هزینه‌های درمانی و بهداشتی زوجه تصریح گردید هزینه عمل زیبایی را زوجه می‌تواند به عنوان نفقه از زوج مطالبه نماید.
امیدواریم مطالب برای شما مفید بوده باشد. در صورت مفید بودن، مقالات را با دوستان خود به اشتراک بگذارید و با امتیاز دادن به آنها، ما را در جهت بهبود و تولید هر چه بیشتر مطالب یاری فرمایید. همچنین می‌توانید نظرات یا سوالات خود را در بخش دیدگاه‌ها مطرح نمایید در صورت امکان در اسرع وقت به سوالات شما پاسخ داده خواهد شد.
