بدی را با عدالت پاسخ دهيد، مهربانی را با مهربانی. كنفوسيوس دادگاهی بالاتر از دادگاه‌های عدل وجود دارد و آن دادگاه وجدان است. مهاتما گاندی تا زمانی كه توده مردم برای بهبود حال يكديگر احساس مسئوليت نكنند، عدالت اجتماعی تحقق نمی يابد. هلن كلر
لوگوی عدالت سرا

مطالبه ثمن قرارداد به چه صورت امکان پذیر است؟

مطالبه ثمن قرارداد

مطالبه ثمن قرارداد

هنگامی که بین دو نفر قراردادی بابت فروش ملک انعقاد می گردد و ملکی به فروش می رسد، طرفین نسبت به یکدیگر طبق شروط قرارداد تعهداتی خواهند داشت. در این مقاله به بررسی موضوع مطالبه ثمن قرارداد می پردازیم.

فروشنده ملزم به تحویل ملک و خریدار ملزم به پرداخت ثمن قرارداد (مبلغ قرارداد) در حق فروشنده می گردد. حال چنانچه خریدار از انجام تعهدات خود نسبت به پرداخت ثمن قرارداد خودداری ورزد، فروشنده ملک می تواند دادخواستی را تحت عنوان الزام خریدار به پرداخت ثمن مطرح نماید.

در این حالت فروشنده ملک تحت عنوان خواهان باید به طرفیت خریدار به عنوان خوانده، طرح دعوی نماید. از آنجا که در این مورد، خواسته دین می باشد، فروشنده می تواند در دادگاهی که محل انعقاد قرارداد یا محل اقامت خریدار و یا محل انجام تعهد است طرح دعوا کند.

ذکر این نکته الزامی می باشد که اگر مبلغ به میزان بیست میلیون تومان یا کمتر از آن باشد شورای حل اختلاف صالح خواهد بود و چنانچه مبلغ بیشتر از بیست میلیون تومان باشد، دعوا باید در دادگاه حقوقی مطرح گردد.

مطلب مرتبط: نحوه مطالبه طلب در دادگاه حقوقی به چه صورت است؟

نحوه اجرای رای

پس از صدور رای قطعی به نفع خواهان (فروشنده ملک) و پس از ابلاغ اجراییه به خوانده (خریدار)، پرونده به دادورز اجرای احکام سپرده می شود. چنانچه خوانده نسبت به پرداخت مبلغ ذکر شده در حکم قطعی دادگاه اقدامی نکند، خواهان باید مالی از اموال مدیون را به اجرای احکام معرفی کند.

در صورتی که موفق به معرفی اموالی از وی نگردد، می توان از طریق استعلام از ادارات شهرداری، راهنمایی و رانندگی، بانک مرکزی و … اموال محکوم علیه (مدیون) را شناسایی و توقیف کرد.

پس از شناسایی اموال وی، دادورز اجرای احکام از طریق کارشناس رسمی دادگستری، مال توقیف شده را ارزش گذاری و از طریق مزایده به فروش می رساند و به میزان مبلغ محکومیت وی از آن پرداخت می نماید.

چنانچه اموالی از مدیون شناسایی نشود، خواهان می تواند مستنداً به ماده ۳ قانون نحوه ی اجرای محکومیت های مالی، درخواست جلب وی را بکند.

مطلب مرتبط: سفته چیست؟ راه های مطالبه سفته کدام است؟

ماده ۳ قانون نحوه ی اجرای محکومیت های مالی

“اگر استیفای محکومٌ‌به از طرق مذکور در این قانون ممکن نگردد محکومٌ‌علیه به تقاضای محکومٌ‌له تا زمان اجرای حکم یا پذیرفته‌شدن ادعای اعسار او یا جلب رضایت محکومٌ‌له حبس می شود.

چنانچه محکومٌ‌علیه تا سی روز پس از ابلاغ اجرائیه، ضمن ارائه صورت کلیه اموال خود، دعوای اعسار خویش را اقامه کرده ‌باشد حبس نمی شود، مگر اینکه دعوای اعسار مسترد یا به موجب حکم قطعی رد شود.

تبصره ۱ـ چنانچه محکومٌ‌علیه خارج از مهلت مقرر در این ماده، ضمن ارائه صورت کلیه اموال خود، دعوای اعسار خود را اقامه کند، هرگاه محکومٌ‌له آزادی وی را بدون اخذ تأمین بپذیرد یا محکومٌ‌علیه به تشخیص دادگاه کفیل یا وثیقه معتبر و معادل محکومٌ‌به ارائه نماید، دادگاه با صدور قرار قبولی وثیقه یا کفیل تا روشن شدن وضعیت اعسار از حبس محکومٌ‌علیه خودداری و در صورت حبس، او را آزاد می کند.

در صورت ردّ دعوای اعسار به موجب حکم قطعی، به کفیل یا وثیقه‌گذار ابلاغ می شود که ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ واقعی نسبت به تسلیم محکومٌ‌علیه اقدام کند.

در صورت عدم تسلیم ظرف مهلت مذکور حسب مورد به دستور دادستان یا رئیس دادگاهی که حکم تحت نظر آن اجراء می شود نسبت به استیفای محکومٌ‌به و هزینه‌های اجرائی از محل وثیقه یا وجه‌الکفاله اقدام می شود.

در این مورد دستور دادگاه ظرف مهلت ده روز پس از ابلاغ واقعی قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر است. نحوه صدور قرارهای تأمینی مزبور، مقررات اعتراض نسبت به دستور دادستان و سایر مقررات مربوط به این دستورها تابع قانون آیین دادرسی کیفری است.

تبصره ۲ـ مقررات راجع به تعویق و موانع اجرای مجازات حبس در خصوص کسانی که به استناد این ماده حبس می شوند نیز مجری است.”

نکته: چنانچه سند مالکیت ملک مذکور، به خریدار منتقل شده باشد، امکان توقیف ملک، جهت پرداخت ثمن قرارداد و خسارات وجود دارد.

مطالبه ثمن قرارداد
مطالبه ثمن قرارداد – عدالتسرا

نکات حقوقی مرتبط با با دعوی مطالبه ثمن قرارداد

  1. هزینه های تسلیم ثمن قرارداد بر عهده خریدار ملک است. با این حال طرفین می توانند بر سر ثمن مذکور به طریقی توافق نمایند.
  2. چنانچه شخصی از مالکِ ملک وکالت در فروش ملک و اختیار اخذ ثمن معامله را داشته باشد، و ثمن را از خریدار بگیرد و به مالک (موکل) تحویل ندهد، مستحق دادخواست مطالبه وجه است. در این وضعیت آن چه که مالک از وی مطالبه می کند، ثمن قرارداد شمرده نمی شود. بلکه امانتی است که به او سپرده شده و باید به صاحبش بپردازد.
  3. اگر در قراردادی که بین دو طرف منعقد شده، مهلتی برای پرداخت ثمن لحاظ نشده باشد، اصل بر این است که خریدار باید فوراً ثمن را پرداخت نماید.
  4. چنانچه خریدار ثمن را به وکیلِ مالک که حق اخذ ثمن قرارداد را نداشته تحویل دهد، مالک می تواند بابت مبلغ قرارداد به خریدار مراجعه نماید و ذمه ی خریدار بری نمی شود.
  5. چنانچه خریدار ثمن قرارداد را به فروشنده پرداخت نکند، عمل وی مجوزی برای تخلف فروشنده از تعهدات قراردادی نیست و فروشنده نمی تواند انجام تعهدات قراردای خود را منوط به پرداخت ثمن کند. البته طرفین می توانند در قرارداد به نحو دیگر شرط کرده باشند.
  6. اگر فروشنده سند رسمی مالکیت را به خریدار منتقل کرده باشد و خریدار، متعهد به پرداخت بخشی از ثمن در موعد معینی شده باشد، فروشنده می تواند از طریق اجرای ثبت، ثمن قراردادی را مطالبه کند.
  7. اگر خریدار چک مدت داری را جهت پرداخت ثمن معامله به مالک داده باشد، فروشنده نمی تواند دادخواست مطالبه ثمن نماید و صرفاً می تواند از طریق دادگاه حقوقی اقدام به مطالبه وجه چک نماید.
  8. اگر ثمن، وجه نقد نباشد و قبل از تحویل، عیب و نقصی در آن ظاهر شود، فروشنده می تواند معامله را فسخ نماید.
  9. چنانچه در قراردادی شخص ثالثی، پرداخت ثمن را ضمانت کرده باشد، فروشنده صرفاً می تواند از ضامن، مطالبه وجه نماید. مگر اینکه در قرارداد شرط شده باشد که مسئولیت خریدار و ضامن به صورت تضامنی است. در این حالت فروشنده می تواند به صورت همزمان جهت مطالبه طلب خود به خریدار و ضامن مراجعه کند.
مطالبه ثمن قرارداد
مطالبه ثمن قرارداد – عدالتسرا
مستندات قانونی مرتبط با مطالبه ثمن قرارداد

ماده ۱۹۸ قانون آیین دادرسی مدنی

در صورتی که حق یا دینی بر عهده کسی ثابت شد، اصل بر بقای آن است مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.

 

صدر ماده ۵۱۵ قانون آیین دادرسی مدنی

خواهان حق دارد ضمن تقدیم دادخواست یا در اثنای دادرسی و یا به طور مستقل جبران خسارات ناشی از دادرسی یا تاخیر انجام تعهد یا عدم انجام آن را که به علت تقصیر خوانده نسبت به اداء حق یا امتناع از آن به وی وارد شده یا خواهد شد… از خوانده مطالبه کند… .

 

ماده ۲۰ قانون مدنی

کلیه دیون از قبیل قرض و ثمن مبیع و مال‌الاجاره عین مستاجره از حیث صلاحیت محاکم در حکم منقول است ولو اینکه مبیع یا عین‌ مستاجره از اموال غیرمنقوله باشد.

 

ماده ۳۶۲ قانون مدنی

آثار بیعی که صحیحاً واقع شده باشد از قرار ذیل است:

  • به مجرد وقوع بیع مشتری مالک مبیع و بایع مالک ثمن می‌شود.
  • عقد بیع بایع را ضامن درک مبیع و مشتری را ضامن درک ثمن قرار میدهد.
  • عقد بیع بایع را به تسلیم مبیع ملزم مینماید.
  • عقد بیع مشتری را به تادیه ثمن ملزم می‌کند.

 

ماده ۱۹۸ قانون آیین دادرسی مدنی

در صورتی که حق یا دینی برعهده کسی ثابت شد، اصل بر بقای آن است مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.

 

ماده ی ۶۹۸ قانون مدنی

بعد از این که ضمان به طور صحیح واقع شده باشد، ذمه ی مضمون عنه بری و ذمه ی ضامن به مضمون له مشغول می شود.

رویه و نظریات قضایی

رأی شماره ی ۸۲۵ – ۱۳۶۹/۱۰/۵ شعبه ی ۲۲ دیوان عالی کشور

نظر به این که به موجب ماده ی ۳۶۲ قانون مدنی به مجرد عقد بیع، فروشنده مالک و مستحق ثمن معامله شده و شرط پرداخت قسمتی از ثمن در موعد غیر معین، اگر چه ممکن است از شروط باطله باشد؛ ولی مفسد عقد بیع نیست.

جهت مشاوره حقوقی با وکیل پایه یک دادگستری به صفحه تماس با ما مراجعه فرمائید.

3 دیدگاه دربارهٔ «مطالبه ثمن قرارداد به چه صورت امکان پذیر است؟»

  1. سلام
    الف علیه ب به خواسته ی مطالبه ی ثمن(ارز)، مبادرت به تقدیم دادخواست می کند. به موارد زیر پاسخ دهید:

    ۱.اعتراض خوانده به تقویم خواسته چگونه است؟

    ۲.مأمور ابلاغ که اخطاریه ی جلسه دادگاه را در محل اقامتگاه به خوانده ارائه می دهد با امتناع وی از دریافت و دادن رسید مواجه می گردد، حال:
    اولا: آیا اساسا ابلاغی صورت پذیرفته است؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، نوع ابلاغ چیست؟
    ثانیا: بر فرضی که خوانده تعمدا از روبرو شدن با مأمور ابلاغ خودداری کند، تکلیف مأمور چیست؟

    ۳.در فرض قانونی بودن جلسه ی دادگاه، تکلیف قاضی که با عدم حضور طرفین در جلسه مواجه شده است چیست؟

    ۴.بر فرض آنکه که جلسه ی دادگاه به دلیل عدم حضور طرفین، تجدید گردد، خواهان در جلسه ی تجدید شده حاضر و خوانده صرفا لایحه ای به دادگاه می فرستد، اگر نهایتا خوانده محکوم علیه واقع شود، رأی را از حیث حضوری یا غیابی بودن بررسی نمایید.

    1. سلام دوست عزیز
      با توجه به طولانی بودن مباحث مطرح گردیده، لطفا یا حضوری تشریف بیاورید و یا از طریق واتس اپ سوالتون را مطرح نمایید.

  2. با سلام . بالاتر در بند سوم نکات نوته اگر مهلت پرداخت ثمن تعیین نشده باشه فرض بر اینه که فورا باید پرداخت بشه و اواخر متن بالا نوشته رای شعبه ۲۲ دیوان پرداخت ثمن بدون تعیین مهلت رو از شروط باطل میدونه . لطفا راهنمایی بفرمایید

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

به بالای صفحه بردن