ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب (در امور مدنی)
مواعدی را که قانون تعیین نکرده است دادگاه معین خواهد کرد. موعد دادگاه باید به مقداری باشد که انجام امر مورد نظر در آن امکان داشته باشد. موعد به سال یا ماه یا هفته و یا روز تعیین خواهد شد.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 442 قانون آیین دادرسی مدنی:
1- مواعد بر دو نوع است: الف- مواعد قانونی که در قانون تعیین شده است. ب- مواعد قضایی که در قانون تعیین نشده است و مستند به ماده 442 قانون آیین دادرسی مدنی توسط دادگاه تعیین می‌شود.
مطلب مرتبط: منظور از مواعد قانونی چیست؟
2- تمامی مواعد مندرج در قانون آیین دادرسی مدنی در جداول ذیل آمده است:
مواعد عمومی و جریان دادخواست
| موضوع | مدت | مستند قانونی | نکته مهم |
| اعلام نقص دادخواست توسط مدیر دفتر | دو روز | ماده 54 قانون آیین دادرسی مدنی | تکلیف بر عهده مدیر دفتر است. |
| رفع نقص دادخواست | ده روز | ماده 54 قانون آیین دادرسی مدنی | از تاریخ ابلاغ اخطار |
| شکایت از قرار رد دادخواست مدیر دفتر | ده روز | ماده 54 قانون آیین دادرسی مدنی | نزد همان دادگاه |
| پرداخت هزینه نشر آگهی | یک ماه | ماده 55 قانون آیین دادرسی مدنی | از تاریخ ابلاغ اخطار |
| فاصله ابلاغ وقت جلسه تا جلسه رسیدگی | حداقل 5 روز | ماده 64 قانون آیین دادرسی مدنی | چنانچه نشانی خارج از کشور باشد حداقل دو ماه |
| افزایش یا تغییر خواسته و نحوه دعوا | تا پایان جلسه اول | ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی | با دعوای طرح شده مربوط بوده و منشأ واحدی داشته باشد. |
| طرح دعوای تقابل | تا پایان جلسه اول | ماده 143 قانون آیین دادرسی مدنی | با دعوای اصلی ناشی از یک منشأ بوده یا ارتباط کامل داشته باشد. |
| ورود ثالث | تا پیش از اعلام ختم دادرسی | ماده 130 قانون آیین دادرسی مدنی | در مرحله بدوی و تجدیدنظر |
| اعلام جهات جلب ثالث | تا پایان جلسه اول | ماده 135 قانون آیین دادرسی مدنی | تقدیم دادخواست ظرف 3 روز |
| جلب ثالث از سوی واخواه | همراه دادخواست واخواهی | ماده 136 قانون آیین دادرسی مدنی | - |
| پرداخت دستمزد کارشناس توسط متقاضی کارشناسی | یک هفته | ماده 259 قانون آیین دادرسی مدنی | در غیر این‌صورت خروج کارشناسی از عِداد دلایل |
| اعتراض به نظر کارشناس | یک هفته | ماده 260 قانون آیین دادرسی مدنی | از تاریخ ابلاغ نظریه |
مواعد اعتراض به آرا
| موضوع | مدت | مستند قانونی | نکته مهم |
| واخواهی از حکم غیابی |
20 روز (افراد داخل کشور) دو ماه (افراد خارج از کشور) |
ماده 306 قانون آیین دادرسی مدنی | مبدأ شروع مهلت از ابلاغ واقعی (با امکان عذر موجه) |
| تجدیدنظر خواهی |
20 روز (اشخاص مقیم ایران) دو ماه (اشخاص مقیم خارج از ایران) |
ماده 336 قانون آیین دادرسی مدنی | از ابلاغ یا انقضای مهلت واخواهی |
| تجدیدنظر خواهی در موارد خاص (فوت یا حجر و ...) | مبدأ ویژه قانونی | مواد 337 و 338 قانون آیین دادرسی مدنی | - |
| فرجام‌خواهی |
20 روز (اشخاص مقیم ایران) دو ماه (اشخاص مقیم خارج از ایران) |
ماده 397 قانون آیین دادرسی مدنی | از ابلاغ رای |
| اعاده دادرسی |
20 روز (اشخاص مقیم ایران) دو ماه (اشخاص مقیم خارج از ایران) |
ماده 427 قانون آیین دادرسی مدنی | با توجه به مبدأهای مواد 429 و 430 قانون آیین دادرسی مدنی |
| اعتراض ثالث اصلی | - | مواد 417 الی 425 قانون آیین دادرسی مدنی | اعتراض ثالث اصلی مقید به مهلت نمی‌باشد. |
| اعتراض به رای داور |
20 روز (اشخاص مقیم ایران) دو ماه (اشخاص مقیم خارج از ایران) |
ماده 490 قانون آیین دادرسی مدنی | از ابلاغ رای داور |
| مهلت اجرای رای داور توسط محکوم‌علیه | 20 روز | ماده 488 قانون آیین دادرسی مدنی | از ابلاغ رای داور مگر توافق دیگری شده باشد. |
مواعد پاسخگویی و تکالیف دفتر دادگاه
| موضوع | مدت | مستند قانونی | نکته مهم |
| ارسال یک نسخه از دادخواست تجدیدنظر و پیوست‌های آن برای طرف مقابل | دو روز | ماده 346 قانون آیین دادرسی مدنی | تکلیف مدیر دفتر دادگاه |
| پاسخ به دادخواست تجدیدنظر خواه | ده روز | ماده 346 قانون آیین دادرسی مدنی | از سوی تجدیدنظر خوانده |
| رفع نقص دادخواست تجدیدنظر | ده روز | ماده 345 قانون آیین دادرسی مدنی | تکلیف تجدیدنظر خواه |
| رفع نقص دادخواست فرجام‌خواهی | ده روز | ماده 383 قانون آیین دادرسی مدنی | تکلیف فرجام‌خواه |
| ارسال پرونده پس از تکمیل تشریفات تجدیدنظر | دو روز | ماده 339 قانون آیین دادرسی مدنی | تکلیف مدیر دفتر دادگاه |
| پاسخ به دادخواست فرجام‌خواهی | بیست روز | ماده 385 قانون آیین دادرسی مدنی | تکلیف فرجام‌خوانده |
| طرح دعوای مستقل | یک ماه | ماده 19 قانون آیین دادرسی مدنی | با ارئه رسید به دادگاه |
| توقیف دادرسی در فرض ماده 19 | تا تصمیم مرجع قضایی | ماده 19 قانون آیین دادرسی مدنی | پس از آن، اقدام در مهلت مقرر |
بقیه مواعد به مرور زمان تکمیل و در ذیل همین ماده درج خواهد گردید.