عدالتسرا

لوگوی عدالت سرا

نحوه ابطال گزارش اصلاحی دادگاه

ابطال گزارش اصلاحی

گزارش اصلاحی چیست؟

معمولا روال انجام گرفته در جامعه ما به اینصورت می باشد که مردم ابتدا اقدام به طرح دعوا بر علیه یکدیگر می نمایند و بعد از آن در جلسه دادگاه و با راهنمایی و تشویق قاضی دادگاه اقدام به سازش می نمایند. در اینصورت، سازش و شرایط آن در صورتجلسه نوشته میشود و به امضای قاضی دادگاه و طرفین دعوا رسیده و قاضی مبادرت به صدور گزارش اصلاحی می نماید. در صورتی که میتوان قبل از طرح دعوا نیز، سازش صورت گیرد. گزارش اصلاحی صادر گردیده نسبت به طرفین و قائم مقام آن لازم الاتباع می باشد.

گزارش اصلاحی در واقع عقد صلح است و عنوان رای بدان اطلاق نمی گردد فی الواقع نه حکم می باشد و نه قرار اما اعتبار اسناد رسمی را دارد. نکته مهم این است اگر گزارش اصلاحی کامل تکمیل نشود و هر دو طرف سازش را قبول نکنند، تبعاً تعهداتی که ضمن سازش انجام داده اند نیز بلااثر خواهد شد. قانون آیین دادرسی مدنی در مواد ۱۸۴ و ۱۸۵ به گزارش اصلاحی اشاره نموده است:

ماده ۱۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی

“دادگاه پس از حصول سازش بین طرفین به شرح فوق رسیدگی را ختم و مبادرت به صدور گزارش اصلاحی می نماید مفاد سازش نامه که طبق مواد فوق تنظیم می شود نسبت به طرفین و وراث و قائم مقام قانونی آنها نافذ و معتبر است و مانند احکام دادگاهها به موقع اجرا گذاشته می شود، چه اینکه مورد سازش مخصوص به دعوای مطروحه بوده یا شامل دعاوی یا امور دیگری باشد.”

ماده ۱۸۵ قانون آیین دادرسی مدنی

“هرگاه سازش محقق نشود، تعهدات و گذشت ‌هایی که طرفین هنگام تراضی به سازش به عمل آورده اند لازم الرعایه نیست.”

مطلب مرتبط: گزارش اصلاحی چیست و چه کاربردی دارد؟

ابطال گزارش اصلاحی

اگر گزارش اصلاحی بنابر دلایلی به اشتباه صادر شده باشد، ذینفع می تواند درخواست ابطال آن را از مرجع صالح تقاضا نماید. بدلیل آنکه گزارش اصلاحی در قالب دادنامه نگارش نمی شود و رای تلقی نمی گردد، نوعی قرارداد قضایی به شمار می رود که جهت تثبیت توافقات طرفین دعوا تنظیم میگردد بنابراین مشمول اعتبار امر قضاوت شده نمی باشد. گزارش اصلاحی همانند هر سند عادی یا رسمی دیگری میتواند موضوع درخواست فسخ و یا ابطال گردد. (البته ذکر این نکته الزامی می باشد که برخی از حقوقدانان به دلایلی متقن گزارش اصلاحی را در حکم دادگاه می دانند و اعتقاد دارند که تمامی آثار حکم بر آن مترتب می باشد.)

مطلب مرتبط: نمونه رای رد ابطال گزارش اصلاحی (همراه با استدلالی متقن در ارتباط با حکم بودن گزارش اصلاحی)

مصادیق گزارشات اصلاحی قابل الابطال، قابل شمارش نمی باشد و می بایست با هر مورد بنا به موضوع گزارش، تصمیم گیری شود در این صورت فردی که طرف دعوا بوده و مدعی است که گزارش اصلاحی بنا به دلایلی به اشتباه صادر گردیده می بایست ابطال آن را از دادگاه صالح درخواست نماید. مسلم است که توافق بین طرفین بدون رضایت هر دو طرف امکان پذیر نمی باشد. برای اینکه توافق دو طرف همراه با رضایت متقابل باشد، قیود و شروط ذیل باید فراهم گردد:

۱) یکسان بودن عنوان عقد

وحدت عنوان عقد بمعنای این است که عنوان عقد مورد توافق طرفین می بایست یکی باشد بطور مثال باید عنوان عقد مورد توافق هر دو طرف، عقد بیع باشد اما اگر قصد یکی از طرفین ‌ایجاب عقد بیع باشد و قصد طرف دیگر، قبول عقد صلح باشد، رضایت دو طرفه حاصل نگردیده است.

۲) یکسان بودن موضوع عقد

یکسان بودن موضوع عقد بدین معنا می باشد که موضوع عقد می بایست مورد توافق و رضایت هر دو طرف باشد بطور مثال اگر در یک معامله فروشنده ایجاب خود را صرفاً برای فروش خانه اعلام نماید اما خریدار قبول را برای خرید خانه همراه با اثاثیه آن اعلام دارد، این توافق دو طرفه حاصل نگردیده است.

۳) یکسان بودن وصف موضوع تراضی طرفین

اوصاف مورد تراضی و توافق طرفین می بایست یکسان باشد مثلا اگر فروشنده ایجاب خود را بر مبنای فروش شلوار جین اعلام دارد اما خریدار قبول خود را بدلیل خرید شلوار پارچه ای اعلام دارد توافق دو طرفه حاصل نگردیده است.

نتیجه اینکه اگر طرفین دعوی بر موضوعی تراضی و سازش نمایند که یکی از سه شرط فوق را دارا نباشد آن تراضی صحیح نبوده و قابل ابطال می باشد.

بیشتر بخوانید: دارا شدن ناعادلانه یا بلاجهت در حقوق ایران به چه معناست؟

مستندات قانونی مرتبط با ابطال گزارش اصلاحی

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

شماره نظریه: ۷/۹۸/۱۴۸۵ شماره پرونده: ح ۵۸۴۱-۷۲۱-۸۹ تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۱۰/۰۸

آیا خواسته ابطال گزارش اصلاحی تنظیمی در دادگاه قابل استماع است یا خیر با توجه به ماده ۲۴ قانون اجرای احکام و مواد ۸ و ۱۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ دستور موقت توقف عملیات اجرایی گزارش اصلاحی که منتهی به صدور اجراییه دادگاه شده است وجاهت قانونی دارد یا خیر؟

۱- با توجه به اینکه برابر ماده ۱۸۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، گزارش اصلاحی حاوی مفاد سازش نامه و موارد توافق طرفین است، بنابراین اگر موجبی برای بطلان صلح و توافق آنان وجود داشته باشد، استماع دعوای بطلان آن با منعی مواجه نیست و با عنایت به اینکه دعوا، دعوای جدیدی تلقی می شود، مرجع صالح جهت رسیدگی به آن مطابق عمومات آیین دادرسی مدنی تعیین می گردد. ۲- با توجه به اینکه مطابق ماده ۱۸۴ قانون قانون مذکور، گزارش اصلاحی همانند احکام دادگاه‌ها به مورد اجرا گذارده می‌شود، با لحاظ مواد ۸ و ۳۱۶ قانون فوق جلوگیری از اجرای مفاد گزارش اصلاحی تابع عمومات مربوط به اجرای احکام دادگاه‌ها بوده و موجب قانونی جهت جلوگیری از اجرای آن با صدور دستور موقت از سوی دادگاه دیگر وجود ندارد.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

شماره نظریه: ۷/۹۷/۲۹۷۴ شماره پرونده: ۹۷-۲۶-۲۹۷۴ تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۵/۱۴

۱- صرف عدم اجرای تعهدات مذکور در گزارش اصلاحی موجب بطلان آن نیست؛ بنابراین در فرض سؤال امکان طرح دعوای بطلان گزارش اصلاحی وجود ندارد.

۲- از آنجا که گزارش اصلاحی به مانند احکام دادگاه به موقع اجرا گذاشته میشود و با صدور این گزارش، دادرسی که پس از تقدیم دادخواست کامل به جریان افتاده است قطع میگردد، چنانچه طرفین در سازش ­نامه توافق کرده باشند که در صورت عدم انجام تعهد از سوی متعهد، سازش ­نامه کان لم یکن تلقی شود و بر این مبنی گزارش اصلاحی صادر شده باشد، در فرض سؤال مادام که با احراز شرط فاسخ، حکم قطعی مبنی بر ابطال گزارش اصلاحی (تأیید انفساخ صلح) صادر نشده است، مفاد آن به اعتبار و قوت خود باقی است.

جهت مشاوره حقوقی با وکیل پایه یک دادگستری به صفحه تماس با ما مراجعه فرمائید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

به بالای صفحه بردن