چگونه میتوان از فردی ضمانت نمود؟
چگونه می توان از فردی ضمانت نمود؟

چگونه میتوان از فردی ضمانت نمود؟

در مبحث عقد ضمان، ضامن، مضمون له (طلبکار) و مضمون عنه (بدهکار) نقش بسزایی دارند. در مورد ضمانت، معمولا اصل بر این است که رضایت مضمون عنه (فردی که از او ضمانت میشود) نقشی ندارد و عقد ضمان، میان ضامن و مضمون له منعقد می گردد. این امر بدین معناست که مدیون اصلی، طرف عقد ضمان قرار نمی گیرد و فرآیند انتقال دین، میان ضامن و طلبکار انجام می گیرد و رضایت مدیون اصلی به هیچ وجه شرط نمی باشد. هم چنین اهلیت مضمون عنه نیز شرط صحت عقد ضمان نمی باشد چرا که او طرف عقد، قرار نمی گیرد. در همین راستا ماده ۶٨٧ قانون مدنی مقرر نموده است:

“ضامن شدن از محجور و میت صحیح است.”

ناگفته نماند که طلبکار این اختیار را دارد که مدیون را از پرداخت طلب، بری نموده و یا طلب را به فرد دیگری منتقل نماید. لازم به ذکر است که همانگونه که فوقاً اشاره گردید، رضایت مضمون عنه در ضمانت ضامن، به هیچ وجه شرط نمی باشد و فردی که بعنوان ضامن و با رضایت قلبی خود، اقدام به ضمانت از فردی نموده باشد، این ضمانت کاملا صحیح بوده اما ضامن دیگر حق مراجعه به مضمون عنه را نخواهد داشت.

بیشتر بخوانید: سند ذمه ای چیست؟

شرایط ضامن چیست؟

مطابق با اصول کلی، فردی که می خواهد از کسی ضمانت نماید (ضامن)، می بایست که اهلیت داشته باشد. بنابراین اگر یک فرد صغیر یا مجنونی، ضامن کسی شوند، این ضمانت باطل می باشد. البته ناگفته نماند که مجنون ادواری در حالت افاقه (سلامتی) میتواند ضامن شود. هم چنین داشتن شناخت کامل ضامن، نسبت به طرفین، شرط لازمی نمی باشد. همین که ضامن یک شناخت اجمالی نسبت به مضمون عنه و مضمون له و مورد ضمانت داشته باشد، کفایت می نماید.

نکته دیگری که می بایست در مورد شرایط ضامن بررسی گردد، بحث تمکن مالی ضامن می باشد که حتما لازم نیست که ضامن، تمکن مالی داشته باشد چرا که عقد ضمان، تعهد به تادیه دین می باشد. اما مضمون له می بایست در زمان عقد، از وضعیت ضامن مطلع باشد و اگر از اعسار ضامن، آگاهی داشته باشد، عقد ضمان غیر قابل فسخ می گردد. هم چنین اگر ضامن در زمان عقد ضمان، تمکن مالی لازم را نداشته باشد و طلبکار نیز آگاه نباشد اما بعد از عقد، تمکن مالی لازم را دارا شود، عقد ضمان صحیح است و طلبکار نمیتواند عقد را فسخ نماید.

بیشتر بخوانید: ابطال سند رهنی به چه صورت انجام می گیرد؟

شرایط عقد ضمان (ضمانت)
  1. عقد ضمان قابل فسخ نیست یعنی اینکه عقدی لازم است و حتما می بایستی ایجاب و قبول میان ضامن و طلبکار صورت بگیرد. ایجاب ضامن و قبول طلبکار باید با الفاظ صریح و واضح اعلام گردد اما رضایت یا عدم رضایت بدهکار، هیچ تاثیری ندارد.
  2. اگر طلبکار تمام یا بخشی از طلب خود را به ضامن ببخشد، ضامن نمیتواند از بدهکار چیزی را مطالبه نماید اما اگر طلب خود را هبه نماید، ضامن میتواند به بدهکار رجوع نماید.
  3. در عقد ضمان، ضامن یا می بایست به اندازه طلب، ثروتمند باشد و یا اینکه طلبکار از عدم تمکن مالی او آگاه باشد.
  4. ضامن بعد از اینکه عقد ضمانت را قبول نمود، می بایست قرارداد را امضا نماید و با امضای ضامن، طلبکار محق خواهد بود که در صورت عدم پرداخت بدهی توسط بدهکار، طلب خود را از فیش حقوقی یا موجودی حساب های ضامن، برداشت نماید.
چگونه می توان از فردی ضمانت نمود؟
چگونه می توان از فردی ضمانت نمود؟ – عدالت سرا
نحوه طرح دعوای مطالبه اقساط علیه وام گیرنده توسط ضامن

مطابق با قوانین و مقررات، قاعده کلی این است که ضامن تا قبل از سررسید اقساط و کسر از فیش حقوقی وی، نمی تواند اقساط را از وام گیرنده مطالبه نماید حتی اگر مطمئن باشد که وی اقساط را نمی پردازد. اما بعد از سررسید اقساط و کسر از فیش حقوقی ضامن، حتی برای مرتبه اول، ضامن می تواند قسط یا اقساط کسر گردیده را از وام گیرنده را در دادگاه مطالبه نماید.

ماده ۷۰۹ قانون مدنی نیز در این خصوص مقرر نموده است:

“ضامن حق رجوع به مضمون عنه ندارد مگر بعد از اداء دین ولی میتواند در صورتی که مضمون عنه ملتزم شده باشد که در مدت معینی ‌برائت او را تحصیل نماید و مدت مزبور هم منقضی شده باشد رجوع کند.”

ماده ۷۱۳ قانون مدنی بیان نموده است:

“اگر ضامن به مضمون ‌له کمتر از دین داده باشد زیاده بر آنچه داده نمی‌تواند از مدیون مطالبه کند اگر چه دین را صلح به کمتر کرده باشد.”

مطابق با ماده فوق الذکر، ضامن می بایست در دادخواست تقدیمی خود به دادگاه صالح، تنها مبالغی را که پرداخت نموده و یا از حساب او کسر گردیده است را مطالبه نماید اما نمیتواند به یکباره کل وام را مطالبه کند. نکته قابل ذکر این است که اگر اقساط از فیش حقوقی ضامن کسر گردد، ضامن جهت مطالبه آن اقساط از دادگاه، با ارائه فیش های حقوقی خود، میتواند اقدام نماید اما اگر ضامن قبل از کسر از فیش حقوقی، خود، اقساط را سریعتر نقدا پرداخت نماید، حتما لازم است که در زمان پرداخت، از بانک، گواهی اخذ نماید که اقساط توسط ضامن پرداخت گردیده است.

ماده ۴۱۱ قانون تجارت مقرر نموده است:

“پس از آنکه ضامن دین اصلی را پرداخت مضمون ‌له باید تمام اسناد و مدارکی را که برای رجوع ضامن به مضمون عنه لازم و مفید است ‌به او داده و اگر دین اصلی با وثیقه باشد آن را به ضامن تسلیم نماید – اگر دین اصلی وثیقه غیرمنقول داشته مضمون ‌عنه مکلف به انجام تشریفاتی است ‌که برای انتقال وثیقه به ضامن لازم است.”

 

مستندات قانونی مرتبط با ضمانت

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

شماره نظریه: ۷/۹۳/۰۰۵۴ شماره پرونده: ۹۲-۶۲-۱۹۵۸ تاریخ نظریه: ۱۳۹۳/۰۱/۲۰

شخص الف ضامن تسهیلات دریافتی ب در بانک شده است که با توجه به عدم پرداخت اقساط از ناحیه ب بانک به طرفیت وام گیرنده و ضامن اقامه دعوا نموده و علاوه بر مطالبه اصل و سود پرداختی نسبت به مطالبه خسارت (جریمه) تاخیر تادیه روزانه علیه وام گیرنده و ضامن اقدام نموده است ضامن با این دفاع که از ناحیه بانک اخطار جهت عدم پرداخت از ناحیه وام گیرنده و جهت پرداخت توسط وی (ضامن) ارسال ننموده است و حاضر است در خصوص پرداخت اصل و سود تسهیلات اقدام نماید لکن در خصوص خسارت تاخیر به لحاظ عدم علم و اطلاع از وضعیت تخلف متعهد اصلی (وام گیرنده) در پرداخت اقساط و در نتیجه تعلق خسارت تاخیر تادیه تسهیلات دریافتی مسئولیتی ندارد و به ماده ۵۲۲ قانون آئین دادرسی مدنی استناد نموده است لازم به توضیح اینکه در قرارداد اعطایی تسهیلات ازسوی بانک در خصوص لزوم ارسال اخطاریه و اطلاع ازسوی بانک به ضامن تعهدی وجود ندارد با توجه به مراتب فوق مستدعی است بفرمایید:

۱- آیا بانکها و موسسات مالی و اعتباری در خصوص عدم ایفای تعهد ازسوی وام گیرنده در موعد مقرر تکلیف به اطلاع به ضامن از طریق ارسال اخطاریه یا از طریق دیگر جهت پرداخت اقساط می باشند یا خیر؟

۲- اصولا علم و اطلاع و آگاهی ضامن از تاخیر وام گیرنده در پرداخت اقساط موثر در مقام می ­باشد تا در اینصورت نامبرده مسئول خسارت مذکور محسوب گردد؟

۱ و ۲- با توجه به اینکه ضمانت ضامن تابع تعهد مضمون عنه است و جدای از آن نمی باشد بنابراین بانک ها و مؤسسات اعتباری در جهت دریافت مطالبات خود اعم از اصل، سود و خسارت تاخیر تادیه تکلیفی به ارسال و ابلاغ اخطاریه به ضامن، جدای از مدیون اصلی ندارند. مگر اینکه در قرارداد مربوطه چنین شرطی لحاظ شده باشد.

جهت مشاوره حقوقی با وکیل پایه یک دادگستری به صفحه تماس با ما مراجعه فرمائید.

مقالات زیر را مطالعه کنید

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

به بالای صفحه بردن